II SA/Gl 1047/08

SENTENCJA Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy UZASADNIENIE W skardze z dnia [...] r. M. K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. Na skutek wezwania Sądu, na druku urzędowego formularza PPF skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnieniu jej od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Z zawartych w formularzu informacji wynika, że skarżąca wraz z [...] dzieci utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł netto miesięcznie oraz alimentów na córki uzyskiwanych w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. Zawarte w druku zestawienie miesięcznych wydatków rodziny wnioskodawczyni pozwoliło zaś stwierdzić, że kształtują się one na poziomie [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podniosła, że jest współwłaścicielką pojazdu marki [...] z [...] r., na którego utrzymanie przeznacza około [...] zł miesięcznie. Ponieważ powyższe informacje budziły wątpliwości, referendarz sądowy wezwał Skarżącą do: - udokumentowania miesięcznych wydatków, tj. przedłożenia umowy kredytowej wraz z harmonogramem spłat, nadesłania kserokopii umowy najmu lokalu mieszkalnego, nadesłania rachunków lub faktur za gaz, energię elektryczną itp., przedłożenia dokumentu potwierdzającego wysokość opłat za parking. - nadesłania zaświadczenia o wysokości uzyskiwanego dochodu wystawionego przez jej pracodawcę oraz kserokopii wyroku sądu w oparciu o który uzyskuje świadczenie alimentacyjne, - sprecyzowanie jakie konkretnie wydatki skarżąca zalicza w poczet "kosztów utrzymania [...] dzieci", - wskazanie jaki tytuł prawny przysługuje skarżącej do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w S. – wskazanego przez wnioskodawczynię jako adres do doręczeń. W wyznaczonym terminie M. K. zadośćuczyniła temu wezwaniu wskazując konkretne cele ujęte pod określeniem "koszty utrzymania [...] dzieci", nadsyłając zaświadczenie o wysokości zarobków oraz kserokopię umowy najmu wraz z kserokopiami rachunków za energię elektryczną, gaz oraz czynsz. Skarżąca zakwestionowała natomiast zasadność ustalania tytułu prawnego przysługującego jej do lokalu mieszkalnego wskazanego jako adres do doręczeń. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania sądowego - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Trzeba przy tym wyraźnie podkreślić, że z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Zbadanie stanu majątkowego skarżącej nie pozwoliło stwierdzić, iż jest ona osobą zasługującą na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przede wszystkim uzasadnione wątpliwości budzi porównanie wysokości uzyskiwanego dochodu z rozmiarem comiesięcznych wydatków. Z zestawienia poczynionego przez Skarżącą, po części udokumentowanego przez Nią na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wydatki na utrzymanie się ( w kwocie [...] zł) w znaczący sposób przewyższają uzyskiwany dochód ([...] zł + [...]=[...] zł). Powstaje więc pytanie o źródło finansowania tego deficytu, które w oparciu o nadesłane dokumenty oraz oświadczenia M. K. pozostało bez odpowiedzi. Na marginesie jedynie można zauważyć, że wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego fakt istnienia zadłużenia w bieżących płatnościach, co pozwala domniemywać, że są one regulowane, a pochodzenie i rozmiar środków na ich pokrycie nie zostały ujawnione. Tego rodzaju okoliczności nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że wnioskodawczyni nie posiada jakichkolwiek możliwości zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Trzeba też zauważyć, że wątpliwości budzi zestawienie wydatków na tzw. "koszty utrzymania [...] dzieci". Wśród rozliczeń średniookresowych skarżąca wskazała "gry i programy" czy też "fryzjera" i "kosmetyczkę". Nie negując potrzeby dbania o estetyczny wygląd oraz rozrywki, nie można z pola widzenia tracić faktu, że nie są to wydatki o charakterze egzystencjalnym, bez których córki skarżącej nie mogłyby się obyć. W takim zaś wypadku nie można stwierdzić, że powinny mieć pierwszeństwo przed daniną o charakterze publicznoprawnym jaką są koszty sądowe. Na koniec wreszcie, odnosząc się do pytania skarżącej o powody indagowania jej o tytuł prawny do lokalu mieszkalnego wskazanego jako adres do doręczeń wypada zauważyć, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy ocenie podlega całokształt okoliczności związanych ze statusem materialnym osoby występującej o jego przyznanie. W związku z tym, o ile strona wskazuje adres do doręczeń, a więc adres pod którym ma zamiar odbierać kierowaną do niej korespondencję sądu wypada ustalić, czy znajdujący się pod nim lokal należy do niej – co ma zasadnicze znaczeni przy badaniu jej wniosku, czy tez jest to lokal należący do kogoś innego. W rozpoznawanej sprawie, z adnotacji na zwrotnych potwierdzeniach odbioru wynika, że korespondencję odbiera matka skarżącej, co pozwala domniemywać, że wspomniany lokal należy to tej osoby, nie zaś do wnioskodawczyni. W świetle wskazanych wyżej okoliczności kwestia ta nie miała jednakże wpływu na treść rozstrzygnięcia. Całokształt wskazanych wyżej okoliczności pozwolił stwierdzić, że M. K. nie jest osobą zasługującą na zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, a wobec tego, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.