II SA/Wr 514/16

SENTENCJA Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C.D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego postanawia odmówić przyznania adwokatowi A.B. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 października 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 18 listopada 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła adwokata A.B. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącej. Z akt sprawy wynika, że wyznaczony z urzędu adwokat reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji, w którym Sąd postanowieniem zawartym w punkcie II. wyroku z dnia 14 marca 2017 r., oddalającego skargę na wyżej wskazane postanowienie (punkt I.), przyznał adwokatowi A.B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 480 zł, powiększoną o kwotę podatku VAT – 110,40 zł. W dniu 2 maja 2017 r. adwokatowi A.B. doręczono odpis wyroku Sądu z dnia 14 marca 2017 r. wraz z uzasadnieniem. W treści pisma procesowego z dnia 29 czerwca 2017 r. wyznaczony z urzędu adwokat poinformował, że zgodnie z oświadczeniem reprezentowanej strony nie wnosiła ona o złożenie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku z dnia 14 marca 2017 r. i dlatego pełnomocnik odstąpił od przygotowania skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego i sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia tej skargi. W dniu 12 lipca 2017 r. wyznaczonemu z urzędu adwokatowi doręczono wezwanie z dnia 21 czerwca 2017 r. do wywiązania się z obowiązku określonego w art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) poprzez nadesłanie opinii w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Sądu z dnia 30 czerwca 2017 r. do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu skierowano zawiadomienie o braku wywiązania się przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu z obowiązku sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i zwrócono się o wyznaczenie innego pełnomocnika dla strony. Pismem z dnia 13 lipca 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła nowego pełnomocnika z urzędu dla skarżącej adwokata F.G. W treści pisma procesowego z dnia 19 lipca 2017 r., przewodniego do opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 14 marca 2017r., adwokat A. B. zawarła wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie przedmiotowej opinii. Na zarządzenie sędziego sprawozdawcy odpis tej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej doręczono stronie skarżącej wraz z pouczeniem, że opinia została złożona z uchybieniem terminu, w związku z czym stronie nie przysługuje skarga kasacyjna od wyroku z dnia 14 marca 2017 r. w terminie biegnącym od dnia doręczenia odpisu opinii, oraz nowo wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi procesowemu wraz z wyjaśnieniem, że opinia prawna adwokata A.B. została sporządzona z uchybieniem terminu i nie wywołała skutków procesowych z art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co jednak nie zwalnia nowo ustanowionego pełnomocnika z urzędu od podjęcia w uzgodnieniu z pełnomocnikiem skarżącej H. D. ewentualnych dalszych czynności procesowych, oraz że bezskuteczność procesowa dotychczasowej opinii oraz uprawomocnienie się wyroku wywołuje w ocenie Sądu potrzebę wyjaśnienia w sposób ostateczny stanowiska procesowego skarżącej, do którego przedstawienia zobowiązuje Sąd pełnomocnika z urzędu w możliwie krótkim terminie. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 250 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Na mocy art. 177 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z kolei według art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Natomiast na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 2368, dalej powoływana jako Prawo o adwokaturze) koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa, a szczegółowe zasady ponoszenia tych kosztów, z uwzględnieniem sposobu ustalania tych kosztów, wydatków stanowiących podstawę ich ustalania oraz maksymalnej wysokości opłat za udzieloną pomoc Minister Sprawiedliwości określi w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej (ust. 2 art. 29 Prawa o adwokaturze). W tym miejscu powołać należy unormowanie § 2 - wydanego na podstawie wyżej wskazanej delegacji - rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801 ze zm., dalej powoływane jako Rozporządzenie), na mocy którego koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 21 ust. 1 pkt 2) lit. a, b, c i d Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, bądź tylko udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W sprawie czynnością pomocy prawnej udzielonej z urzędu, której dotyczy roz-poznawany wniosek adwokata A.B., jest sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zaznaczyć przy tym należy, iż zasadnicze znaczenie dla oceny wykonania przez profesjonalnego pełnomocnika występującego z urzędu obowiązku sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ma fakt umożliwienia stronie skarżącej zapoznania się z tą opinią w sposób gwarantujący jej podjęcie decyzji w przedmiocie wniesienia skargi kasacyjnej sporządzonej przez pełnomocnika z wyboru. Samo sporządzenie takiej opinii nie prowadzi bowiem do osiągnięcia podstawowego celu pomocy prawnej z urzędu, tj. pełnej realizacji prawa strony skarżącej do sądu, poprzez – w realiach sprawy - fachową ocenę szans na uwzględnienie żądania strony w toku postępowania sądowoadministracyjnego w II instancji dzięki zaangażowaniu profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru. Dlatego o wykonaniu tego obowiązku przez wyznaczonego w sprawie adwokata nie świadczy przedłożenie przedmiotowej opinii do akt sprawy, a dopiero, umożliwienie stronie skarżącej zapoznania się z tą opinią w terminie umożliwiającym jej na wykonanie uprawnienia wynikającego z art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji, na przyznanie kosztów tak wykonanej czynności pomocy prawnej stosownie do unormowania z Rozporządzenia pozwala dopiero stwierdzenie sporządzenia i przedłożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sposób i w terminie, który pozwala stronie korzystającej z prawa pomocy złożenie skargi kasacyjnej sporządzonej przez jej pełnomocnika z wyboru. Z akt sprawy wynika, że uzasadnienie wyroku Sądu z dnia 14 marca 2017 r. doręczono adwokatowi A.B. w dniu 2 maja 2017 r., zatem termin do przedłożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczynał bieg w dniu 3 maja 2017 r. i kończył się z upływem dnia 2 czerwca 2017 r. Pierwotnie wyznaczony w sprawie z urzędu adwokat swoją opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przedłożył do akt sprawy w dniu 19 lipca 2017 r., tj. 49 dnia po upływie terminu przewidzianego w art. 177 § 4 w zw. z art. 177 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stan ten stał się przedmiotem oceny sędziego sprawozdawcy, który stwierdził, że opinia prawna adwokata A. B. została sporządzona z uchybieniem terminu i nie wywołała skutków procesowych z art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym stronie nie przysługuje skarga kasacyjna od wyroku z dnia 14 marca 2017 r. w terminie biegnącym od dnia doręczenia odpisu opinii. Reasumując, wobec niewykonania ciążącego występującym w sprawie profesjonalnym pełnomocniku – adwokacie A.B. obowiązku świadczenia pomocy prawnej na rzecz strony skarżącej w zakresie skutecznego, wywołującego skutki prawne istotne z punktu widzenia praw procesowych strony sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej referendarz sądowy, stwierdził, że jego wniosek o zasądzenie z tego tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej podlegał jako nieuzasadniony oddaleniu. Z tych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 22 i 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714 ze zm.), referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.