I SA/Bd 765/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz Z. W. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 22 października 2007r. Z. W. wniósł zarzuty do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w przedmiocie nałożonej grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki budynku oraz opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny. Zarzucił: 1) błąd co do osoby zobowiązanej, bowiem od 5 stycznia 2007r. nie jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem podlegającym rozbiórce; 2) brak uprzedniego doręczenia upomnienia; 3) określenie egzekwowanego obowiązku rozbiórki budynku niezgodnie z obowiązującym stanem prawnym. W konsekwencji wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W tym stanie sprawy organ egzekucyjny przekazał ww. pismo wierzycielowi - Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T., w celu zajęcia stanowiska. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., nie będąc organem egzekucyjnym należności pieniężnej, wyraził swoje stanowisko w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez Z. W. w sprawie prowadzonej przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. egzekucji grzywny w celu przymuszenia oraz opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny. Organ I instancji orzekł, że obecnie gdy postępowanie egzekucyjne znajduje się już w fazie egzekucji grzywny jako należności pieniężnej, nie jest już przedmiotem postępowania obowiązek o charakterze niepieniężnym wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej, stąd zarzuty dotyczące rozbiórki budynku nie mogą na tym etapie być badane, lecz należność pieniężna. Podkreślił, że faktem jest, iż należność nie została uiszczona, a zatem zasadnym jest kontynuowanie egzekucji tej należności. Organ I instancji stwierdził także, iż zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie zachodzi w niniejszym postępowaniu. Wyjaśnił, że grzywna w celu przymuszenia została nałożona na Z. W. i zdarzenia cywilnoprawne dotyczące przeniesienia własności działki, na której znajduje się obiekt obciążony obowiązkiem rozbiórki nie mają znaczenia. Zaznaczył, że to Z. W. miał obowiązek uiszczenia grzywny, a czego nie uczynił. W związku z tym, grzywna przestała być środkiem egzekucyjnym w celu przymusowego wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, lecz stała się przedmiotem egzekucji jako skonkretyzowana należność pieniężna obciążająca tego, kto jej dobrowolnie nie uiścił będąc zobowiązanym. Organ wskazał też, iż zarzut błędnego oznaczenia dat w tytułach wykonawczych został rozstrzygnięty odrębnym postanowieniem wydanym na podstawie art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto zauważył, iż sprawa z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym jest odrębną kwestią podlegającą rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu. Niniejsze zaś postępowanie dotyczy przymusowego ściągnięcia konkretnej należności pieniężnej, która powstała w związku z niewykonaniem obowiązku o charakterze niepieniężnym. Na powyższe postanowienie wierzyciela, zobowiązany wniósł zażalenie, w którym podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zarzutach skierowanych uprzednio do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na powyższe rozstrzygnięcie została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2008r. sygn. akt 78/08 Sąd uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu powołano art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zgodnie z którym stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zostały w pełni wyjaśnione przez wierzyciela wszystkie okoliczności, które pozwoliłyby odpowiedzieć na pytanie, czy obowiązek rozbiórki budynku stał się bezprzedmiotowy w stosunku do skarżącego, czy też nadal go obciąża. Wierzyciel powinien zatem ustalić czy pomimo przeniesienia własności nieruchomości na córkę można nadal żądać od skarżącego wykonania rozbiórki budynku nielegalnie pobudowanego a w konsekwencji egzekwować grzywnę. Natomiast za w pełni uzasadnione Sąd uznał stanowisko organów odnośnie niezasadności zarzutów dotyczących opłaty w wysokości [...] zł nałożonej za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny z art. 64a § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w tym zakresie zarzuty skargi nie zostały uwzględnione. Po ponownym rozpoznaniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji. Kierując się zaleceniami Sądu organ drugiej instancji zlecił wierzycielowi przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. W jego wyniku ustalono, iż garaż blaszany wybudowany w warunkach samowoli budowlanej w miejscowości [...] nr [...], przeznaczony do rozbiórki do dnia dzisiejszego nie został rozebrany i nadal jest użytkowany. Ponadto zgodnie z pismem Wójta Gminy O. posesja należąca obecnie do p. J. W., na której posadowiony jest przedmiotowy garaż jest również miejscem prowadzenia działalności gospodarczej przez firmę Handlową Produkcyjną "W." W. W. oraz Z. W. – Zakład Usługowo-Produkcyjny. Powyższe ustalenia wierzyciela poparte zostały zeznaniami sąsiadów P. A. i H. Ć. i p. T. i J. W., którzy zostali przesłuchani w dniu 24 marca 2009r. Mając powyższe na uwadze organ drugiej instancji nie uwzględnił wyjaśnień Z. W., złożonych w dniu 28 sierpnia 2009r. że właścicielem i wyłącznym użytkownikiem spornej działki jest jego córka. W konsekwencji organ II instancji wywiódł, że skoro grzywna nie została uiszczona, a strona posiada dostęp do budynku garażowego, nie można uznać prowadzonego postępowania egzekucyjnego za bezprzedmiotowe. Uznał przy tym, powołując się na przepis art.28 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , że należy zastosować dalsze środki egzekucyjne wobec następcy prawnego. Uaktualnione tytuły wykonawcze, wskazujące jako zobowiązaną J. W. wpłynęły do Naczelnika II Urzędu Skarbowego T. w dniu 19 lipca 2007 r. W skardze do Sądu Z. W. wniósł o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz poprzedzającego go postanowienia wierzyciela oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień. W uzasadnieniu zarzucił że organy nie rozpatrzyły rzetelnie akt sprawy przystępując do ponownego rozpatrzenia zażalenia. W zaskarżonym postanowieniu organ drugiej instancji stwierdza, że przedmiotowy garaż jest blaszany gdy on jest murowany. W ocenie strony wynika z tego, że organ nie był na miejscu i nie ma wiedzy o tym co pisze. Ponadto twierdzeniom organów przeczy pismo Wójta Gminy O. z dnia 15 września 2009r. z którego wynika, iż działalność gospodarcza prowadzona jest pod numerem [...] ale na działce o numerze geodezyjnym nr [...]. Będąc zameldowaną w O. i mieszkając tam jednoczesnie córka J. W. użytkuje sporny budynek garażując samochód, która to okoliczność przeczy zeznaniom świadków. Skarżący końcowo podniósł, że organy prowadząc postępowanie pominęły córkę J. W. oraz skarżącego opierając się wyłącznie na zeznaniach świadków. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie wypowiadał się już tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 30 czerwca 2008r. sygn. akt I SA/Bd 78/08 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazano na konieczność przeprowadzenia postępowania celem ustalenia czy p. W. pomimo przeniesienia własności nieruchomości na której postawiony został garaż objęty nakazem rozbiórki nadal jest jego posiadaczem i zarządcą. Organ drugiej instancji zlecił przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego wierzycielowi (postanowienie z dnia [...] ;k-102 akt administracyjnych). Wierzyciel dążąc do wyjaśnienia sprawy m.in. przesłuchał sąsiadów p. W. co zostało udokumentowane protokołami z dnia 24 marca 2009r. (k-108,109 akt administracyjnych). Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 10 §1 organy administracji publicznej obowiązane sa zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Konkretyzację powyższej zasady stanowi art. 79 § 1 kpa zgodnie z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Wierzyciel przeprowadzając dowód z przesłuchania świadków nie zawiadomił o tym skarżącego pozbawiając go tym samym prawa do uczestniczenia w tym przesłuchaniu jak również do zadawania pytań świadkom. Naruszono w ten sposób zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu co słusznie podniesiono w skardze. Dalej wskazać należy iż zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dna okoliczność została udowodniona. Oznacza to , iż w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości odwodów dla toczącej się sprawy. W niniejszej sprawie , organ w ogóle nie odniósł się do okoliczności, iż twierdzenia skarżącego pozostają w sprzeczności z zeznaniami świadków. Jeżeli rozstrzygniecie oparto na tych zeznaniach to z uzasadnienia postanowienia powinno jasno i czytelnie wynikać dlaczego odmówiono mocy dowodowej oświadczeniom strony. Organ zaś poza powołaniem zebranych dowodów w żaden sposób ich nie ocenił ani się do nich nie odniósł. W tej sytuacji postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z uwagi na naruszenie wskazanych powyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Ponownie rozpatrując sprawę wierzyciel powinien rozważyć konieczności przeprowadzenia oględzin mając na uwadze rozbieżności wynikające z zebranego do tej pory materiału dowodowego celem ustalenia kto faktycznie korzysta z garażu , oraz na której działce prowadzona jest działalność gospodarcza zarejestrowana na skarżącego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.