I SA/Ke 734/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu 31 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi R.M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. UZASADNIENIE R.M., reprezentowany przez pełnomocnika adwokata E. R., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie uiszczając wpisu od skargi i nie przedkładając pełnomocnictwa. W związku powyższym został wezwany o uzupełnienie powyższych braków. Wezwanie skierowane na adres kancelarii adwokackiej, odebrał 1 grudnia 2015 r. osobiście pełnomocnik skarżącego. W dniu 16 grudnia 2015 r. pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo oraz wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do dokonania tych czynności. Uzasadniając wnioski o przywrócenie terminu pełnomocnik wskazał, że od 20 listopada 2015 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim w związku z obłożną chorobą zapalną, objawiająca się m.in. wysoką temperaturą i silnymi dolegliwościami bólowymi, wymagającą leżenia w łóżku i intensywnego leczenia. Okoliczności te całkowicie uniemożliwiały jakąkolwiek aktywność fizyczną i intelektualną, a więc nade wszystko wykonywanie pracy zawodowej. Zastosowana terapia antybiotykowa okazała się nieskuteczna. Zwolnienie przedłużono do 9 grudnia 2015 r. Siódmy dzień od ustania przeszkody uniemożliwiającej terminowe usunięcie braków minął 16 grudnia 2015 r. Do wniosków o przywrócenie terminu pełnomocnik załączył zaświadczenia lekarskie z 20 i 30 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t .Dz.U.2012.270 ze zm.), zwanej dalej "ustawa p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 4 ustawy p.p.s.a.). W sprawie bezsporne jest, że skarżący uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. przedłożenia pełnomocnictwa i uiszczenia wpisu. Wezwanie o dokonanie tych czynność zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 1 grudnia 2015 r. W związku z tym termin do przedłożenia pełnomocnictwa i uiszczenia wpisu upływał 8 grudnia 2015 r. Jednocześnie należy wskazać, że złożony w terminie do uiszczenia wpisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, czyni to wezwanie nieaktualnym. W niniejszej sprawie jednak pełnomocnictwo oraz wniosek o zwolnienie od wpisu zostały złożone 16 grudnia 2015 r. Wnioski o przywrócenie terminu zostały złożone w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem 9 grudnia 2015 r. (koniec zwolnienia lekarskiego), a wnioski zostały złożone 16 grudnia 2015 r. Wnioskodawca ponadto przedłożył pełnomocnictwo oraz wniosek o zwolnienie od wpisu. Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że generalnie nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż wniosek taki można złożyć w każdym czasie i nie powoduje to dla strony ujemnych skutków procesowych (art. 86 § 2 ustawy p.p.s.a.). Jednakże, w ocenie Sądu, rozpoznawanej sprawie rozpatrzenie przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, gdyż inaczej stronie grozi odrzucenie skargi z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi, co bezspornie powoduje dla strony poważne skutki w zakresie prowadzonego postępowania sądowego. W sprawie, nie budzi więc zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 2 ustawy p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. Przepisy ustawy p.p.s.a. traktują go bowiem jako podmiot dysponujący odpowiednią wiedzą i przygotowaniem do dokonywania czynności w toku postępowania. Jego zaniedbania obciążają samą stronę, a zatem nie uwalniają jej od winy oraz skutków procesowych niedokonania czynności w ustawowym bądź wyznaczonym terminie (zob. postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 232/11 oraz z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 566/12 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów w przypadku wniosku o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, należy wykazać brak winy po stronie pełnomocnika. Wymaga przy tym podkreślenia, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przytoczone przez pełnomocnika skarżącego argumenty wskazują, że przeszkodą, która uniemożliwiła dotrzymanie terminu była choroba, co potwierdzają załączone do wniosku zaświadczenia lekarskie, z których wynika, że z powodu choroby pełnomocnik nie może w dniach od 20 listopada do 9 grudnia 2015 r. stawić się na wezwanie sądów. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych za brakiem winy w uchybieniu terminu, może przemawiać choroba, ale nie każda, a wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 381/12, lex nr 1239193, z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 858/1, lex nr 1116237, z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 839/10, lex nr 742094 i z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 767/10, lex nr 742025). Wymaga przy tym podkreślenia, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania prowadzonej działalności zawodowej, aby jego niedyspozycja, nawet spowodowana zdarzeniami losowymi, w tym również chorobą, nie tamowała terminowego wykonywania czynności związanych z tokiem prowadzonego z jego udziałem postępowania. Pełnomocnik powinien wykonywać swe obowiązki z uwzględnieniem należytej staranności. Długotrwała choroba nie wyklucza możliwości ustanowienia w sprawie substytuta, jak również nawet zawiadomienia o tym strony. W świetle przedstawionych uwag Sąd stwierdził, że powołane przez wnioskodawcę okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu. Wprawdzie z wniosku wynika, że choroba miała charakter obłożny, wymagający leżenia w łóżku, ale należy zauważyć, że pomimo takiego stanu rzeczy i przebywania na zwolnieniu lekarskim pełnomocnik był aktywny. Świadczy o tym obecność wnioskodawcy w kancelarii 1 grudnia 2015 r. kiedy to odebrał wezwanie z sądu dotyczące uzupełnienia braków skargi. Pełnomocnik ponadto nie wykazał, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób (np. aplikanta, skarżącego, innego pełnomocnika) w dokonaniu omawianych czynność. W ocenie Sądu czynność uzupełnienia opisanych braków mogła być wykonana osobiście przez stronę lub innego pełnomocnika, gdyby tylko pozostający na zwolnieniu lekarskim pełnomocnik wykazał się obiektywną starannością i zawiadomił swojego mocodawcę, że choroba wyłącza jego udział w sprawie przez pewien, dość znaczny, okres. Zdaniem Sądu w związku z powyższym uprawnionym jest twierdzenie, że pełnomocnik skarżącego nie dochował należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej w danych okolicznościach można by od niego oczekiwać. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.