III SA/Gd 404/08

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 28 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia na pierwszy rok studiów postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE Wnioskiem zawartym w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną decyzję Rektora Uniwersytetu [...], uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 18 listopada 2008 r. W. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, skarżący podał, iż jest studentem studiów stacjonarnych prowadzonych przez [...] i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Natomiast w rubryce 6 formularza PPF – "stan rodzinny", w której należy wpisać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, wnioskodawca napisał jedynie, iż jest kawalerem. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazał, że nie posiada nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro, jakichkolwiek zasobów pieniężnych oraz nie uzyskuje dochodów. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań wnioskodawcę zwalnia się od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże on, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ponadto, z istoty obowiązku alimentacyjnego wynika, że w przypadku realizacji swoich praw przed sądem przez pełnoletnie dziecko, które nie osiągnęło możliwości samodzielnego utrzymania, jego rodzice winni wyłożyć potrzebne na ten cel środki, jeżeli są w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. W takim wypadku o przyznaniu prawa pomocy decyduje sytuacja majątkowa rodziców. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2008 r., doręczonym w dniu 12 grudnia 2008 r. wezwano skarżącego do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym rodziców (posiadanych nieruchomościach, zasobach pieniężnych oraz przedmiotach o wartości powyżej 3 000 euro); odpisów zeznań podatkowych złożonych przez jego rodziców za 2007 r., a w przypadku ich nieskładania - odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez jego rodziców rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; zaświadczenia od pracodawców (zleceniodawców) rodziców skarżącego o wysokości średniego wynagrodzenia brutto/netto za okres ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej - dokumentów potwierdzających wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 października 2008 r.; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych przez jego rodziców kosztów utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych) oraz oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na rodziców pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości). Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżący nie nadesłał jakichkolwiek żądanych dokumentów. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż skarżący nie udowodnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż w zakreślonym terminie nie nadesłał żadnego z wymaganych dokumentów, obrazujących sytuację finansową jego oraz rodziców, którzy – według złożonego oświadczenia – utrzymują wnioskodawcę. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.). W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.