VI SA/Wa 1980/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S.A. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za użytkowanie odbiorników telewizyjnych postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę spółki H. S.A. z siedzibą w G. (dalej: "skarżąca", "spółka") na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za użytkowanie odbiorników telewizyjnych. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został prawidłowo doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 stycznia 2018 r. W dniu 24 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącej złożył za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 9 sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu podniósł, że w sprawie zaistniały obiektywne niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiające skarżącej dochowanie terminu w okresie, w którym on biegł. Wskazał, że skarżąca była przekonana, iż wszystkie wezwania do usunięcia braków formalnych zostały jej doręczone w dniu 2 października 2017 r., w tym celu złożyła wniosek o wydanie odpisu zupełnego z KRS (z dnia 6 października 2017 r.), by następnie w dniu 9 października 2017 r. usunąć braki formalne skargi, składając odpowiedź do wszystkich 5 spraw. Podkreśliła, że każde z pism z Sądu z wezwanie do usunięcia braków formalnych opatrzone zostało datą 27 września 2017 r., a zatem zostały z sądu wysłane tego samego dnia, dlatego też przekonana była, że zostały one doręczone również tego samego dnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: "p.p.s.a."), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednakże jak stanowi § 3 tego przepisu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Jak stanowi natomiast § 5 omawianego przepisu po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Przystąpienie do merytorycznej oceny wniosku złożonego przez skarżącą, musi zatem zostać poprzedzone sprawdzeniem dopuszczalności i terminowości wniosku. Spełnienie tych warunków jest konieczne do badania zasadności samego wniosku. W sprawie niniejszej Sąd stwierdza, że złożony wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Jak wynika z akt sprawy, odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został prawidłowo doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 stycznia 2018 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wniesiony został w dniu 24 stycznia 2018 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że w sytuacji, gdy strona nie jest świadoma uchybienia terminu do usunięcia braków skargi, to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o jakim mowa, rozpoczyna bieg od daty dowiedzenia się o fakcie uchybienia terminu, co z reguły będzie miało miejsce z chwilą doręczenia stronie odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi (por. postanowienia NSA z dnia 25 stycznia 2012r., sygn. akt I OZ 44/12; z dnia 15 czerwca 2011r., sygn. akt I GZ 123/11 oraz z dnia 20 sierpnia 2010r., sygn. akt II OZ 779/10 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wniesiony został przez pełnomocnika skarżącej z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Odnosząc się natomiast do uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu, stwierdzić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego (vide: postanowienie NSA z dnia 1 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 439/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kryterium braku winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (vide. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757; Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2005 r. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis str. 333). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011 s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia również wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona lub jej pełnomocnik dopuści się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie można usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności, które przesądziłyby o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Skarżąca zleciła prowadzenie swoich spraw profesjonalnemu pełnomocnikowi, a więc kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności. Podkreślić należy, że obowiązkiem pełnomocnika wykonującego zawód zaufania publicznego, jest takie zorganizowanie prowadzonej działalności – w tym również prawidłowego obiegu korespondencji – by odpowiednio zabezpieczyć interesy swoich klientów przed negatywnymi konsekwencjami związanymi z tokiem prowadzonych postępowań. Innymi słowy pełnomocnik miał obowiązek zorganizowania pracy w sposób, jaki zapewniałby mu sprawną obsługę toczących się postępowań sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 305/08 oraz z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II GZ 487/11). Należy zatem przyjąć, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik ponosi winę za brak terminowego uzupełnienia braków formalnych skargi. Skoro Spółka działa przez pełnomocnika, to zgodnie z dominującym poglądem w orzecznictwie i doktrynie, ponosi ona ryzyko związane z niewywiązaniem się przez niego z terminów ustawowych przewidzianych do dokonania określonych czynności przed sądem. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie przemawiają za jego uwzględnieniem, nie zostało bowiem uprawdopodobnione, że uchybienie terminu miało charakter niezawiniony. W świetle powyższego, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.