II SO/Op 14/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. H. o wymierzenie grzywny A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] za nieprzekazanie skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1) wymierzyć A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych, 2) zasądzić od A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz T. H. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2017 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej -adresu e-mail, T. H. zwrócił się do A Sp. z o.o. w [...] (dalej: Spółka) o udostępnienie informacji publicznej w postaci danych dotyczących informacji technicznych, tj. oprogramowania służącego do prowadzenia zbioru informacji, oprogramowania bazodanowego, a także czy możliwy jest wydruk zestawień, eksportu informacji w zakresie pozycji spełniających określone kryteria, możliwości kryteriów przeszukiwania zbioru informacji, w jakich formatach możliwe jest sporządzenie zestawień, eksportu zbioru. Wniósł ponadto o przesłanie stosownych umów wraz z załącznikami i specyfikacją oraz faktur. Wniosek przesłany został na adres Spółki, tj. [...], wskazany na głównej stronie internetowej Spółki. W związku z nieuzyskaniem do dnia 17 sierpnia 2017 r. odpowiedzi na wniosek wnioskodawca poinformował Spółkę, że zamierza złożyć skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Spółki w opisanym zakresie. Następnie, w dniu 16 października 2017 r. T. H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zawartą w piśmie - opatrzonym datą 13 sierpnia 2017 r., na bezczynność Prezesa A Sp. z o.o. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2017 r. Powyższa skarga została przez Spółkę zwrócona skarżącemu za pismem z dnia 17 października 2017 r. W piśmie tym Spółka odmówiła przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i wyjaśniła, że nie jest organem administracji publicznej, ani samorządowym i nie wydaje decyzji administracyjnych, jest natomiast spółką kapitałową prawa handlowego, dlatego nie pośredniczy w przekazywaniu skarg do WSA w Opolu. W dniu 23 października 2017 r., nadanym na poczcie w tym samym dniu, T. H. ponownie przesłał Spółce skargę, wzywając do przekazania jej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Następnie, pismem z dnia 7 listopada 2017 r., nadanym w tym samym dniu, wnioskodawca powołując się na przepis art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o wymierzenie grzywny A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w terminie skargi, złożonej w dniu 16 października 2017 r., na bezczynność Prezesa Spółki w zakresie udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2017 r. Domagał się wymierzenia grzywny w kwocie 1.000 zł, zasądzenia kosztów postępowania oraz stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na powyższe, Spółka reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o oddalenie wniosku jako nieuzasadnionego, argumentując, że skarga została przekazana Sądowi w dniu 9 listopada 2017 r., a zatem z zachowaniem terminu do jej przekazania. Wskazała, że wezwanie do przekazania skargi z dnia 23 października 2017 r. wpłynęło do Spółki w dniu 25 października 2017 r., natomiast w dniu 8 listopada 2017 r. została sporządzona odpowiedź na skargę i wraz ze skargą przesłana do Sądu w dniu 9 listopada 2017 r., tj. w terminie 15 dni od daty wpływu wezwania. Ponadto Spółka podniosła, że w chwili złożenia przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny organowi, tj. w dniu 13 listopada 2017 r., skarga z odpowiedzią na skargę została wysłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu cztery dni wcześniej, z zachowaniem 15-to dniowego terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę wraz ze skargą, licząc od daty wpływu wezwania do przekazania skargi do sądu. Wobec powyższego, Spółka uznała, że wniosek o wymierzenie grzywny, jest bezzasadny. W wykonaniu zarządzenia z dnia 29 listopada 2017 r., doręczono skarżącemu odpis odpowiedzi wraz z załącznikami z dnia 21 listopada 2017 r. Jednocześnie tut. Sąd poinformował skarżącego, że A Sp. z o.o. w [...] przekazała Sądowi w dniu 9 listopada 2017 r. (za pośrednictwem poczty) skargę na bezczynność Prezesa ww. Spółki. Skarga na bezczynność zarejestrowana została pod sygnaturą akt II SAB/Op 137/17. Wobec tego, tut. Sąd zobowiązał skarżącego do oświadczenia, w terminie 7 dni, czy podtrzymuje złożony wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi do Sądu, informując, że brak oświadczenia ww. przedmiocie uznany zostanie za żądanie rozpoznania wniosku. Do dnia wydania niniejszego postanowienia, skarżący nie odniósł się do wezwania Sądu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Powołany w tym przepisie art. 54 § 2 P.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, ze zm.) termin ten jest krótszy, gdyż stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 P.p.s.a., określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (aktualnie: komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016 r. (Mon. Pol. z 2017 r. poz. 183). W oparciu o powyższe przepisy prawa, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Należy również podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny, nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt OZ 278/13, wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, w orzecznictwie przyjmuje się, że skoro z art. 54 § 2 P.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Dodać należy także, iż sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. powołana uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 45/13). W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wymierzenia Spółce grzywny. Wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność Prezesa Spółki w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a następnie wniosek o wymierzenie Spółce grzywny. Spółka faktycznie naruszyła przepisy prawa przez nieprzekazanie skargi tut. Sądowi wraz z uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Przewidziany w ustawie o informacji publicznej termin piętnastu dni od dnia otrzymania skargi przez organ, wobec wpływu skargi do Spółki w dniu 16 października 2017 r. (k. 7 akt sąd.), upłynął z dniem 31 października 2017 r. Tymczasem dopiero na skutek ponownego przesłania skargi przez skarżącego i wezwania do jej przekazania Sądowi, skarga wraz z odpowiedzią na skargę została przekazana przez Spółkę w dniu 9 listopada 2017 r. (data stempla pocztowego) i wpłynęła do tut. Sądu w dniu 13 listopada 2017 r., co wynika z daty prezentaty. Następnie, została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygnaturą II SAB/Op 137/17. Przekroczenie terminu wyniosło zatem 8 dni. Mając na względzie przywołane okoliczności sprawy, przedmiotowy wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Ustalając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę, że sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi Sądowi. Jednocześnie Sąd uwzględnił okoliczność, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny, Spółka wypełniła obowiązek, a uchybienie terminu nie było znaczne. Z tych względów Sąd uznał, że grzywną adekwatną w przypadku niniejszej sprawy jest kwota 100 zł oraz że wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji dyscyplinującej, jak i represyjnej oraz prewencyjnej, zapobiegając popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń, narażających strony na negatywne skutki bezczynności w zakresie informacji publicznej. Na gruncie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że przywołany na wstępie przepis art. 54 § 1 P.p.s.a., statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi więc przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Obowiązek ten spoczywa na organie niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niezależnie także od tego, czy dany podmiot uzna, że w istocie nie jest organem administracji, czy nawet dysponentem żądanych informacji, czy też stwierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot do którego została skierowana skarga, do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku, stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że o dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Podkreślić przy tym należy, że w sprawach o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt dotyczących skarg w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, Sąd nie jest uprawniony do badania przesłanek, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., Sąd bada jedynie czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1180/16; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2016 r., sygn. akt IV SO/Wr 17/16). Ponadto w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do orzeczenia przez Sąd, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi jedynie o uprawnieniu do wymierzenia grzywny. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis od wniosku w wysokości 100 zł, orzeczono w punkcie 2 sentencji, na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.