I SA/Gd 1278/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi L.C. i K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 23 czerwca 2017 r. nr SKO [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 23 czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez L. i K.C. od nakazu płatniczego z dnia 30 listopada 2016 r. wydanego przez Burmistrza Gminy Z. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu SKO wskazało, że decyzją z dnia 9 lutego 2016 r. Burmistrz Gminy Z. ustalił podatnikom L.C. i K.C. podatek od nieruchomości za rok 2016 w kwocie 1214 zł. Przedmiot opodatkowania stanowił grunt określony jako "grunty pozostałe" – działka o numerze [...] położona w C., o powierzchni 3.200 mkw, budynek – dom mieszkalny o powierzchni 17,90 mkw (w odniesieniu do kondygnacji o wysokości od 1,40 do 2,20 m) i o powierzchni 351,40 mkw (w odniesieniu do kondygnacji o wysokości powyżej 2,20m) oraz "budynki pozostałe" – gospodarcze o powierzchni 36 mkw. Jak wynika z treści księgi wieczystej, podatnicy są właścicielami nieruchomości stanowiącej działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] w C. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, nabytej na podstawie umowy sprzedaży z dnia 23 marca 1990 r. Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że grunt stanowiący działkę o numerze [...] położony w C. oznaczony był w ewidencji gruntów według stanu od dnia 21 kwietnia 2009 r. jako RVI – grunty orne klasy VI – co do powierzchni 0,13 ha, oraz B – tereny mieszkaniowe – w stosunku do powierzchni 0,19 ha. Postanowieniem z dnia 28 października 2016 r. Burmistrz Gminy Z. w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), wznowił z urzędu postępowanie w przedmiocie ustalenia prawidłowej podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości i podatkiem rolnym za 2016r. Decyzją z dnia 30 listopada 2016 r. ("nakaz płatniczy") Burmistrz Gminy Z. uchylił w całości wcześniej wydaną decyzję z dnia 9 lutego 2016 r. w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2016 r. i ustalił wysokość łącznego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego w kwocie 850 zł. W treści decyzji organ wskazał na powstanie nadpłaty. Wyjaśnił, że uchylenia decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości i ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego dokonano w oparciu o ustalenia zawarte w protokole kontroli z dnia 8 września 2016 r. oraz w oparciu o informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na ich podstawie organ pierwszej instancji ustalił, że łączny obszar nieruchomości wynosi 0,3200 ha, z czego grunty orne klasy VI wynoszą 0,1300 ha, tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B wynoszą 0,1900 ha. Ponadto kontrola wykazała, że część działki, której grunt sklasyfikowany jest jako grunty orne klasy VI, zarośnięty jest trawą i roślinnością zieloną, część działki – grunt wokół budynku mieszkalnego wyłożony jest kostką brukową oraz porośnięty trawami i roślinnością, cała zaś działka ogrodzona jest płotem. Nie stwierdzono, aby grunt był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania podatników, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia 30 listopada 2016 r. i umorzyło postępowanie w sprawie. SKO przywołało treść art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i wskazało, że w sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania. Oczywiste jest, że o tym, jakiemu podatkowi podlega grunt, decyduje zapis w ewidencji gruntów. Jeżeli grunt określony jest w ewidencji jako rolny, podlega podatkowi rolnemu. Jeżeli jest oznaczony innym symbolem, np. B, podlega podatkowi od nieruchomości. Opodatkowany w analizowanej sprawie grunt stanowiący działkę nr [...], w roku podatkowym objętym decyzją, posiadał oznaczenie w ewidencji gruntów jako RVI – grunty orne klasy VI – co do powierzchni 0,13 ha. Powinien on zatem zostać jednolicie opodatkowany podatkiem od nieruchomości. Ustalenie podatku od nieruchomości co do całości powierzchni gruntów pozostałych, bez wskazania ich rodzaju i odpowiadającej im powierzchni, było błędem organu pierwszej instancji. Błąd ten nie mógł jednak zostać skorygowany poprzez wznowienie postępowania, organ nie wykazał bowiem istnienia nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji, o których nie wiedział. Dane pozwalające na prawidłowe opodatkowanie gruntu ujawnione były w ewidencji gruntów, a organ podatkowy posiadał do nich dostęp. Nieskorzystanie z tych danych przy wydawaniu decyzji ustalającej podatek od nieruchomości nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku L. K.C. podnieśli, że nie zgadzają się na dokonanie przekształcenia nieruchomości stanowiących ich własność. W skardze przedstawili historię nabycia działki gruntu o nr [...] położonej w B., podłączenia na ich koszt rurociągu wody do innych nieruchomości położonych w ich sąsiedztwie, przekształcenia działki o nr [...] na drogę i nadania jej według ewidencji gruntów kategorii "dr" oraz przeznaczenia pozostałych działek. Odwołali się do uzyskanych decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...] w B. oraz przeniesieniu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 8 budynków mieszkalnych na rzecz inwestora z zachowaniem wszystkich warunków zawartych w decyzji. Podali, że posiadają sześć działek o nr [...]. Od chwili nabycia terenu gruntu [...] i po jego podziale skarżący płacili podatek od nieruchomości jak za "nieruchomość gruntową niezabudowaną". W ocenie stron, organ realizuje czynności mające na celu przekształcenie ww. nieruchomości w nieruchomości rolne oraz uniemożliwienie sprzedaży pozostałych działek pod zabudowę mieszkaniową. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji wydaną w wyniku wznowienia postępowania i umorzono postępowanie w sprawie z powodu stwierdzenia, że nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania. Przedmiotem kontroli sądowej jest zatem zbadanie, czy zasadnie organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r. w odniesieniu do działki nr [...] położonej w C.. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji w decyzji z dnia 9 lutego 2016 r. wymierzył podatek od nieruchomości od całości gruntu określonego jako "grunty pozostałe". Następnie organ ten stwierdził, że w ewidencji gruntów i budynków część gruntów o powierzchni 0,13 ha zaklasyfikowana została jako grunty orne klasy VI, w związku z czym powinny one zostać opodatkowane podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Na tej podstawie organ pierwszej instancji wznowił postępowanie podatkowe i wydał decyzję z dnia 30 listopada 2016 r. uchylającą decyzję z dnia 9 lutego 2016r. i ustalającą prawidłową wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego. Należy podkreślić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, enumeratywnie wyliczonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Zatem postępowanie wznowieniowe może być poświęcone jedynie zbadaniu i ocenie, czy w danej sprawie występują ustawowe przesłanki do wznowienia, określone w powołanym przepisie Ordynacji podatkowej. W orzecznictwie wielokrotnie wyrażany był pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r. sygn. akt II SA 1241/98, publ. LEX nr 41894). Jako podstawę prawną wznowienia postępowania organ pierwszej instancji przyjął art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) muszą być istotne dla sprawy, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Przy tym nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów. Zdaniem Sądu nie można jednak przyjąć, że dana okoliczność nie była znana organowi wydającemu decyzję, jeśli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu. Fakt, że pracownik organu jej nie dostrzegł, względnie zaniedbał wglądu do dokumentu (rejestru), z którego ta okoliczność wynika nie może uzasadniać wznowienia postępowania. Taki sposób rozumienia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej podważałby bowiem wynikającą z art. 128 Ordynacji podatkowej zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Dokonując oceny zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania opisanej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w realiach sprawy niniejszej należy zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Kategoryczna treść tego przepisu nie budzi wątpliwości i wskazuje, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. np. wyroki NSA: z 5 listopada 2009 r. sygn. II FSK 836/08, z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07, publ. w: Lex nr 490966; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08, z dnia 2 kwietnia 2009r. II FSK 1949/07 publ. na stronie: http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Zatem, skoro dane pozwalające na prawidłowe opodatkowanie spornych w niniejszej sprawie gruntów zostały ujawnione i były dostępne w ewidencji gruntów i budynków od 2009r., to zasadne jest twierdzenie, że pozostawały one w dyspozycji organu podatkowego. Jeżeli mimo to organ podatkowy z danych tych nie skorzystał w celu ustalenia prawidłowego wymiaru należnych podatków to okoliczność ta nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Prawidłowo zatem SKO uznało, że organ pierwszej instancji wznowił postępowanie mimo braku podstaw faktycznych wznowienia postępowania przewidzianych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i w konsekwencji na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie. W rezultacie tej decyzji z obrotu prawnego wyeliminowana została decyzja Burmistrza Gminy Z. z dnia 30 listopada 2016 r., którą ustalono podatnikom łączne zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego, a w mocy pozostaje decyzja z dnia 9 lutego 2016 r. ustalająca podatnikom podatek od nieruchomości za 2016 rok w kwocie 1214 zł. Pozostałe podniesione w skardze kwestie pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.