VII SA/Wa 1216/14

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uwierzytelnienia odpisu notatki służbowej oddala skargę UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej przez J. G. jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak [...], utrzymujące w mocy postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], znak: [...] o odmowie uwierzytelnienia odpisu notatki służbowej z dnia 21 lutego 2014 r., wydane w następujących okolicznościach sprawy: W dniu 6 marca 2014 r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 4 marca 2014 r. przekazujące zażalenie J. G. z dnia 21 lutego 2014 r. na postanowienie organu I instancji nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...] nakładające na skarżącego grzywnę w wysokości 50 zł za nieokazanie przedmiotu oględzin. Pismem z dnia 17 marca 2014 r. J. G. wystąpił z wnioskiem do M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wydanie kserokopii notatki służbowej z dnia 21 lutego 2014 r. załączonej do akt przedmiotowej sprawy. Ww. wniosek został rozpatrzony negatywnie. Następnie, pismem z dnia 20 marca 2014 r. J. G. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z wnioskiem "o potwierdzenie za zgodność z oryginałem odpisu notatki służbowej z dnia 21.02.2014 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] odmówił uwierzytelnienia odpisu notatki służbowej z dnia 21 lutego 2014 r. J. G. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] marca 2014 r. Organ II instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak jw. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, odmawiające uwierzytelnienia odpisu notatki służbowej z dnia 21 lutego 2014 r. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia organ II instancji przywołał brzmienie przepisu art. 73 k.p.a. Wskazał, że zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Ponadto, zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a., strona ma prawo żądać uwierzytelnienia sporządzonych odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile uzasadnione jest to jej ważnym interesem. Organ II instancji wyjaśnił również, że przysługujące stronie prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów nie jest niczym ograniczone. Odmienny charakter ma natomiast uprawnienie w postaci żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Realizacja tych uprawnień uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem. Ważny interes stanowi zatem podstawę realizacji uprawnień przyznanych stronie w przepisie art. 73 § 2 k.p.a.. Podstawę do ustalenia, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem, stanowią informacje uzyskane od strony postępowania. W związku z tym, żądanie musi być skonkretyzowane w takim stopniu, żeby organ mógł ocenić jego zasadność w realiach danej sprawy. Organ II instancji stwierdził dalej, że J. G. zarówno we wniosku z dnia 20 marca 2014 r., jak i w rozpatrywanym przez organ odwoławczy zażaleniu nie wykazał, jaki posiada ważny interes przemawiający za realizacją jego wniosku o uwierzytelnienie odpisu notatki służbowej. Co więcej według orangu II instancji skarżący w żaden sposób nie uzasadnił swojego żądania. Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji uznał, że skarżący nie spełnił - określonego w art. 73 § 2 k.p.a. - dodatkowego wymagania, jakim jest wykazanie jego ważnego interesu. Zdaniem organu II instancji, M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie przyjął, że brak jest podstaw do uwierzytelnienia żądanego przez skarżącego dokumentu. Na koniec, organ II instancji odnosząc się do zawartego w zażaleniu zarzutu, że przed wydaniem postanowienia organ nie wezwał skarżącego w trybie art. 10 § 1 k.p.a. do wypowiedzenia się w sprawie wyjaśnił, iż art. 10 § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie tylko do decyzji, nie stosuje się go zaś do postanowień, nie odsyła bowiem do niego art. 126 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, J. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 73 § 2 k.p.a. wskazując, że jeśli strona występuje do organu o uwierzytelnienie notatki służbowej to oznacza to tym samym, że posiada ważny interes. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd kontrolował w sprawie postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie uwierzytelnienia na wniosek skarżącego notatki służbowej organu powiatowego, pozostającej w aktach sprawy. Orzeczenie to zapadło w oparciu o przepisy art. 73 k.p.a. Stąd też wskazać w pierwszej kolejności należy, iż zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Strona ma ponadto prawo żądać uwierzytelnienia sporządzonych odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 k.p.a.). Wskazane przepisy określają dwa odrębne uprawnienia strony. Uprawnienie strony do przeglądania akt sprawy o jakim mowa w art. 73 § 1 k.p.a., obejmuje zapoznanie się z treścią wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych danej sprawy, jak też utrwalenie na własny użytek wiadomości zawartych w aktach sprawy przez ich notowanie lub wykonanie odpisów. W tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń z wyjątkiem tego, że prawo to przysługuje wyłącznie stronie. Natomiast uzyskanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy pozostaje pod kontrolą organu administracyjnego. Przepis art. 73 § 2 k.p.a. wymaga bowiem od strony wykazania ważnego interesu w uzyskaniu uwierzytelnionego dokumentu. Z tego też powodu organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest zbadać, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem, a to, czy interes jest ważny, można ustalić dopiero po jego konkretyzacji, bo sama chęć posiadania dokumentów uwierzytelnionych nie stwarza takiej możliwości (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2012, str. 328). Gdyby ustawodawca chciał uzależnić uprawnienia strony do żądania uwierzytelnionych odpisów od samej potrzeby ich posiadania przez stronę, to zapewne nie wprowadzałby dodatkowego wymogu, by strona uzasadniała, iż ma ważny interes w ich uzyskaniu, lecz ograniczyłby brzmienie przepisu do samych uprawnień strony do posiadania tych dokumentów, rezygnując tym samym z jakichkolwiek ograniczeń w możliwości żądania przez stronę uwierzytelniania odpisów. Jednak takie ograniczenia, przez dodatkowe wymagania, wprowadził. Dodać należy, iż podstawę do ustalenia, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem, stanowić będą na ogół dane uzyskane od strony postępowania. Dlatego - jak słusznie wskazał organ w niniejszej sprawie - żądanie musi być skonkretyzowane, w stopniu umożliwiającym organom ocenę jego zasadności w realiach danej sprawy. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić trzeba, iż skarżący występując z żądaniem uwierzytelnienia odpisu notatki służbowej, nie wykazał (na żadnym etapie, również we wniesionej skardze), aby jego ważny interes przemawiał za realizacją jego wniosku. Choć odwołał się do art. 73 k.p.a. i powołał na swój ważny interes, to jednak nie określił go, nie przywołał żadnych okoliczności, które organy orzekające mogłyby w tym kontekście rozważyć i ocenić. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest zaś stanowisko, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, iż jako ważny interes strony nie może być potraktowana sama potrzeba posiadania przez stronę uwierzytelnionych odpisów dokumentów, które mogą być wykorzystywane przez nią w danej sprawie administracyjnej lub poza jej zakresem. Niewątpliwie to, czy interes jest ważny można ustalić dopiero po jego konkretyzacji, a sama chęć posiadania dokumentów uwierzytelnionych nie stwarza takiej możliwości (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2997/12). W konsekwencji, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odnoszącego się do zarzutu naruszenia w sprawie art. 10 § 1 k.p.a. Niemniej, w ocenie Sądu, nie rzutowało to na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. W kontekście wskazanego art. 10 § 1 k.p.a. Sąd zauważa zaś, iż błędnie organ II instancji przyjął, iż przepis ten, regulujący zasadę ogólną obowiązującą w postępowaniu administracyjnym, tj. zasadę czynnego udziału strony, odnosi się tylko do decyzji i nie dotyczy postanowień. Ta zasada ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od tego czy kończy się postanowieniem (w tym: wpadkowym), czy decyzją administracyjną, a jej rozwinięcie stanowi właśnie ww. art. 73 k.p.a. gwarantujący stronie prawo do przeglądania akt i uzyskiwania z nich odpisów. Sąd zauważa także, iż przed wydaniem postanowienia w I instancji, w kontekście obowiązków wynikających dla organu z ww. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, jak i z zasady uregulowanej w art. 9 Kodeku (ustanawiającej obowiązek po stronie organu udzielania stronie informacji faktycznej i prawnej), należało wezwać skarżącego do uzasadnienia żądania i wykazania ważnego interesu pouczając jednocześnie o treści art. 73 Kodeksu. Niemniej, choć tego nie uczyniono, to jednak należało mieć też na względzie, iż skarżący miał wystarczająco dużo czasu i możliwości, aby swoje żądanie oparte na przepisie art. 73 § 2 k.p.a. skonkretyzować. Nie uczynił tego w zażaleniu (choć znał już wówczas stanowisko organu I instancji w sprawie), nie zrobił tego także we wniesionej skardze. W efekcie Sąd uznał, iż ewentualne naruszenie ww. art. 10 § 1 i art. 9 k.p.a. nie miało charakteru istotnego i nie mogło skutkować uwzględnieniem skargi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.