I SA/Lu 1091/14

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE Skarżący M. B. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 173 zł wniósł o zwolnienie go od kosztów postępowania sądowego. Ze złożonego na tę okoliczność oświadczenia o majątku i dochodach skarżącego oraz akt sprawy wynika, że skarżący ur. w 1987 r. jest żołnierzem zawodowym służby kontraktowej i z tego tytułu otrzymuje uposażenie miesięczne w wysokości [...] zł brutto oraz świadczenie mieszkaniowe w kwocie [...] zł netto. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ponosząc koszty własnego utrzymania. Dodatkowo wspomaga finansowo chorą matkę, której renta nie wystarcza na pokrycie wszystkich podstawowych potrzeb życiowych. Jedyny majątek jaki posiada to oszczędności w kwocie [...] zł, które zamierza przeznaczyć na zakup samochodu. Referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że odpłatność postępowania sądowoadministracyjnego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a. - por. art. 199 tej ustawy). Nie mniej jednak zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego i ustawodawca przewidział, że w szczególnych przypadkach strona może być zwolniona z tego obowiązku poprzez przyznanie prawa pomocy. Możliwość jego przyznania jest jednakże uzależniona od tego, czy osoba występująca z takim wnioskiem w przekonujący sposób wykaże, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od zasady odpłatności postępowania. Zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący może bowiem zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania nie jest możliwe. Odnosząc powyższe do wniosku strony nie znaleziono dostatecznych podstaw do stwierdzenia, że sytuacja materialna skarżącego jest na tyle ciężka, że wymaga przyznania dobrodziejstwa w postaci prawa pomocy. Referendarz sądowy wziął przy tym pod uwagę fakt, że skarżący złożył jednocześnie wnioski o prawo pomocy w tożsamym zakresie jeszcze w jednej sprawie zawisłej przed sądem (sygn. akt I SA/Lu 1092/14). Rozpocząć należy od wskazania, że do wymagalnych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych należy jedynie wpis od skargi w niniejszej sprawie w wysokości 173 zł oraz wpis od skargi w drugiej sprawie w kwocie 248 zł. Natomiast pozostałe ewentualne koszty sądowe jakie mogą wystąpić w obydwu sprawach to: opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem - 100 zł, wpis od zażalenia - 100 zł, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej - 100 zł i 124 zł (w sprawie I SA/Lu 1092/14). Koszty sądowe nie są zatem wysokie, a poza wpisem od skargi są to koszty hipotetyczne, które jeśli nawet zaistnieją będą rozłożone w czasie. Zestawienie powyższych kosztów, częściowo ewentualnych i odroczonych w czasie z możliwościami finansowymi strony skarżącej prowadzi do wniosku, że ich uiszczenie nie powinno stanowić dla strony żadnej trudności. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący posiada stały dochód w postaci uposażenia za służbę oraz świadczenia mieszkaniowego w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie netto. Dodatkowo, co najistotniejsze skarżący posiada wolne środki pieniężne w kwocie [...] zł, która to kwota już sama w sobie wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu sądowego od wniesionej skargi nie tylko w niniejszym lecz obydwu postępowaniach, a tym samym umożliwia pokrycie kosztów sądowych związanych z toczącymi się postępowaniami sądowym. Zgodnie zaś z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowego instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Osoba uzyskująca stały miesięczny dochód, a ponadto posiadająca oszczędności pieniężne nie może być w żadnym przypadku za taką osobę uznana (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 724/11, Lex nr 965945). Jednocześnie dodania wymaga, iż z punktu widzenia prawa pomocy nie jest przy tym ważne na jaki cel strona zamierza przeznaczyć swoje oszczędności (o ile celem tym nie jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb związanych z koniecznym bieżącym utrzymaniem). W tych okolicznościach nie można uznać strony skarżącej za osobę rzeczywiście ubogą, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Konkludując, instytucja prawa pomocy przewidziana została celem zapewnienia realizacji prawa do sądu osobom ubogim. Tymczasem trudno zgodzić się, aby skarżący do osób takich się zaliczał. Należy tu zwrócić uwagę na jego miesięczny dochód oraz wysokość oszczędności, które to okoliczności jako kluczowe zostały wzięte pod uwagę w toku rozpoznania niniejszego wniosku. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.