IV SA/Wa 1645/15

SENTENCJA Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy UZASADNIENIE H. G. (dalej: "skarżąca") wraz ze skargą na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie wymeldowania zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nie pracuje zawodowo, jedyne źródło utrzymania stanowi renta rodzinna po zmarłym mężu. Skarżąca jest osobą schorowaną, o ograniczonych możliwościach poruszania się. Z renty komornik ściąga zaległe długi, w związku z czym skarżącej pozostaje na życie 680 zł. Dochód miesięczny brutto wynosi 2500 zł (renta rodzinna) oraz 200 zł (dodatek pielęgnacyjny. Zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni - poprzez: - wskazanie zakresu wniosku pod rygorem uznania, że skarżąca domaga się ustanowienia adwokata oraz zwolnienia jedynie od wpisu od skargi (co wynika z treści skargi); - nadesłanie wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, - nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów, - nadesłanie informacji (oświadczenia) o wysokości ponoszonych comiesięcznie wydatków na utrzymanie konieczne (w tym czynsz, lekarstwa itp.), - nadesłanie dokumentów potwierdzających fakt zajęcia świadczenia rentowego skarżącej wskutek egzekucji komorniczej, o czym mowa we wniosku o przyznanie prawa pomocy, - nadesłanie udokumentowanie faktu zaciągnięcia pożyczek (np. poprzez nadesłanie kopii umowy pożyczki wraz z harmonogramem jej spłat) Wezwanie to zostało zwrócone do Sądu, z powodu niepodjęcia w terminie. Jak wynika z adnotacji urzędu pocztowego, przesyłka ta była awizowana po raz pierwszy w dniu 18 sierpnia 2015 r., oraz powtórnie – w dniu 26 sierpnia 2015 r. Pismo to należy uznać za doręczone w dniu 1 września 2015 r., zatem termin do uzupełnienia wniosku upłynął w dniu 8 września 2015 r. Stwierdzić należy, że dotychczas skarżąca nie wykonała wezwania i nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, że wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody (m.in. z dokumentów źródłowych świadczących o krytycznej sytuacji finansowej), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie referendarz sądowy uznał, że informacje zawarte w uzasadnieniu wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF są niewystarczające do dokonania rzetelnej oceny możliwości płatniczych skarżącej. W szczególności w sytuacji, gdy skarżąca powołuje się na zadłużenie oraz fakt zajęcia części świadczenia rentowego przez komornika, uzasadnione było wezwanie do udokumentowania tych faktów. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, które zostało prawidłowo dwukrotnie awizowane i należało je uznać za skutecznie doręczone (art. 73 p.p.s.a.) Tym samym należy uznać, że nie wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem mino wezwania do udokumentowania swojej sytuacji materialnej, nie dokonała tej czynności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.