III SAB/Wr 31/10

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Anna Moskała, po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi F. W., na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego, postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] r. F. W. (zwany dalej skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie nierozpoznania jego wniosku o objęcie go obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi jako osoby wykonującej pracę nakładczą. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu administracji publicznej wskazał, że "sprawa o odmowie skarżącego (...)obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi 9...) została prawomocnie osądzona i w związku z tym wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przy tym ściśle określony katalog spraw, do którego prawodawca zaliczył w art. 3 § 2 p.p.s.a. przede wszystkim weryfikację: 1) decyzji administracyjnych; 2) postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także na postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty; 3) postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynności organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Ponadto sądy administracyjne rozstrzygają też spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Bezczynność organów, o której mowa we wspomnianym już art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. podlega kontroli sądu administracyjnego jedynie w takim przypadku, gdy organ nie podejmuje czynności, czy też nie wydaje orzeczenia, które mogłyby być zaskarżone do sadu administracyjnego. Innymi słowy, nie każda bezczynność organu może być przedmiotem skargi. Jeżeli określona aktywność organu nie podlegała kognicji sądu administracyjnego to i kontroli sądowoadministracyjnej nie będzie podlegać i bezczynność organu w tym zakresie. Zgodnie z art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74) prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawnią się okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie. W ust. 2 omawianego przepisu wskazano, że decyzje ostateczne zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Ust. 3 przewiduje z kolei, że w sprawach rozstrzygniętych orzeczeniem właściwego sądu zakład, na podstawie dowodów lub okoliczności, o których mowa w ust. 1: 1) wydaje we własnym zakresie decyzję przyznającą prawo lub określającą zobowiązanie, jeśli jest to korzystne dla zainteresowanego; 2) występuje do właściwego sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania przed tym organem, gdy z przedłożonych dowodów lub ujawnionych okoliczności wynika, że prawo nie istnieje lub zobowiązanie jest wyższe niż określone w decyzji. Bezsprzecznie od decyzji, o których mowa w art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący domagał się od zakładu zmiany dotychczasowej decyzji o odmowie objęcia skarżącego od [...] r. obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi – emerytalnym i rentowym, jako osoby wykonującej pracę nakładczą. Rozstrzygnięcie, którego zmiany domagał się skarżący było przedmiotem kontroli Sądu Okręgowego we W. IX Wydział Ubezpieczeń Społecznych oraz Sądu Apelacyjnego we W. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Obecnie jedynymi możliwymi sposobami zmiany tej decyzji są: tryb przewidziany art. 83 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w przypadku, gdyby nowe okoliczności byłyby korzystne dla ubezpieczonego) oraz skarga o wznowienie postępowania według zasad przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (w przypadku, gdyby nowe okoliczności byłyby dla ubezpieczonego niekorzystne). W żadnym z tych obu przypadków organ nie wydałby decyzji, czy nie podjął by czynności, które mogłyby zostać zaskarżone do sadu administracyjnego. Skoro tak, to nawet gdyby organ w istocie pozostawał w zwłoce (co notabene nie znajduje potwierdzenia w nadesłanych aktach), to i tak sąd administracyjny nie mógłby zastosować przewidzianych prawem środków dyscyplinujących organ, albowiem – jak już wspomniano – wykracza to poza kognicję tego szczególnego sądu. Zważywszy na powyższe oraz na treść art. 3 p.p.s.a., wskazać należy, że skarga wniesiona przez skarżącego nie mieści się w zakresie kompetencji orzeczniczych sądów administracyjnych i jako taka winna zostać odrzucona. Mając powyższe na względzie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – orzeczono, jak w sentencji.