VI SA/Wa 2403/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na informację Komisji Egzaminacyjnej dla doradców inwestycyjnych z dnia [...] września 2017 r. zatytułowaną "Lista osób, które zaliczyły III etap egzaminu na doradcę inwestycyjnego przeprowadzony w dniu [...] sierpnia 2017 r. – po rozpatrzeniu odwołań" w przedmiocie wyników egzaminu na doradcę inwestycyjnego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu K. K. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE [...] sierpnia 2017 r. Komisja Egzaminacyjna dla doradców inwestycyjnych, powołana na mocy zarządzenia Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, przeprowadziła III etap egzaminu na doradcę inwestycyjnego. Do egzaminu przystąpiło 32 kandydatów, w tym K. K. (dalej skarżący). Komisja Egzaminacyjna nie stwierdziła, aby w trakcie egzaminu zaszły okoliczności, które miałyby wpływ na końcową ocenę jego wyników i uznała, że egzamin odbył się zgodnie z regulaminem obowiązującym na egzaminie na doradcę inwestycyjnego zawartym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 2016 r. w sprawie egzaminów na maklera papierów wartościowych i doradcę inwestycyjnego oraz sprawdzianu umiejętności (Dz. U. z 2016 r., poz. 707, dalej rozporządzenie Ministra Finansów). [...] sierpnia 2017 r. została ogłoszona informacja o wynikach egzaminu na doradcę. Skarżący nie znalazł się wśród osób, które zaliczyły III etap egzaminu na doradcę inwestycyjnego. Wobec powyższego, zwrócił się z wnioskiem o ponowne sprawdzenie prawidłowości oceny wyniku złożonego egzaminu. [...] września 2017 r. odbyło się posiedzenie Komisji Egzaminacyjnej dla doradców inwestycyjnych, podczas którego rozpatrzono wnioski o ponowne sprawdzenie prawidłowości wyniku III etapu egzaminu dla doradców inwestycyjnych i ustalono ostateczne wyniki egzaminu wobec osób, które rzeczone wnioski złożyły. [...] września 2017 r. została ogłoszona informacja o wynikach egzaminu. Skarżący ponownie nie znalazł się wśród osób, które zaliczyły III etap egzaminu na doradcę inwestycyjnego – po rozpatrzeniu odwołań. Pismem z [...] listopada 2017 r. skarżący został poinformowany, że nie zaliczył egzaminu. Następnie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na informację Komisji Egzaminacyjnej dla doradców inwestycyjnych z dnia [...] września 2017 r. zatytułowaną "Lista osób, które zaliczyły III etap egzaminu na doradcę inwestycyjnego przeprowadzony w dniu [...] sierpnia 2017 r. – po rozpatrzeniu odwołań". W ocenie skarżącego, niniejsza informacji jest decyzją, a on wyczerpał środki zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), dlatego też skarga jest dopuszczalna. Skarżący wskazał, iż zgodnie z treścią art. 126 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2017 poz. 1768, dalej ustawa o obrocie instrumentami finansowymi) prawo wykonywania zawodu maklera lub doradcy przysługuje osobom, które są wpisane odpowiednio na listę maklerów lub listę doradców. Warunkiem zaś wpisu na listę doradców inwestycyjnych jest złożenie z wynikiem pozytywnym specjalistycznego egzaminu, a następnie złożenie stosownego wniosku do komisji. Osobom, które zdały egzamin na doradcę, komisja egzaminacyjna wydaje zaświadczenie, dopiero zaś po uzyskaniu takiego zaświadczenia potwierdzającego złożenie egzaminu z wynikiem pozytywnym zainteresowany może złożyć wniosek o wpis na listę doradców inwestycyjnych, a po uzyskaniu wpisu wykonywać zawód doradcy inwestycyjnego. Zdaniem skarżącego, z uwagi na powyższe, nie powinno budzić wątpliwości, że ustalenie wyniku egzaminu na doradcę inwestycyjnego stanowi rozstrzygnięcie o charakterze decyzji administracyjnej. Ogłoszenie wyniku egzaminu jest aktem zewnętrznym skierowanym do zainteresowanego wpisem na listę doradców inwestycyjnych, m. in. do skarżącego, podmiot zaś, który wydał to rozstrzygnięcie działał w oparciu o przepisy materialnego prawa administracyjnego (ustawa o obrocie instrumentami finansowymi, rozporządzenie Ministra Finansów). Rozstrzygnięcie o wyniku egzaminu oparte było na przepisach prawa – art. 127 ust. 1 w zw. z art. 128 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz przepisach załącznika nr 1 do ww . rozporządzenia. Rozstrzygnięcie o wyniku egzaminu na doradcę inwestycyjnego jest aktem władczym, któremu niepodporządkowanie się rodzi konsekwencje prawne, jest także rozstrzygnięciem sprawy w całości albo przynajmniej w części, zawiera minimum elementów, które powinna posiadać decyzja administracyjna. Jak podał skarżący, zaskarżone rozstrzygnięcie, należałoby ewentualnie zakwalifikować jako inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, gdyż został podjęty w sprawie indywidualnej, dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa i ma charakter publicznoprawny. W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna dla doradców inwestycyjnych wniosła o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wskazała, że jest odrębnym, niezależnym podmiotem, o ustawowo określonych zadaniach i uprawnieniach, nie jest jednak organem administracji publicznej i nie posiada kompetencji do wydawania jakiegokolwiek aktu władczego, w tym decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne są powołane wyłącznie do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych, tj. spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych przewidzianych ustawami szczególnymi (art. 1 i art. 2 p.p.s.a). Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na wstępie wskazać należy, iż kwestia dopuszczalności skargi na informację Przewodniczącego innej komisji egzaminacyjnej tzn. Komisji Egzaminacyjnej dla maklerów giełd towarowych dotyczącą negatywnego wyniku egzaminu na maklera gierłd towarowych była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 56/10 postanowieniem z 22 lutego 2010 r. skarga została odrzucona. Sąd uznał, że Komisja Egzaminacyjna dla maklerów giełd towarowych nie jest organem administracji publicznej, który dysponuje kompetencją do wydania jakiegokolwiek aktu władczego, w szczególności decyzji. W postanowieniu tym, Sąd powołał się także na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie skargi dotyczącej egzaminu maklerskiego, zgodnie z którym sąd administracyjny nie może badać prawidłowości przebiegu egzaminu i oceny jego wyników, skoro nie toczyło się w sprawie postępowanie administracyjne i nie została wydana decyzja administracyjna – postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 grudnia 1994 r. sygn. akt II SA 1804/94. Zauważenia wymaga, iż przepis art. 128 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi od dnia wydania przez WSA w Warszawie postanowienia z dnia 22 lutego 2010 r. uległ zmianie jedynie w zakresie agenta firmy inwestycyjnej. Egzamin na maklera przeprowadza komisja egzaminacyjna dla maklerów, a egzamin na doradcę – komisja egzaminacyjna dla doradców, komisja egzaminacyjna składa się z 6 członków powoływanych i odwoływanych przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego. Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego powołuje przewodniczącego komisji egzaminacyjnej spośród jej członków oraz na wniosek przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, zastępcę przewodniczącego komisji egzaminacyjnej i sekretarza komisji egzaminacyjnej. Obsługę administracyjno-biurową komisji egzaminacyjnej zapewnia urząd Komisji Nadzoru Finansowego. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określa, w drodze rozporządzenia m. in. regulamin przeprowadzenia egzaminów na maklera i doradcę oraz regulamin przeprowadzania sprawdzianu umiejętności. Badając kwestię dopuszczalności skargi w sprawie VI SA/Wa 56/10 obowiązywało inne rozporządzenie niż obecnie. Zgodnie z aktualnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Finansów regulamin przeprowadzenia egzaminu na meklera papierów wartościowych i doradcę inwestycyjnego stanowi załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. Zgodnie z regulaminem warunkiem zdania egzaminu na doradcę jest uzyskanie pozytywnego wyniku z trzeciego etapu tego egzaminu, informacje o wynikach na doradcę ogłaszane są przez komisję egzaminacyjną dla doradców, każdy zaś uczestnik może zwrócić się z wnioskiem o ponowne sprawdzenie – prawidłowości oceny wyniku złożonego egzaminu, następnie przewodniczący komisji egzaminacyjnej dla doradców informuje o pozytywnym lub negatywnym stanowisku komisji, a z ustaleń komisji egzaminacyjnej dla doradców w sprawie rozpatrzenia wniosków sporządzany jest aneks do protokołu przebiegu etapu egzaminu. Osobom, które zdały egzamin na doradcę, komisja egzaminacyjna dla doradców wydaje zaświadczenie. Wobec powyższego w ocenie Sądu, aktualne pozostaje stanowisko przyjęte przez WSA w Warszawie, iż komisja egzaminacyjna, w niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna dla doradców inwestycyjnych nie jest organem administracji publicznej, który posiadałby kompetencję do wydania jakiegokolwiek aktu władczego, tym bardziej decyzji administracyjnej. Komisję Egzaminacyjną powołuje Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, zaś żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie przyznaje ten komisji uprawnień do wydawania decyzji administracyjnych, w załączniku zaś do rozporządzenia Ministra Finansów będącym regulaminem, wprost wskazano, że ogłasza się informacje o wyniku egzaminu na doradcę a nie wydaje decyzję. Zaś wniosek o ponowne sprawdzenie prawidłowości oceny wyniku złożonego egzaminu na doradcę nie jest wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy o jakim mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone także w doktrynie, Andrzej Michór w Komentarzu do art. 128 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (LEX) wskazuje wprost, że wynik egzaminu ogłaszany przez KNF nie stanowi decyzji administracyjnej, a co za tym idzie – nie podlega zaskarżeniu. Wobec powyższego, skoro Komisja Egzaminacyjna dla doradców inwestycyjnych nie jest organem administracji publicznej, informacja o wynikach egzaminu nie może zostać także uznana za inny akt czy czynność z zakresu administracji publicznej. Informacja taka może mieć jedynie pośredni wpływ na uprawnienia i obowiązki skarżącego. Dopiero bowiem po otrzymaniu zaświadczenia potwierdzającego zdanie egzaminu możliwe jest złożenie wniosku o wpis na listę doradców inwestycyjnych. Zgodnie zaś z ustawą o obrocie instrumentami finansowymi, a dokładnie art. 130 ust. 2, to Komisja Nadzoru Finansowego a nie komisja egzaminacyjna wydaje decyzję o skreśleniu z listy albo o zawieszeniu uprawnień, od takiej decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. W zakresie zwrotu kwoty 200 zł uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi, Sąd działał na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.