I OW 201/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia WSA del. Marian Wolanin Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta B. a Prezydentem Miasta [...] W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. W. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta [...] W. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 17 października 2014 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta B., a Prezydentem [...] W. w sprawie wniosku A. W. o skierowanie do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu organ wskazał, że A. W., przebywając w Centrum [...] Sp. z o.o. w [...] zwróciła się z wnioskiem do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. o skierowanie do domu pomocy społecznej. W dniu 27 czerwca 2014 r. opuściła ww. Centrum i zamieszkała u syna A. W. w W. przy ul. [...]. W związku z tym Ośrodek Pomocy Społecznej [...] W. przekazał wniosek A. W. o skierowanie do domu pomocy społecznej do Centrum Pomocy Społecznej [...] W., jako właściwemu miejscowo. Pismem z dnia 29 sierpnia 2014 r. Centrum Pomocy Społecznej [...] W. przekazało przedmiotowy wniosek według właściwości do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., wskazując, że wnioskodawczyni nigdy nie była zameldowana w W. przy ul. [...], a jej ostatnie miejsce zameldowania to B. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. uznał jednak, że nie jest właściwy do rozpoznania wniosku, albowiem zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. A. W. zamieszkuje aktualnie u swojego syna w W. przy ul. [...], co jest bezsporne. Nie ma przy tym znaczenia brak zameldowania pod ww. adresem. Organem właściwym, w tej sytuacji, jest zatem Prezydent [...] W. W odpowiedzi na wniosek, Dyrektor Centrum Pomocy Społecznej [...] W. wskazał, że organem właściwym dla rozpoznania wniosku A. W. jest Prezydent Miasta B., albowiem zainteresowana nie ma miejsca zamieszkania w W. przy ul. [...]. Przebywanie jej pod tym adresem nie spełnia przesłanek z art. 25 K.c. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie, spór zainicjowany wnioskiem ma charakter negatywnego sporu o właściwość, albowiem oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku A. W. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2). Stosownie do art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej za osobę bezdomną należy rozumieć osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Powołany przepis przewiduje, zatem dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania, drugi dotyczy osoby niezamieszkującej w lokalu mieszkalnym, posiadającej stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować kumulatywnie (łącznie). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) pod pojęciem "lokal mieszkalny" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Odnosząc powyższy stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należało, zatem w pierwszej kolejności rozważyć, czy A. W. jest osobą posiadającą miejsce zamieszkania, czy też jest osobą bezdomną. Z akt sprawy wynika, że A. W. posiada dwoje dzieci: syna zamieszkującego w W. oraz córkę, której aktualne miejsce zamieszkania nie jest znane (mieszkała w B.). Ze względu na stan zdrowia matki, syn zabrał A. W. z B. do W. i umieścił w Centrum [...] Sp. z o.o. w W. A. W. wymeldowała się z mieszkania służbowego w B. W mieście tym nie posiada swojego mieszkania. Stan zdrowia wnioskodawczyni poprawił się i z dniem 27 czerwca 2014 r. dobiegł końca okres jej pobytu w ww. Centrum finansowany przez NFZ. Obecnie A. W. mieszka u swojego syna w W. przy ul. [...], gdzie oczekuje na skierowanie w domu pomocy społecznej, albowiem ze względu na stan zdrowia potrzebuje stałej, całodobowej opieki. Syn wraz ze swoją rodziną nie jest w stanie sprostać temu zadaniu. Lokal, w którym przebywa A. W. jest lokalem mieszkalnym, o którym mowa w ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Tym samym nie są spełnione przesłanki wskazane w art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej niezbędne dla uznania jej za osobę bezdomną. W tych okolicznościach przepisem określającym właściwość miejscową gminy jest wskazany wyżej art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Z kolei z art. 59 ust. 1 tej ustawy wynika, że decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do powyższej placówki. Oznacza to, że w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej właściwym do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze organ gminy miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Obecnie A. W. korzysta ze wsparcia udzielonego jej przez syna w postaci zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w W. Ta miejscowość stanowi, zatem centrum aktywności życiowej osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej (art. 25 ustawy Kodeks cywilny). W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku i wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 59 ust 1 ustawy o pomocy społecznej jest Prezydent [...] W. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 P.p.s.a., jako organ właściwy do załatwienia sprawy wskazał Prezydenta [...] W.