II SA/Bd 3/15

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia postanowił: oddalić wniosek. UZASADNIENIE W dniu 20 listopada 2015 r. (uzupełniony 23 grudnia 2015 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął kolejny wniosek (formularz PPF) K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj.: częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Utrzymuje się ze świadczenia rentowego, które miesięcznie wynosi [...] zł. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Posiada udział w domu o powierzchni ok. [...] m2 oraz w nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Podała, że z nieruchomości korzysta syn, który pobiera wypłaty (dołączone oświadczenie syna). Podała, że na stałe miesięczne wydatki i zobowiązania przeznacza ok. [...] zł, za pozostałą część świadczenia rentowego zakupuje wyżywienie. W skali roku przeznacza [...] zł na opał. Z dołączonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w ciągu ostatnich 3 miesięcy skarżąca uzyskała kwotę [...] zł z tytułu płatności bezpośrednich, którą następnie osobiście wypłaciła. Według rocznego obliczenia podatku dochodowego uzyskanego przez podatnika PIT-40A wnioskodawczyni w 2013 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł zaś w 2014 r. [...] zł. Z zaświadczenia GOPS z dnia 21 grudnia 2015 r. wynika, że skarżąca nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionej przez zainteresowaną sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazała ona zasadności swojego wniosku. Z danych przedstawionych przez skarżącą wynika, że miesięczny dochód jednoosobowego gospodarstwa składający się ze świadczenia rentowego wynosi [...] zł. Ponadto w IV kwartale 2015 r. uzyskała kwotę [...] zł z tytułu płatności bezpośrednich, którą następnie osobiście wypłaciła. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane i zostało uwzględnione. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. Skarżąca jak podano wyżej posiada udział w domu, w nieruchomości rolnej oraz ma stały miesięczny dochód. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Przede wszystkim należy wskazać, że przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – dalej k.r.o., regulujące stosunki między małżonkami i między rodzicami i dziećmi nakładają na małżonków, rodziców i dzieci określone obowiązki alimentacyjne (art. 128 k.r.o.). W orzecznictwie zarówno sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych do obowiązków tych zalicza się również pomoc w opłaceniu kosztów postępowania sądowego, toczonego przez osobę uprawnioną do alimentacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1989 r., sygn. akt II CZ 80/89, opubl. w Lex pod nr 8963 i z dnia 5 maja 1967 r., sygn. akt I CZ 37/67, opubl. w Lex pod nr 6155, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, opubl. w ONSAiWSA z 2005 r., nr 1, poz. 8). Skoro zatem syn skarżącej pobiera pożytki z nieruchomości będącej jej własnością a ponadto ciąży na nim obowiązek alimentacyjny to tym bardziej w ocenie orzekającego powinien jej pomóc w poniesieniu kosztów sądowych. Bezsporne w niniejsze sprawie jest to, że to na rachunek bankowy skarżącej wpłynęły środki pieniężne z tytułu płatności bezpośrednich w ww kwocie i to skarżąca je z tego rachunku wypłaciła stając się ich właścicielem. Podkreślenia wymaga, że skarżąca zagospodarowując owe środki winna mieć na uwadze to czy zamierza prowadzić postępowanie przed sądem a to jak wiadomo wiąże się z określonymi kosztami. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarżąca posiada stały dochód stanowiący świadczenie rentowe, poza tym posiada majątek a w IV kwartale 2015 r. uzyskała środki z tytułu płatności bezpośrednich, które jak twierdzi przekazała synowi. Na uwagę zasługuje również fakt, że skarżącej postanowieniem tut. Sądu z dnia 11 czerwca 2015 r. zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. W wyniku rozpoznania sprawy Sąd wyrokiem z dnia 23 września 2015 r. oddalił skargę. Skarżąca zażądała sporządzenia uzasadnienia tegoż wyroku uiszczając opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. Zatem miała ona zapewnione prawo do sądu. Natomiast jak widać z powyższego skarżąca nie tylko posiada dochód lecz również posiada środki na ponoszenie kosztów sądowych. Jednakże czyni to w sposób wybiórczy. W ocenie orzekającego skarżącą stać na poniesienie ewentualnych kosztów postępowania w drugiej instancji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.