II SA/Gl 903/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o wymeldowanie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. UZASADNIENIE J. W. w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 września 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie wyznaczonym dla dokonania tej czynności, wystąpił na urzędowym formularzu druku PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Powyższe wystąpienie uzasadnił przede wszystkim pogorszeniem się stanu zdrowia syna oraz dodatkowymi wydatkami w wyniku eksmisji, która nie uwzględniła specyfiki choroby syna. Wskazał także na brak skutecznej pomocy, co obciążyło rodzinę finansowo i wygenerowało procesy sądowe. Skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką oraz pełnoletnim, cierpiącym na [...] synem, zamieszkując w lokalu socjalnym o pow. 33,8 m². Nie posiada żadnego majątku. Miesięcznym źródłem dochodu rodziny wnioskodawcy jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 1200 zł, zasiłek rehabilitacyjny w kwocie 150 zł i renta socjalna w kwocie 643 zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący sprecyzował, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wyraził jednocześnie obawy co do rzetelności prowadzenia postępowania przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu, powołując się na własne doświadczenie w tym zakresie. Nadesłał także dokumenty obrazujące poziom dochodu jego rodziny (kopie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad chorym synem, zasiłku pielęgnacyjnego, potwierdzenia wypłaty renty socjalnej z ZUS) oraz wydatków. Skarżący wśród miesięcznych kosztów wyszczególnił opłaty za energię elektryczną, gaz, internet oraz koszty utrzymania środka transportu - podkreślając, że jest on niezbędny przy chorobie syna. Przedłożył rachunki za prąd i internet w kwocie około 400 zł. Jednocześnie zaznaczył, że nie może wywiązać się z bieżących opłat. Dodał, że cierpiąca na [...] żona utraciła zasiłek z opieki społecznej. W załączeniu przesłał szereg pism odnoszących się do rodzinnej i majątkowej sytuacji rodziny wnioskodawcy. Z ich treści wynika, że problemy zdrowotne syna obciążają znacznie koszty utrzymania rodziny. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 20 listopada 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący w ustawowym terminie wniósł od powołanego rozstrzygnięcia sprzeciw. W jego uzasadnieniu ponownie wskazał na ciężką sytuację osobistą i finansową rodziny, a w tym także na warunki mieszkalne. Oświadczył, że choroba syna pozbawiła go możliwości finansowych, zaś same koszty wyżywienia to kwota około 1000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w brzmieniu mającym zastosowanie do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu zostało ono wniesione, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do stanu majątkowego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest wyjaśnienie wszelkich okoliczności dotyczących sytuacji materialnej osoby występującej z takim wnioskiem. Ocena, czy wnioskodawca kwalifikuje się do udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych następuje po wszechstronnym zbadaniu jego sytuacji materialnej. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Rozpoznawany wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie osobie fizycznej następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rodzina skarżącego choć dysponuje stałym dochodem (1996 zł netto miesięcznie), przeznacza go w całości na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Jak wynika z nadesłanych dokumentów i oświadczenia wnioskodawcy - miesięczne opłaty za dostawy energii elektrycznej, internet oraz na żywność wynoszą około 1400 zł. Do tego doliczyć należy wydatki na inne niezbędne potrzeby życiowe (np. na środki czystości, leki i produkty pielęgnacyjne czy utrzymanie samochodu). Nie bez znaczenia pozostaje stan zdrowia syna skarżącego, który przewlekle choruje, co stale generuje wydatki. Także problemy zdrowotne żony skarżącego nie rokują, przynajmniej w najbliższej przyszłości, na poprawę kondycji finansowej rodziny. Ocena stanu majątkowego wnioskodawcy, jak również możliwości finansowe jego oraz członków rodziny, w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzą do wniosku, że skarżący wykazał dostatecznie, że spełnia przesłanki do całkowitego uwzględnienia żądania. Sytuacja życiowa skarżącego w chwili obecnej nie pozwala na wygospodarowanie sumy pieniężnej na pokrycie kosztów postępowania sądowego (w tym wpisu od skargi, jako zasadniczego wydatku na bieżącym etapie postępowania sprawy) oraz na opłacenie fachowego pełnomocnika, co w konsekwencji uniemożliwiłoby skarżącemu, jako osobie pozbawionej środków na ich pokrycie, skorzystanie z prawa dobrodziejstwa do sądu i obrony swoich praw. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 p.p.s.a. na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.