VII SA/Wa 1217/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi I. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] grudnia 2014 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia I. Z. - utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2014 r., nr [...], odmawiające - na podstawie art. 61a k.p.a. - wszczęcia na wniosek I. Z. postępowania w sprawie niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi ściany ganku z otworem okiennym przy budynku mieszkalnym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] przy granicy z działką nr ew. [...]. Organ wskazał, że rozpatrując wniosek o wszczęcie postępowania miał obowiązek zbadać w pierwszej kolejności, w oparciu o art. 28 k.p.a., czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Dalej stwierdził, że zgodnie z aktualnym wypisem z rejestru gruntów I. Z. nie jest właścicielem ww. działki nr [...]. Pomimo wezwania wnioskodawca w piśmie z 17 października 2014 r. nie wykazał interesu prawnego. Organ odwoławczy w związku z podnoszoną w zażaleniu argumentacją "jestem użytkownikiem działki o nr ew. [...]" również wezwał skarżącego do udokumentowania interesu prawnego w sprawie z wniosku z dnia 10 października 2014 r., w szczególności o wykazanie tytułu prawnego do działki o nr ew. [...]. Pomimo udzielenia odpowiedzi na ww. wezwania I. Z. nie wykazał interesu prawnego w sprawie ściany ganku z otworem okiennym istniejącego przy budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ew. [...] przy granicy z działką nr ew. [...] I. Z. wskazał jedynie na postępowanie zainicjowanego wnioskiem J. W. z dnia 15 sierpnia 2014 r. w sprawie ogrodzenia na działce o nr ew. [...]. Organ wyjaśnił, że zarzuty dotyczące braku przymiotu strony – J. W. w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego - wykonania robót budowlanych przy ogrodzeniu działki nr [...] od drogi powiatowej ul. [...] I. Z. powinien podnieść w postępowaniu prowadzonym w powyższym zakresie przed organem I instancji. Wskazanie jedynie na użytkowanie działki nr [...] uzupełnia wcześniejsze ustalenia PINB – u poczynione w oparciu o wypis z rejestru gruntów, zgodnie z którym I. Z. nie jest właścicielem działki nr [...] i jednoznacznie przesądza o właściwej interpretacji art. 61 a § 1 k.p.a. w z w. z art. 28 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie złożył I. Z. wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu I instancji. Według skarżącego usytuowanie ściany z otworem okiennym w odległości poniżej 4 m stanowi zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego na działce sąsiedniej. Pomimo istotnego zagrożenia dla bezpieczeństwa właścicieli, użytkowników działki sąsiedniej oraz mienia na tej działce, organy uwagę skupiły na ustaleniu czy osoba zgłaszająca jest stroną. Sam fakt samowoli budowlanej pozostał bez rozpoznania jakby nie należał do kompetencji żadnego z organów. Odmowa dokonania kontroli nastąpiła z przyczyn niewyjaśnionych w postanowieniu. Jako użytkownik działki skarżący posiada prawo do korzystania z działki nr [...] bez presji wynikającej z zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia i życia jego i innych osób przebywających na terenie działki oraz zagrożenia bezpieczeństwa mienia zlokalizowanego na terenie tej działki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Badając legalność zaskarżonego postanowienia - stosownie do powołanych wyżej przepisów - Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2014 r. odmawiające - na podstawie art. 61a k.p.a. - wszczęcia postępowania w sprawie niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi ściany ganku z otworem okiennym przy budynku mieszkalnym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] przy granicy z działką nr ew. [...]. Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że obowiązkiem organu po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w konkretnej sprawie jest dokonanie oceny, czy wnioskujący ma przymiot strony konieczny do skutecznego prawnie wszczęcia postępowania - a więc, czy ma on interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy jest się stroną postępowania administracyjnego, nie decyduje zatem sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes wnioskodawcy jako interes prawny. Pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Innymi słowy nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi wynikać z konkretnej normy prawnej przewidującej w określonym stanie faktycznym i w stosunku do odpowiedniego podmiotu możliwość wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Postępowanie administracyjne dotyczy zatem interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby. Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania stosownie do cyt. art. 61 a § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie organy uznały, że przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania dotyczącego "niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi ściany ganku z otworem okiennym usytuowanym w nieprawidłowej odległości od granicy z działką sąsiednią" jest okoliczność, iż skarżący na wezwanie organu nie wykazał własnego interesu prawnego, o którym stanowi art. 28 kpa. Wykazał jedynie interes faktyczny, twierdząc że jest użytkownikiem działki nr [...]. Nie jest natomiast jej właścicielem, co nadawałoby mu status strony w postępowaniu, którego wszczęcia się domagał. W świetle przedstawionej argumentacji i poczynionych przez organy ustaleń należy podzielić stanowisko, że skarżący nie posiada interesu prawnego we wszczęciu postępowania administracyjnego w objętej wnioskiem sprawie. Nie może bowiem wywodzić interesu prawnego tylko z faktu bycia "użytkownikiem działki sąsiedniej". Skoro wnioskodawca nie posiada innego, niż wskazany wyżej, tytułu do działki nr [...] (na wezwanie organu go nie przedstawił), to organy prawidłowo uznały, że skarżący nie posada legitymacji do wszczęcia niniejszego postępowania, skoro nie należy do kręgu podmiotów mających interes prawny, w rozumieniu art. 28 kpa. Sfera materialnych praw i obowiązków skarżącego nie została w żaden sposób naruszona działaniem podjętym na działce nr ew. [...] w [...] przy granicy z działką nr ew. [...]. Odnośnie zarzutów skargi wskazać trzeba, że zasadniczo odnoszą się do kwestii materialnoprawnych (naruszenie przepisów techniczno-budowlanych), a te podlegałyby badaniu dopiero w skutecznie wszczętym – to jest na wniosek podmiotu legitymowanego - postępowaniu. Niemniej, opisane przez skarżącego, ewentualne naruszenie warunków technicznych winno być poddane badaniu organów nadzoru budowlanego z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.