III SA/Wa 271/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] sierpnia 1999 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia stawki czynszu najmu obowiązującej na targowisku "[...]" [...] w W. postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić Skarżącemu M. P. w całości wpis sądowy w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych. UZASADNIENIE Jak wynika z akt sprawy M. P. (zwany dalej "Skarżącym") pismem z 27 września 2006 r. (data wpływu do Urzędu m. W.), kierowanym do Urzędu miasta W. - Zarząd Dzielnicy [...], wezwał Zarząd Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego treścią uchwały Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. w sprawie ustalenia stawki czynszu najmu obowiązującej na targowisku "[...]." –[...] w W. Skarżący, ww. uchwale - wydanej na podstawie Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta [...] W. z dnia [...] sierpnia 1995 r. w związku z Zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. zmienionym Zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. w sprawie udzielenia pełnomocnictw Zarządowi Dzielnicy [...] i pracownikom Urzędu Dzielnicy [...] do podejmowania w imieniu Gminy W. [...] czynności cywilnoprawnych z zakresu rozporządzania mieniem komunalnym powierzonym do gospodarowania Dzielnicy [...] – zarzucił niezgodność z: 1) art. 5 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt dekretu z dnia 2 sierpnia 1951 o targach i targowiskach ( Dz. U. Nr 41, poz. 312 ze zm.); 2) przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.; dalej "upol") stanowiących o rodzaju dopuszczalnych obciążeń kupca z tytułu prowadzenia handlu na terenie targowiska; 3) naruszenia przepisów Ustawy zasadniczej, a zwłaszcza jej art. 7, art. 22 oraz art. 32. W uzasadnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa Skarżący podniósł, że wprowadzony zaskarżoną uchwałą obowiązek odpłatności w formie stawki czynszu najmu za korzystanie przez kupca tylko z samego terenu targowiska jest niezgodne z upol, ponieważ przepisy tej ustawy nie przewidują możliwości pobierania przez prowadzącą targowisko gminę opłat innych niż opłata targowa czy podatek od nieruchomości. Wyjątkowo ustawodawca dopuszcza pobieranie "innych" należności, mających charakter cywilnoprawny, za ewentualne korzystanie przez kupca z urządzeń targowiska (np. wiaty, stoły, stragany, pawilony, kioski itp.). Skarżący zaznaczył jednak, że wymienione na wstępie targowisko, w okresie w którym wprowadzono zaskarżoną uchwałę, takich urządzeń nie posiadało. Skarżący konkludował, że zastąpienie opłaty targowej będącej daniną publiczną, opłatą mającą charakter cywilnoprawny było niedopuszczalne. Odpowiadając na powyższe wezwanie, pismem z [...] października 2006 r. nr [...] Burmistrz Dzielnicy [...] Miasta [...] W. odmówił usunięcia naruszenia prawa. Uzasadniając powyższe stanowisko stwierdził, że wbrew wywodom wezwania przedmiotowa uchwała nie wprowadziła odpłatności w formie czynszu najmu (ustaliła jedynie jego stawkę), ani nie dokonała próby zastąpienia opłaty targowej inną należnością. Ponadto za bezpodstawne organ uznał, wywodzenie z treści art. 15 i art. 16 upol zamkniętego katalogu należności przysługujących gminie od kupca handlującego na jej terenie, ponieważ ustawa ta dotyczy należności publicznoprawnych, a nie cywilnoprawnych takich jak czynsz najmu. Jednocześnie podkreślono, że zgodnie z art. 54 ust. 1 pkt 2 usg wśród źródeł dochodów gminy wymienione są dochody z jej majątku, przy czym nie wyłączono z tego katalogu dochodów z czynszu najmu czy dzierżawy uzyskiwanych na targowisku miejskim. Niezależnie od powyższego wskazano na dwie okoliczności o charakterze formalnym, które wykluczają rozpatrywanie wezwania Skarżącego. Odwołując się do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.; dalej "usg") stwierdzono, że Skarżący, który nigdy nie był osobą handlującą na ww. targowisku, jak również nie posiada pełnomocnictw od tamtejszej społeczności kupieckiej – nie ma interesu prawnego lub uprawnienia do zaskarżenia powołanej na wstępie uchwały. W ocenie organu drugą z okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie wezwania stanowi rozstrzygnięcie tej sprawy przez tutejszy Sąd w ramach postępowania prowadzonego początkowo pod sygn. akt III SO/Wa 323/04 [zakończonego pod sygn. akt III SA/Wa 58/05 – dopisek Sądu]. Byłoby to bowiem sprzeczne z art. 101 ust. 2 usg. Następnie, pismem z 30 listopada 2006 r. Skarżący wniósł skargę na powołaną na wstępie uchwałę, argumentując jak w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Dodatkowo Skarżący podniósł, że prowadząc działalność na wymienionym na wstępie targowisku zobowiązany był do opłacania czynszu najmu w wysokości określonej zaskarżoną uchwałą. W odpowiedzi na powyższą skargę pełnomocnik Prezydenta W. wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Motywując wniosek o oddalenie skargi pełnomocnik organu stwierdził, iż podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z 26 października 2006 r. Wnioskując o odrzucenie skargi podniesiono z kolei, że rzeczona uchwała nie mieści się w katalogu spraw opisanych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "ppsa"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Na wstępie zaznaczyć należy jednak, iż nie ma racji pełnomocnik organu wywodząc, że rzeczona uchwała nie mieści się w katalogu spraw opisanych w art. 3 § 2 ppsa. Zgodnie z art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach ze skarg: na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5 powoływanego przepisu) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6 powoływanego przepisu). Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. uchwała Zarządu Dzielnicy [...] Gminy W. [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia stawki czynszu najmu obowiązującej na targowisku "[...]." – [...] w W., można uznać za akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6) ppsa. Przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna z uwagi na skierowanie przez Skarżącego, wbrew treści art. 52 § 4 ppsa, pisemnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa do organu niewłaściwego. Formułując powyższą ocenę Sąd miał na uwadze następujące względy. Zaskarżona uchwała została wydana przez organ wykonawczy (Zarząd) jednostki pomocniczej (Dzielnicy [...]) gminy W., wchodzącej w skład miasta W., będącego - zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta W. (Dz.U. Nr 48, poz. 195 ze zm.; dalej "ustawa z 25.03.1994 r.") – związkiem komunalnym. Na podstawie art. 15 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st W. (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.; dalej "ustawa z 15.03.2002 r.") zniesiono jednak gminy w., dzielnice w gminie W.i związek komunalny m.. W., które zostały utworzone ustawą z 25.03.1994 r. Jednocześnie w art. 1 ust. 1 ustawy z 15.03.2002 r. stwierdzono, że miasto W. jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Ponadto wskazano, że w W. utworzenie jednostek pomocniczych – dzielnic W., jest obowiązkowe (art. 5 ust. 1 ustawy z 15.03.2002 r.). Jednocześnie na mocy art. 20 ust. 2 powoływanej ustawy miasto W. stało się następcą prawnym gmin w., gminy W., powiatu w., związku komunalnego W. Z powoływanej regulacji prawnej wynika także, że niezakończone postępowania administracyjne, toczące się przed dotychczasowymi organami gmin w., związku komunalnego W., gminy W. oraz powiatu w., toczą się nadal przed organami W. (art. 26 ust. 2). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w art. 52 § 4 ppsa ustawodawca przewidział, że w sprawie będącej przedmiotem skargi dotyczącej innych aktów, wobec braku odrębnych uregulowań ustawowych co do środków zaskarżenia, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. W tym miejscu należy zaakcentować, że zwrot "należy", o którym mowa w powoływanym przepisie, należy interpretować jako obowiązek strony skierowania pisemnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Istotnym jest również aby wezwanie to było skierowane do właściwego organu, a więc do tego organu, który byłby władny (kompetentny) do ustosunkowania się do skierowanego wezwania, a nie do jakiegokolwiek organu, w tym do organu nieistniejącego. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wezwanie Skarżącego do usunięcia naruszenia prawa nie zostało skierowane do organu właściwego. Jak bowiem wspomniano pismo Skarżącego z 27 września 2006 r. zostało wniesione do Urzędu W. – Zarządu Dzielnicy W.. W konsekwencji stwierdzić należy, że ani Urząd W., który nie jest organem administracji, ani Zarząd Dzielnicy W. – organ wykonawczy Gminy W., który nie istniał w dacie wniesienia wezwania, ani Zarząd Dzielnicy W. – organ wykonawczy jednostki pomocniczej miasta W., nie mógł być organem właściwym, w rozumieniu art. 52 § 4 ppsa. Powyższa konstatacja nie oznacza jednak, że nie jest możliwe wniesienie skargi na akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 6) ppsa, w sytuacji gdy organ, który go wydał utracił swój byt prawny. W tym przypadku wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należy bowiem skierować do następcy prawnego nieistniejącego organu, którym na gruncie niniejszej sprawy, co wynika z przywołanych powyżej ustaw ustrojowych, jest Prezydent W.. Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 w zw. z art. 52 § 4 ppsa uznał skargę za niedopuszczalną i orzekł jak w pkt 1) sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono z urzędu zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 lit. a ppsa.