I SA/Wa 268/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: odmówić H. P. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. UZASADNIENIE H. P. wnioskiem z [...] października 2015 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W dniu [...] listopada 2015 r., na skutek wezwania Sądu z [...] października 2015 r., wnioskodawca złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu z [...] listopada 2015 r., zawierający aktualne dane o jego stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach. Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z 30 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 268/15. W dniu [...] grudnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw H. P. od przedmiotowego postanowienia z 30 listopada 2015 r. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że niniejsze postępowanie wynika z błędów, których dopuściła się władza publiczna poprzez wydanie nieważnych decyzji administracyjnych. W tej sytuacji, w ocenie wnioskodawcy, pełne zwolnienie uczestnika postępowania od kosztów sądowych winno być dokonane z urzędu, ponieważ błędy postępowania leżą wyłącznie po stronie Skarbu Państwa. W innym przypadku przepis, który powołany zostanie jako podstawa prawna negatywnego rozstrzygnięcia jest niezgodny z ustawą zasadniczą i powinien być wyeliminowany z obrotu prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych do Sądu dokumentów wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną – W.P. Wnioskodawca oświadczył, że zarówno on jak i żona są ludźmi starszymi (75 i 77 lat). Dodał, że jest osobą schorowaną zażywającą na stałe leki na serce i krążenie. Wnioskodawcza oświadczył, że nie ma domu. Wskazał, że posiada mieszkanie przy ul. [...] w [...] o pow. [...] m² oraz jest współwłaścicielem mieszkania o pow. [...] m². Podał, że posiada także działkę rolną o powierzchni [...] ha wchodzącą w skład ustawowej małżeńskiej wspólnoty mieszkaniowej, która wykorzystywana jest wyłącznie dla celów rekreacyjnych oraz samochód osobowy marki Volkswagen z 2015 r. Wnioskodawca podał, że wraz z żoną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytur o łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wskazał, że jego stałe zobowiązania i wydatki miesięczne wynoszą: z tytułu płatności czynszu i funduszu remontowego za mieszkanie przy ul. [...] - [...] zł oraz na fundusz lokatorski - [...] zł, gaz - [...] zł, energia elektryczna - [...] zł, rata kredytu w [...] Banku - [...] zł, telewizja UPC - [...] zł, zakup paliwa do samochodu - [...] zł oraz zakup lekarstw - [...] zł. Wnioskodawca dodał, że przekazuje także kwotę [...] zł miesięcznie dla wnuka, którego matka sama wychowuje. Łącznie miesięczne wydatki i zobowiązania wnioskodawcy wynoszą [...] zł. Na bieżące potrzeby życia codziennego wnioskodawca oświadczył, że przeznacza kwotę w wysokości [...] zł. W sumie miesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą [...] zł ([...] zł + [...] zł). W załączonym do formularza piśmie z [...] listopada 2015 r. wnioskodawca wyjaśnił, że przy wypełnianiu poprzedniego formularza o przyznanie prawa pomocy (z [...] października 2015 r.) popełnił wiele błędów, ponieważ w tym czasie chorował, miał wysoką gorączkę i zażywał leki przeciwbólowe, które osłabiły jego koncentrację. Wnioskodawca dodał, że w 2014 r. odziedziczył po babci część nieruchomości o pow. [...] m². Wskazał, że oddziedziczona przez niego część nieruchomości wynosi [...] m², a szacunkowa wartość tej części to około [...] zł. Wnioskodawca dodał, że prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...] (konsultacje dla piekarzy), jednak z uwagi na fakt, że w tym roku zakończy działalność bilansem ujemnym zamierza od nowego roku ją zawiesić. Wnioskodawca dołączył do ww. pisma dokumenty, w tym dwa wyciągi z rachunku bankowego. Z nadesłanych wyciągów wynika, że saldo księgowe zamknięcia rachunku na 30 października 2015 r. wynosiło [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, że traci ono moc, a wniosek strony podlega rozpoznaniu na nowo. Stosownie natomiast do treści art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1-3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że H. P. nie znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podkreślić trzeba, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i posiada stały dochód miesięczny w postaci emerytur o łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Prowadzi on ponadto działalność gospodarczą polegającą na konsultacjach dla piekarzy, z której nie podał wysokości uzyskiwanych dochodów oświadczając jedynie, że w tym roku zakończy działalność bilansem ujemnym. Wnioskodawca posiada także dwa mieszkania: jedno o pow. [...] m² przy ul. [...] w [...] oraz jest współwłaścicielem razem z żoną drugiego mieszkania o pow. [...] m². Jest też współwłaścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha wykorzystywanej dla celów rekreacyjnych oraz odziedziczył część działki o pow. [...] m² i szacunkowej wartości około [...] zł. Wnioskodawca posiada również nowy samochód osobowy marki Volkswagen z 2015 r. Stwierdzić zatem należy, że przy takiej wysokości uzyskiwanych dochodów i posiadanym majątku nie można uznać wnioskodawcy za osobę ubogą, znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, bądź pozbawioną środków do życia, co kwalifikowałoby go do przyznania prawa pomocy. Każdy przy tym podmiot wnoszący sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu wnioskodawca do takiej kategorii osób nie należy. Tym samym stwierdzić trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przy wysokości uzyskiwanych wspólnie z żoną dochodów, jak również posiadanych nieruchomości (2 mieszkania i 2 działki) wnioskodawca będzie bowiem w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie, jak również koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z powyższych względów, odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Mając powyższe na uwadze i działając na zasadzie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.