III SAB/Lu 76/14

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Starosty w przedmiocie dokonania zmiany w części graficznej operatu ewidencji gruntów i budynków I. stwierdza bezczynność Starosty ; II. określa, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; III. zobowiązuje Starostę do załatwienia wniosku M. B. z dnia 1 marca 2013 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Starosty o na rzecz M. B. 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote z tytułu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] - uzupełnionym pismami z dnia [...] oraz [...] - [...] domagał się od [...] o wszczęcia postępowania administracyjnego i sprostowania części graficznej operatu ewidencji gruntów dotyczącej działki nr [...] położonej w gminie [...]. Wnioskodawca stwierdził, że wystąpiły podstawy do wykreślenia z ewidencji gruntów zarówno mapy – drogi gminnej o numerze [...] przebiegającej przez środek należącej do [...] nieruchomości (oznaczonej jako działka nr [...]), jak również - opisu tej mapy. [...] wyjaśnił, że żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów uzasadnia treść ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] stwierdzającej nieważność decyzji [...] w części dotyczącej uznania działki o nr ew. [...] za mienie gminne. Wnioskowane zmiany uzasadnia też decyzja [...] stwierdzająca nieważność decyzji [...] potwierdzającej, że z dniem [...] nabyła z mocy prawa, nieodpłatnie, własność nieruchomości gruntowej, położonej w [...], stanowiącej działkę nr [...]. Wymienione decyzje powinny stanowić podstawę dokonania przez [...] zmian z urzędu w części geodezyjno-prawnej operatu ewidencji poprzez wykreślenie drogi gminnej nr [...] (która nigdy nie istniała) oraz usunięcie z ewidencji - opisu mapy gruntów. Pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność [...] zarzucając, że organ z naruszeniem przepisów art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. w związku z § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) nie rozpoznał wniosku [...] Skarżący wniósł o zobowiązanie [...] do wykreślenia z operatu opisowo-kartograficznego, tj. mapy – drogi gminnej o [...] w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt sprawy oraz stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżący domagał się wymierzenia [...] grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o oddalenie skargi argumentując przy tym, że ze skarżącym była prowadzona korespondencja w sprawie uzupełnienia i sprecyzowania wniosku z dnia [...] Ponadto pismem z dnia [...]skarżącego poinformowano, że osoby zgłaszające zmiany zobowiązane są przedłożyć stosowną dokumentację geodezyjno-kartograficzną sporządzoną przez uprawnionego geodetę, bądź jednostkę wykonawstwa geodezyjnego. Geodeta - działający na zlecenie skarżącego - przedłożył [...] sporządzony operat techniczny, jednak nie uzupełnił jego braków mimo kolejnych wezwań organu z dnia [...] Podobne stanowisko o braku bezczynności zaprezentował [...] w postanowieniu, będącym odpowiedzią na zażalenie skarżącego z dnia [...] w przedmiocie bezczynności [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ pozostaje w zwłoce z wydaniem decyzji, postanowienia, innego aktu lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania określonej czynności w sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, podniesiony zarzut bezczynności jest usprawiedliwiony. W rozpoznawanej sprawie [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku [...] (sprecyzowanego pismami [...]). Zgodnie z unormowaniem art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dalej jako p.g. i k., w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przedmiotowego wniosku, ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów (art. 22 ust.2 p.g.i k.). Z kolei na żądanie starosty, osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3 p.g. i k.). Przepisy art. 22 p.g. i k. mają bezpośredni związek z unormowaniami art. 2 pkt 8 i art. 4 ust. 1, z których wynika obowiązek starostów utrzymywania aktualnego stanu ewidencji gruntów i budynków. Z uwagi bowiem na funkcję ewidencji gruntów i budynków, która służy planowaniu przestrzennemu, wymiarowi podatków, oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych, statystyce publicznej i gospodarce nieruchomościami, ewidencja ta powinna być ona aktualizowana na bieżąco. Jednocześnie zauważyć należy, że ustawa p.g.i k. nie zawiera przepisów określających tryb oraz procedurę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, ani też nie odsyła w tym zakresie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestie te zostały uregulowane w rozdziale III rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). Rozdział ten zatytułowany "Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych" zawiera przepisy, z których wynika, że wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić albo w trybie czynności materialnoprawnej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia albo w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Przy czym dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1). Jednocześnie zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, starosta jest obowiązany wprowadzać zmiany w operacie ewidencyjnym wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. W przedmiotowej sprawie skarżący uznał, że ostateczna decyzja [...] oraz decyzja [...] uzasadnia wprowadzenie przez [...] zmian w ewidencji gruntów i wobec tego wniosek [...] powinien być formalnie i merytorycznie załatwiony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ma rację skarżący, że po stronie organu powstał obowiązek ustosunkowania się do treści żądania zawartego we wniosku poprzez merytoryczne rozstrzygnięcie albo przez załatwienie sprawy w formie innej czynności procesowej. Stanowisko to jest słuszne nie tylko w świetle omawianych wyżej przepisów, ale również dyspozycji art. 35 § 3 k.p.a. gdzie ustawodawca mówi o terminach załatwienia spraw (wymagającej postępowania wyjaśniającego – w terminie miesiąca, zaś szczególnie skomplikowanej - w ciągu dwóch miesięcy). Fakt, że [...] w okresie [...] prowadził ze skarżącym korespondencję, a następnie w okresie [...] wzywał wykonawcę prac geodezyjnych do usunięcia wad i usterek sporządzonego operatu technicznego, nie miał wpływu na ustalenie, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem wniosek skarżącego [...] nadal nie był załatwiony. Oceny tej nie zmienia pismo [...] informujące skarżącego, że osoby zgłaszające zmiany zgodnie z art. 22 ust. 3 p.g. i k. zobowiązane są przedłożyć stosowną dokumentację geodezyjno-kartograficzną sporządzoną przez uprawnionego geodetę (bądź jednostkę wykonawstwa geodezyjnego) i w związku z tym wniosek strony zostanie rozpatrzony po dostarczeniu takiej dokumentacji. Zarzut o bezczynności jest zasadny mimo, że skarżący zlecił przeprowadzenie na własny koszt czynności geodezyjnych i opracowanie operatu technicznego [...]). Nie usprawiedliwia [...] okoliczność, że przekazana mu w dniu [...] dokumentacja geodezyjna, jako wadliwa zdaniem organu i niepodlegająca przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, była – po dokonanej przez [...] weryfikacji w/w dokumentacji - kilkakrotnie zwracana wykonawcy robót geodezyjnych celem usunięcia wskazanych przez organ wad i usterek (ostatni raz zwrócono operat wykonawcy w dniu [...]). Organ pozostaje bowiem w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żądnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, ale pomimo prawnego obowiązku nie zakończył postępowania w formie przewidzianej przez prawo. Przy czym dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny (czynność administracyjna) nie został podjęty, w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Milczenie organu w przedmiocie wniosku skarżącego uniemożliwiło konkretyzację praw i obowiązków strony, w związku z czym skarga na bezczynność pozostawała w tym przypadku właściwym trybem dochodzenia swoich racji przez skarżącego. Z powyższych względów, Sąd stwierdził bezczynność [...] w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność, zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał organ do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie ma również podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. W tym miejscu należy wyjaśnić, że do zakresu działania sądu administracyjnego nie należy orzekanie w sprawach z art. 38 k.p.a. o odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej pracowników organów administracji publicznej, ani też zobowiązywanie organu do prowadzenia postępowań w tym zakresie. Z tego powodu wniosek skargi w przedmiocie zobowiązania [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, nie mógł być rozpatrzony. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.