II SA/Ke 795/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. UZASADNIENIE II SA/Ke 795/19 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2019 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu zażalenia R. M. od postanowienia Starosty z dnia 5 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. R. M. złożył do Starosty w dniu 10 maja 2019 r. wniosek domagając się wszczęcia postępowania administracyjnego: " w sprawie świadomego wprowadzenia w błąd organu Wojewody znak: [...] w oparciu o nieprawdziwe wyjaśnienia wicestarosty pismem z dnia 11 kwietnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie użytego do sprawy przez byłego dyr. ZDP L. Ś. przed Komisją Bezpieczeństwa oraz przed Radą Powiatu w latach 2016-2018 fałszywego dowodu z dokumentu tzw. aktu ugody spisanego w dniu 17.06.1996 r. przez geodetę A. B. w oparciu o nieistniejące przepisy prawa a działającej w porozumieniu z Wójtem Gminy I. G. bez wniosku właściciela W. M. tj. dokonanego bezprawnego podziału działki nr ew. 48 a rzekomego rozgraniczenia...Dodatkowo zwracam się o szczegółowe wyjaśnienie w niniejszym postępowaniu tj. uznanie mojej osoby za właściciela działki nr ew. 48 położonej w msc. T.." W postanowieniu z dnia 5 czerwca 2019 r. nr [...] Starosta działając na podstawie art. 61 § 1 Kpa wskazał, że sprawa dotycząca: "uznania mojej osoby za właściciela działki nr ew. 48, położonej w msc. T. gm. P." nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego, gdyż należy do kompetencji stosownych organów ścigania". W zażaleniu na powyższe postanowienie R. M. podnosił, że organ I instancji nie zajął się sprawą w oparciu o jego wniosek z dnia 23 grudnia 2018 r. oraz ponaglenie z dnia 9 maja 2019 r. tj. "podtrzymanym moim stanowiskiem jak w/w wnioskiem". Z pisma wynika, że działka nr ew. 48 położona w msc. T., gmina P. będąca własnością jego żony W. M. była dzielona jako jego własność i bezprawnie "uznano moją osobę przez dyr. L. Ś. oraz Wójta Gm. P. za właściciela w/w działki w oparciu o fałszywy dokument spisany w dn. 17.06.1996 r. w oparciu o nieistniejące przepisy prawa". Rozpatrując zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze po analizie wniosku R. M. z dnia 7 maja 2019 r. (data wpływu do organu 10.05.2019.) stwierdziło, że brak jest sprawy administracyjnej, która mogłaby zostać zakończona wydaniem decyzji, jak również brak jest przepisu prawa, który zobowiązywałby organ I instancji do wszczęcia postępowania administracyjnego. Z tego względu zachodzi przesłanka "innych uzasadnionych przyczyn", dla których postepowanie nie może być wszczęte, o czym wprost stanowi art. 61a § 1 Kpa, będący podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji. Skarżący domaga się wszczęcia postępowania, które miałoby wyjaśnić zaniedbania i poświadczenie nieprawdy przez L. Ś. w związku z pełnioną przez niego funkcją dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w . Według R. M. Pan L. Ś. miał poświadczyć nieprawdę i bezpodstawnie uznać go za właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr 48. Jednocześnie organ II instancji zauważył, że Wojewoda prowadzi postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Powiatu dotyczących rozpatrzenia skargi na działalność dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych . W skardze do tut. Sądu R. M. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu istotne naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. art. 7, 8, 11 oraz art. 107 § 2 i 3 Kpa polegającego w szczególności na: a) nie dostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o odmowie wszczęcia postępowania; b) absolutny brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy z uwagi na okoliczność, iż ewidencje gruntów i budynków prowadzą starostowie; c) brak absolutnego i bezszczelnego zaufania do obywateli co miałoby wpływ do pogłębiania zaufania wobec organów administracji publicznej, podczas gdy było inaczej; d) dowolność w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego wynikałoby dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach. 2. Błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie, w jakim organ odwoławczy przyjął, że Wojewoda prowadzi postepowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Powiatu na działalność dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych , podczas, gdy o takich działaniach mojej osoby nie informowano, a obie skargi uznano za bezzasadne. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia stanowił w rozpoznawanej sprawie art. 61a § 1 Kpa zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (§ 2 art. 61a). Ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, natomiast drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Trafnie SKO wskazało, że przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane, jednakże w orzecznictwie przyjmuje się, że inną uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest sytuacja, gdy dana sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej z uwagi na cywilny charakter sprawy, czy też brak jest przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji. Generalnie przyjmuje się, że uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest oczywisty brak podstaw prawnych do wydania w jego toku decyzji załatwiającej wniesione żądanie (por. wyrok NSA z 22.07.2014 r., sygn. akt I OSK 1635/14). Możliwość zastosowania przez organ analizowanego przepisu wymaga ustalenia czego dotyczy wniosek i wszczęcia jakiego postępowania oczekuje podmiot składający pismo. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę treść wniesionego żądania jak również całokształt materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego zasługuje na akceptację. Jak wynika z akt sprawy, R. M. domagał się wszczęcia postepowania administracyjnego w sprawie zeznania świadka L. Ś. w dniu 28.11.2014 r. w KPP także w piśmie skierowanym do Zarządu Powiatu z dnia 23 grudnia 2018 r., natomiast zarówno w tym piśmie jak i ponagleniu skierowanym do Zarządu Powiatu podnosił kwestie dotyczące uznania go za właściciela nieruchomości gruntowej we wsi T . Decyzją z dnia 19 kwietnia 2018 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 6 marca 2018 r., którą organ ten odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 21.04.1997 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. M. i R. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego gospodarczego oraz ogrodzenia od strony drogi gminnej na działce nr ew. 48 w miejscowości T., w części dotyczącej pozwolenia na budowę ogrodzenia od strony drogi gminnej. Ponadto materiał dowodowy skazuje, że toczą się postępowania w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr 48, położonej w gm. P., obręb T., jak również o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji Starosty z dnia 26 marca 2018 r. znak: [...]. Wielość spraw, których inicjatorem jest skarżący zatem wskazuje, że są one przedmiotem rozważań organów administracji, stosownie do ich kompetencji. W tych okolicznościach nie budzi wątpliwości Sądu, ocena Kolegium, że sprawa zaniedbania i poświadczenie nieprawdy przez L. Ś. w związku z pełnioną przez niego funkcją dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych , który zdaniem R. M. poświadczył nieprawdę i bezpodstawnie uznał skarżącego za właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr 48, nie może być uznana za sprawę administracyjną wymagającą załatwienia poprzez wydanie decyzji. Brak jest bowiem przepisu prawa, który nakazywałby organowi administracji wszczęcie postępowania w powyższym zakresie. W rozpoznawanej sprawie zasadnie więc wskazały organy, że w rozumieniu art. 61a § 1 Kpa zachodzi przesłanka innych uzasadnionych przyczyn, których istnienie pozwala na odmowę wszczęcia postępowania. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez całkowity brak wyjaśnienia okoliczności sprawy. Na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania, w trybie art. 61a § 1 Kpa, kwestie merytoryczne nie mogą być przedmiotem oceny organu i w postanowieniu wydanym w tym trybie organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. W przypadku odmowy wszczęcia postępowania przez organ, nie prowadzi on postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to i nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 października 2012 r., I SA/Wa 1137/12). W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.