VII SA/Wa 2011/17

SENTENCJA Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2017r. po rozpoznaniu wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017r., znak: [...] w przedmiocie odmowy sprostowania postanowienia postanawia: odmówić M. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. UZASADNIENIE W dniu 17 listopada 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek M. Z. o przyznanie prawa pomocy w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, z którą ma rozdzielność majątkową. Posiada dom o pow. 100 m ² oraz gospodarstwo rolne 12,86 ha użytków rolnych, 3 budynki gospodarcze (oborę, stodołę, garaż). Ponadto posiada samochód osobowy Toyotę RAV IV z 2004r, ciągniki i maszyny rolnicze, głównie przekazane wraz gospodarstwem po rodzicach. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód roczny z gospodarstwa rolnego tj. ze sprzedaży z produkcji rolnej wysokości 5000 złotych, dopłaty rolne w wysokości 12 000 złotych rocznie oraz dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1750 złotych netto miesięcznie. Do ponoszonych wydatków wnioskodawca zaliczył: koszty utrzymania ok. 250 złotych miesięcznie, opłaty za media w wysokości ok. 300 złotych miesięcznie, ubezpieczenie ok. 1200 złotych rocznie. Wnioskodawca wskazał, że koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, paliwo, nawożenie, środki ochrony roślin, części zamienne wynoszą ok. 21.000 złotych rocznie. Zaznaczył również, że we wrześniu spłacił kredyt zaciągnięty na zakup beczkowozu. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że trudna sytuacja wynika z tragicznej koniunktury w rolnictwie. Podał, że sytuacja taka wynika: - z opóźnień w wypłatach dopłat bezpośrednich, -niekorzystnej aury pogodowej w wyniku której zmniejszyły się plony, - objęcia terenu na którym położone jest gospodarstwo strefą ASF, co znacznie utrudniło handel, - konieczność spłaty zaciągniętego kredytu w wysokości 30 000 złotych. W tym stanie faktycznym stwierdzono co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ) zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a). Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i finansową wnioskodawcy przedstawioną we wniosku uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Z informacji zawartych w formularzu PPF nie przedstawia się obraz wnioskodawcy jako osoby ubogiej, a tylko takim osobom należy przyznawać prawo pomocy. Wskazać należy, że wnioskodawca oprócz stałego dochodu z tytułu pracy w wysokości 1750 złotych miesięcznie jest właścicielem nieruchomości rolnych o pow. 12,86 ha wraz z domem, budynkami gospodarczymi, sprzętem rolniczym, samochodem, otrzymuje dopłaty do posiadanych nieruchomości. Posiada i uprawia gospodarstwo rolne. Podał, że uzyskuje roczny dochód z tytułu sprzedaży produktów rolnych w wysokości 5000 złotych i dopłaty roczne w wysokości 12 000 złotych. Z wniosku wynika, że wnioskodawca ponosi koszty z prowadzeniem gospodarstwa w wysokości ok. 21 000 złotych rocznie oraz z bieżącym utrzymaniem. Nie wykazał aby posiadał jakiekolwiek zadłużenia z tytułu bieżących płatności. Podnoszona konieczność spłaty zaciągniętego kredytu w wysokości 30 000 złotych nie przemawia za uwzględnieniem jego wniosku. Skarżący bowiem wskazał we wniosku, że we wrześniu 2017r spłacił kredyt w wysokości 30 000 złotych. Zatem wskutek jego spłaty powiększyły się wnioskodawcy faktycznie otrzymywane dochody o kwotę spłacanych miesięcznych rat. Korzystanie z kredytu oznacza, że osoba zaciągająca pożyczkę posiada zdolność kredytową, a tym samym możliwości płatnicze. Powyższe okoliczności nie wskazują by wnioskodawca był osobą ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej w szczególności w takiej, iż mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mógłby ponieść kosztów sprawy. Wskazać należy, iż co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną zarezerwowaną wyłącznie do podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowo administracyjnego. Powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. W orzecznictwie wskazuje się, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2013r., sygn. akt II OZ 604/13). Jak wynika z danych wskazanych we wniosku wnioskodawca nie jest pozbawiony środków do życia i pozyskanie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie możliwe. Ponadto wskazać należy, że okoliczność posiadania rozdzielności majątkowej z małżonką nie zwalnia wnioskodawcy od przedstawienia we wniosku sytuacji finansowej i majątkowej małżonki z którą prowadzi gospodarstwo domowe. W piśmie z dnia 17 października 2017r. wnioskodawca został pouczony jakie informacje winny być zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy m.in. należało wskazać dochody oraz majątek osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Pomimo pouczenia wnioskodawca nie przedstawił we wniosku informacji o sytuacji majątkowej i uzyskiwanych dochodach małżonki. W świetle powyższych okoliczności uznano, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.