I C 736/24
Common courts2026-05-29
Case number
I C 736/24
Judgment date
2026-05-29
Type
SENTENCE
Judges
Marcin Polit (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt I C 736/24</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Warszawa, dnia 11 marca 2026 roku</p>
<p>Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący sędzia Marcin Polit</p>
<p>Protokolant Karol Rostkowski</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2026 roku w Warszawie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">C. P. (1)</span>, <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> i <span class="anon-block">E. B. (1)</span>
</p>
<p>przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>I.
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Wojewody <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz:</p>
<p>1.
powódki <span class="anon-block">C. P. (1)</span> kwotę 403 950 (czterysta trzy tysiące dziewięćset pięćdziesiąt) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:</p>
<p>a)
od kwoty 168 750 (sto sześćdziesiąt osiem tysięcy siedemset pięćdziesiąt) złotych od dnia 20 września 2024 roku do dnia zapłaty,</p>
<p>b)
od kwoty 235 200 (dwieście trzydzieści pięć tysięcy dwieście) złotych od dnia 10 grudnia 2025 roku do dnia zapłaty;</p>
<p>2.
powoda <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> kwotę 403 950 (czterysta trzy tysiące dziewięćset pięćdziesiąt) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:</p>
<p>a)
od kwoty 168 750 (sto sześćdziesiąt osiem tysięcy siedemset pięćdziesiąt) złotych od dnia 20 września 2024 roku do dnia zapłaty,</p>
<p>b)
od kwoty 235 200 (dwieście trzydzieści pięć tysięcy dwieście) złotych od dnia 10 grudnia 2025 roku do dnia zapłaty;</p>
<p>3.
powódki <span class="anon-block">E. B. (1)</span> kwotę 807 900 (osiemset siedem tysięcy dziewięćset) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:</p>
<p>a)
od kwoty 337 500 (trzysta trzydzieści siedem tysięcy pięćset) złotych od dnia 20 września 2024 roku do dnia zapłaty,</p>
<p>b)
od kwoty 470 400 (czterysta siedemdziesiąt tysięcy czterysta) złotych od dnia 10 grudnia 2025 roku do dnia zapłaty;</p>
<p>II.
w pozostałej części oddala powództwo;</p>
<p>III.
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Wojewody <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz:</p>
<p>1.
powódki <span class="anon-block">C. P. (1)</span> kwotę 23 975,33 zł (dwadzieścia trzy tysiące dziewięćset siedemdziesiąt pięć złotych i trzydzieści trzy grosze) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty,</p>
<p>2.
powoda <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> kwotę 23 975,33 zł (dwadzieścia trzy tysiące dziewięćset siedemdziesiąt pięć złotych i trzydzieści trzy grosze) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty,</p>
<p>3.
powódki <span class="anon-block">E. B. (1)</span> kwotę 47 950,66 zł (czterdzieści siedem tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt złotych i sześćdziesiąt sześć groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty;</p>
<p>IV.
nakazuje pobranie od pozwanego Skarbu Państwa – Wojewody <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie kwoty 381,71 zł (trzysta osiemdziesiąt jeden złotych i siedemdziesiąt jeden groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych – wydatków wyłożonych tymczasowo z sum budżetowych Skarbu Państwa.</p>
<p>Sygn. akt I C 736/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem z dnia 19 lipca 2024 roku (data prezentaty – k. 3) <span class="anon-block">C. P. (1)</span>, <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> i <span class="anon-block">E. B. (1)</span> wnieśli o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę <span class="anon-block">(...)</span>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 1;art. 160 § 2)">art. 160§1 i §2 k.p.a.</a> w zw. z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy Kodeks cywilny</a> oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., nr 162, poz. 1692), tytułem odszkodowania za szkodę w związku z ostateczną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 24 kwietnia 2013 roku, nr <span class="anon-block">(...)</span> orzekającą nieważność decyzji wydanej przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej z dnia 26 listopada 1955 roku nr MT.<span class="anon-block">(...)</span> utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej z dnia 2 września 1955 roku <span class="anon-block">(...)</span>, kwot:</p>
<p>a)
na rzecz <span class="anon-block">C. P. (1)</span> 168 750 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty,</p>
<p>b)
na rzecz <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> 168 750 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty,</p>
<p>c)
na rzecz <span class="anon-block">E. B. (1)</span> 337 500 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty.</p>
<p>Powodowie wnieśli też o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. (pozew – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 3-3v.).</p>
<p>Skarb Państwa w odpowiedzi na pozew z dnia 19 września 2024 roku (data stempla pocztowego – k. 134) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej RP, a także na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę <span class="anon-block">(...)</span> wg norm przepisanych kosztów procesu innych niż koszty zastępstwa procesowego (odpowiedź na pozew – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 125-126).</p>
<p>Pismem z dnia 31 października 2025 roku powodowie zmodyfikowali powództwo w ten sposób, że rozszerzyli je o kwotę 940 800 zł, tj. w stosunku do powódki <span class="anon-block">C. P. (1)</span> o kwotę 235 200 zł, w stosunku do powoda <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> o kwotę 235 200 zł, a w stosunku do powódki <span class="anon-block">E. B. (1)</span> o kwotę 470 400 zł w ten sposób, że wnieśli o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódek kwoty 1 615 800 zł, w tym:</p>
<p>a)
na rzecz powódki <span class="anon-block">C. P. (1)</span> 403 950 zł,</p>
<p>b)
na rzecz powoda <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> 403 950 zł,</p>
<p>c)
na rzecz powódki <span class="anon-block">E. B. (1)</span> 807 900 zł,</p>
<p>wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 4 kwietnia 2025 roku, tj. od daty, na którą została oszacowana wartość nieruchomości przez biegłego, do dnia zapłaty (pismo procesowe z 31.10.2025 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 522-522v.).</p>
<p>Pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie w piśmie z dnia 9 grudnia 2025 roku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 543-544).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Grunt zabudowanej nieruchomości <span class="anon-block">(...)</span> położonej przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> ozn. nr hip. <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 490,10 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, nr KW <span class="anon-block">(...)</span>, przeszedł na własność gminy <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> z dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> (Dz. U. nr 50, poz. 279), tj. 21 listopada 1945 roku, a następnie na własność Skarbu Państwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500140130" title="Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej - Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130 (art. 32;art. 32 ust. 2)">art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 roku o terenowych organach jednolitej władzy państwowej</a> (Dz. U. nr 14, poz. 130) (bezsporne). Pierwotnie właścicielem tej nieruchomości był <span class="anon-block">D. B. (2)</span> (zaświadczenie z 17.06.1948 nr <span class="anon-block">(...)</span> Oddziału Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w Warszawie – k. 21, k. 178).</p>
<p>Następnie <span class="anon-block">D. B. (1)</span> na mocy aktu notarialnego z dnia 1 lutego 1943 roku rep. Nr <span class="anon-block">(...)</span>, dokonał sprzedaży 1/5 niepodzielnej części nieruchomości <span class="anon-block">X. V.</span> i <span class="anon-block">P. W.</span>, którzy działali w imieniu i na rzecz spółki <span class="anon-block">(...)</span> Spółka Akcyjna”. Rozwiązanie powyższej umowy nastąpiło aktem notarialnym z dnia 29 września 1947 roku, rep. Nr <span class="anon-block">(...)</span>, a spółka <span class="anon-block">(...)</span> przeniosła własność 1/5 części nieruchomości ozn. nr hip. <span class="anon-block">(...)</span> na <span class="anon-block">D. B. (1)</span>, zezwalając na dokonanie wpisu o przeniesieniu do księgi wieczystej. Następnie aktem notarialnym rep. nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 15 czerwca 1948 r. <span class="anon-block">L. B.</span>, żona <span class="anon-block">D. B. (1)</span>, działając w imieniu i na rzecz <span class="anon-block">D. B. (1)</span>, sprzedała należącą do niego nieruchomość położoną przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> z przynależnościami i ze wszystkimi prawami <span class="anon-block">L. C. (1)</span> i <span class="anon-block">B. E.</span> w częściach równych niepodzielnie (kopia umowy sprzedaży z 15.06.1948 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 23-27; zaświadczenie z 17.06.1948 nr <span class="anon-block">(...)</span> Oddziału Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w Warszawie – k. 21, k. 178).</p>
<p>Nieruchomość położona przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> zabudowana była budynkiem mieszkalnym 3-kondygnacyjnym, podpiwniczonym, w dniu 15 czerwca 1948 roku wypalonym, a w dniu 18 lipca 1955 roku całkowicie odbudowanym. Właściciele nieruchomości <span class="anon-block">L. C. (1)</span> oraz <span class="anon-block">B. E.</span> odbudowali budynek ze zniszczeń wojennych z własnych środków pieniężnych i wykorzystywali go na cele mieszkaniowe. Zostały zamontowane nowe instalacje: elektryczną, gazową, wodnokanalizacyjna, c.o., zasilania z węzła cieplnego położonego w piwnicy. Ściany budynku, stropy i dach były nowo wybudowane, zamontowano nowe okna i drzwi oraz inne elementy konstrukcyjne i wykończeniowe (pokwitowania, rachunki, kosztorys za wykonaną odbudowę – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 29-49). Teren przedmiotowej nieruchomości był i jest wykorzystywany od lat 30-tych XX wieku do chwili obecnej pod kilkukondygnacyjne budownictwo mieszkaniowe (bezsporne).</p>
<p>W dniu 25 kwietnia 1949 roku <span class="anon-block">L. C. (1)</span> oraz <span class="anon-block">B. E.</span> złożyli wniosek o częściowe pozwolenie na użytkowanie wobec częściowego odbudowania budynku. Pozwolenie zostało udzielone w dniu 20 maja 1949 roku (pozwolenie na użytkowanie – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 51-52).</p>
<p>Wcześniej w dniu 19 kwietnia 1949 roku do Zarządu Miejskiego w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> wpłynął wniosek <span class="anon-block">L. C. (1)</span> i <span class="anon-block">B. E.</span> o przyznanie im prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym do gruntu nieruchomości <span class="anon-block">(...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> ozn. Nr hip. <span class="anon-block">(...)</span> (uzasadnienie decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 14.01.2013 – k. 73v.). Orzeczeniem administracyjnym z dnia 2 września 1955 roku<span class="anon-block">(...)</span> Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> odmówiło <span class="anon-block">L. C. (1)</span> i <span class="anon-block">B. E.</span> przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości. Orzeczenie uzasadniono przeznaczeniem terenu nieruchomości pod społeczne budownictwo mieszkaniowe, co uniemożliwia dalsze korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli i stwierdzono, że wszystkie budynku znajdujące się na przedmiotowym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa (kopia orzeczenia administracyjnego z 2.09.1955 – k. 64). Decyzją nr MT.<span class="anon-block">(...)</span> z dnia 26 listopada 1955 roku Ministerstwo Gospodarki Komunalnej utrzymało ww. orzeczenie w mocy (kopia decyzji z 26.11.1955 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 66-67).</p>
<p>Protokołem z 17 grudnia 1955 roku nieruchomość przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> została faktycznie objęta we władanie przez Skarb Państwa i równocześnie przekazana w zarząd i administrację <span class="anon-block">(...)</span> Zarządowi Budynków Mieszkalnych nr<span class="anon-block">(...)</span> (protokół przejęcia nieruchomości – k. 70, akta II C 917/15: k. 32).</p>
<p>Następnie w latach 1975-1976 nastąpiła sprzedaż lokali nr <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz dotychczasowych najemców (w tym lokal nr <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz <span class="anon-block">L. C. (2)</span>, lokal nr <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz <span class="anon-block">C. E.</span>), na podstawie stosownych decyzji (protokół przejęcia, przekazania nieruchomości – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 69-71; decyzja nr <span class="anon-block">(...)</span> z 23.05.1975 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 159-162; decyzja nr <span class="anon-block">(...)</span> z 1.08.1974 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 163-166; decyzja nr <span class="anon-block">(...)</span> z 6.12.1975 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 167-170; decyzja nr <span class="anon-block">(...)</span> z 15.12.1975 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 171-174).</p>
<p>Na mocy postanowienia Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 28 lutego 1991 roku (sygn. IV Ns 31/91) spadek po <span class="anon-block">L. C. (1)</span> zmarłej dnia 11 czerwca 1989 roku w <span class="anon-block">Ł.</span> na podstawie testamentu z dnia 15 lipca 1986 roku nabył <span class="anon-block">L. V. (1)</span> w całości (postanowienie z 28.02.1991 – k. 54).</p>
<p>Spadek po <span class="anon-block">L. V. (2)</span> nabyli na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">art. 931§1 k.c.</a> <span class="anon-block">C. P. (3)</span> (w 1/2 części) oraz syn <span class="anon-block">Ł. V. (2)</span> (w 1/2 części) (akt poświadczenia dziedziczenia rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span> z 7.09.2010 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 56-56v.).</p>
<p>Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 15 lutego 2011 roku (sygn. I Ns 362/10) spadek po <span class="anon-block">B. E.</span> zmarłym w dniu 27 stycznia 1969 roku na podstawie ustawy nabyli: żona <span class="anon-block">C. E.</span> w 1/2 części oraz syn <span class="anon-block">L. E.</span> w 1/2 części (postanowienie z 15.02.2011 – k. 58).</p>
<p>Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 25 lutego 1983 roku spadek po <span class="anon-block">C. E.</span> zmarłej dnia 15 stycznia 1983 roku nabył w całości syn zmarłej <span class="anon-block">L. E.</span> (postanowienie z 25.02.1983 – k. 60).</p>
<p>Spadek po <span class="anon-block">L. E.</span>, zmarłym w dniu 17 sierpnia 2009 roku, na podstawie ustawy nabyła w całości córka <span class="anon-block">E. B. (2)</span> (akt poświadczenia dziedziczenia rep. <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> z 22.01.2010 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 62-62v.).</p>
<p>W dniu 28 grudnia 2010 roku do Ministerstwa Infrastruktury wpłynął wniosek <span class="anon-block">C. P. (1)</span> i <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 26 listopada 1955 roku oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z dnia 2 września 1955 roku <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Decyzją z dnia 14 stycznia 2013 roku <span class="anon-block">(...)</span> ówcześnie właściwy w sprawie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, iż badana w trybie nadzoru decyzja wydana przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej z dnia 26 listopada 1955 roku nr MT.<span class="anon-block">(...)</span> oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z dnia 2 września 1955 roku <span class="anon-block">(...)</span>w części określonej w aktach notarialnych obejmujących sprzedaż <span class="anon-block">(...)</span> i lokalu niemieszkalnego nr <span class="anon-block">(...)</span> w budynku posadowionym na działce ewidencyjnej nr <span class="anon-block">(...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>-<span class="anon-block">(...)</span> wchodzącej w skład przedmiotowej nieruchomości oraz udziałów przypadającym właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzono ich nieważność. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że organy dekretowe nie zbadały dokładnie przeznaczenia nieruchomości. Stanowisko organów dekretowych o braku możliwości pogodzenia realizacji przeznaczenia terenu spornej nieruchomości zgodnie z planem zabudowy z dalszym korzystaniem z niej przez byłych właścicieli nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji zgromadzonej przez organ nadzoru. Orzeczenia zostały wydane w oderwaniu od faktycznego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości (decyzja z 14.01.2013 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 73-76).</p>
<p>Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 roku utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia 14 stycznia 2013 roku (decyzja z 24.04.2013 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 78-79v.).</p>
<p>W dniu 18 lutego 2014 roku <span class="anon-block">E. B. (1)</span> złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie których doszło do sprzedaży na rzecz dotychczasowych najemców lokali mieszkalnych o numerach<span class="anon-block">(...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>.</p>
<p>SKO wydało cztery decyzje:</p>
<p>1.
z dnia 23 października 2014 roku w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span> (akta II C 917/15 – k. 57-58);</p>
<p>2.
z dnia 23 października 2014 roku w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span> (akta II C 917/15 – k. 59-60);</p>
<p>3.
z dnia 16 marca 2015 roku w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span>/<span class="anon-block">(...)</span> (akta II C 917/15 – k. 53-54);</p>
<p>4.
z dnia 25 marca 2015 roku w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span> (akta II C 917/15 – k. 55-56),</p>
<p>uznające, że sprzedaż ww. lokali nastąpiła z naruszeniem prawa. Organ stwierdził, że sprzedaż była możliwa jedynie w budynkach stanowiących własność Skarbu Państwa, a stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> mocą decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wywiera skutek ex tunc – oznacza to, że Skarb Państwa nie nabył własności przedmiotowego budynku. Kwestionowane decyzje były zatem wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740140084" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe - Dz. U. z 1974 r. Nr 14, poz. 84 (art. 4;art. 4 ust. 1)">art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku Prawo lokalowe</a> oraz art. 10 ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami miasta oraz osiedlami. SKO stwierdziło, że decyzje Naczelnika Dzielnicy <span class="anon-block">W.</span> o sprzedaży lokali mieszkalnych zostały wydane z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić ich nieważności z powodu wywołania nieodwracalnych skutków prawnych.</p>
<p>Pozwem z dnia 18 listopada 2015 roku powodowie <span class="anon-block">C. P. (1)</span>, <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> i <span class="anon-block">E. B. (1)</span> wnieśli przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę <span class="anon-block">(...)</span> o zapłatę na rzecz:</p>
<dl>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<span class="anon-block">C. P. (1)</span> kwoty 200 578,75 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty,</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> kwoty 200 578,75 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<span class="anon-block">E. B. (1)</span> kwoty 1 329 007,21 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty.</p>
</dd>
</dl>
<p>Uzasadniając swoje stanowisko <span class="anon-block">C. P. (1)</span> i <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> wskazali, że dochodzą, jako następcy prawni pierwotnych właścicieli, należności tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaniem z naruszeniem prawa decyzji przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej z 26 listopada 1955 r. nr MT.<span class="anon-block">(...)</span> utrzymującą w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej z dnia 2 września 1955 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości <span class="anon-block">(...)</span> położonej przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> ozn. Nr hip. <span class="anon-block">(...)</span> w zakresie lokalu mieszkalnego nr <span class="anon-block">(...)</span> i lokalu użytkowego nr <span class="anon-block">(...)</span>. Natomiast powódka <span class="anon-block">E. B. (1)</span> wskazała, iż dochodzi odszkodowania za szkodę wyrządzoną:</p>
<p>1)
wydaniem z naruszeniem prawa decyzji przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej z 26 listopada 1955 r. nr MT.<span class="anon-block">(...)</span> utrzymującą w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej z dnia 2 września 1955 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości <span class="anon-block">(...)</span> położonej przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> ozn. nr hip. <span class="anon-block">(...)</span>;</p>
<p>2)
wydaniem z naruszeniem prawa decyzji przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego <span class="anon-block">Ł.</span> z 23 maja 1975 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> orzekającej sprzedaż na rzecz dotychczasowego najemcy lokalu mieszkalnego nr <span class="anon-block">(...)</span> położonego <span class="anon-block">Ł.</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> z udziałem w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców oraz udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem;</p>
<p>3)
wydaniem z naruszeniem prawa decyzji przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego <span class="anon-block">W.</span> z 15 grudnia 1975 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> orzekającej sprzedaż na rzecz dotychczasowego najemcy lokalu mieszkalnego nr <span class="anon-block">(...)</span> położonego <span class="anon-block">Ł.</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> z udziałem w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców oraz udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem;</p>
<p>4)
wydaniem z naruszeniem prawa decyzji przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego <span class="anon-block">W.</span> z 1 sierpnia 1974 r. nr <span class="anon-block">(...)</span>orzekającej sprzedaż na rzecz dotychczasowego najemcy <span class="anon-block">(...)</span> położonego <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">(...)</span> z udziałem w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców oraz udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem;</p>
<p>5)
wydaniem z naruszeniem prawa decyzji przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego<span class="anon-block">W.</span> z 6 grudnia 1975 r. nr<span class="anon-block">(...)</span> orzekającej sprzedaż na rzecz dotychczasowego najemcy lokalu mieszkalnego nr<span class="anon-block">(...)</span> położonego <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">(...)</span> z udziałem w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców oraz udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem (akta II C 917/15: pozew – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 3-11).</p>
<p>Pismem z 25 października 2016 r. powodowie zmienili żądanie odsetkowe wnosząc o zasądzenie odsetek od należności głównych od dnia sporządzenia opinii przez biegłego sądowego do dnia zapłaty (akta II C 917/15: pismo – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 131-135).</p>
<p>Pismem z 7 lutego 2018 r. powodowie rozszerzyli powództwo wnosząc o zasądzenie na rzecz:</p>
<dl>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<span class="anon-block">C. P. (2)</span> kwoty 841 480,25 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od 10 stycznia 2018 r. do dnia zapłaty;</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> kwoty 841 480,25 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od 10 stycznia 2018 r. do dnia zapłaty;</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<span class="anon-block">E. B. (1)</span> kwoty 1 674 932 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od 10 stycznia 2018 r. do dnia zapłaty</p>
</dd>
</dl>
<p>oraz na rzecz:</p>
<dl>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<span class="anon-block">C. P. (2)</span> kwoty 7 365,59 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia rozszerzenia powództwa do dnia zapłaty;</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> kwoty 7 365,59 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia rozszerzenia powództwa do dnia zapłaty;</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>
<span class="anon-block">E. B. (1)</span> kwoty 14 464,85 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia rozszerzenia powództwa do dnia zapłaty.</p>
</dd>
</dl>
<p>W uzasadnieniu powodowie zgodzili się ze stanowiskiem pozwanego, że źródłem szkody w sprawie jest decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 26 listopada 1955 r. nr MT.<span class="anon-block">(...)</span>/<span class="anon-block">(...)</span> utrzymująca w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej z 2 września 1955r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości <span class="anon-block">(...)</span>. Jako podstawę rozszerzenia powództwa powodowie przyjęli wycenę wartości lokali mieszkalnych nr <span class="anon-block">(...)</span> i lokalu użytkowego nr <span class="anon-block">(...)</span>. Przy czym powód <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> rozszerzył powództwo o odszkodowanie za udział który przysługiwałby mu w lokalach nr <span class="anon-block">(...)</span> oraz o odszkodowanie w wysokości ¼ kwoty ceny uiszczonej za lokal przez jego poprzedniczkę prawną <span class="anon-block">L. C. (2)</span> z uwzględnieniem obecnej siły nabywczej pieniądza. Powódka <span class="anon-block">C. P. (1)</span> rozszerzyła powództwo o odszkodowanie za udział, który przysługiwałby jej w lokalach nr <span class="anon-block">(...)</span> oraz o odszkodowanie w wysokości ¼ kwoty ceny uiszczonej za lokal przez jej poprzedniczkę prawną <span class="anon-block">L. C. (2)</span> z uwzględnieniem obecnej siły nabywczej pieniądza. Powódka <span class="anon-block">E. B. (1)</span> w zakresie odszkodowania za udział w lokalu nr <span class="anon-block">(...)</span> ograniczyła swoje roszczenie do ½ kwoty ceny uiszczonej za lokal z uwzględnieniem obecnej siły nabywczej pieniądza – uznając w tym zakresie za zasadne argumenty wskazane przez pozwanego w piśmie z 26 października 2017 r. (akta II C 917/15: pismo procesowe z 7.02.2018 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 612-613v.).</p>
<p>Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 października 2018 roku w sprawie o sygn. II C 917/15, Sąd zasądził od Skarbu Państwa - Wojewody <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz:</p>
<p>a)
<span class="anon-block">C. P. (1)</span> kwotę 559 292,50 zł (pięćset pięćdziesiąt dziewięć tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 października 2018 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>b)
<span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> kwotę 559 292,50 zł (pięćset pięćdziesiąt dziewięć tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 października 2018 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>c)
<span class="anon-block">E. B. (1)</span> kwotę 1 113 865,79 zł (jeden milion sto trzynaście tysięcy osiemset sześćdziesiąt pięć złotych siedemdziesiąt dziewięć groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 października 2018 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>a w pozostałym zakresie powództwo oddalił (odpis wyroku z 19.10.2018 wraz z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">uzasadnieniem – kk</a>. 84-88v.; akta II C 917/15: k. 769, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 774-801).</p>
<p>Ww. wyrok został zmieniony prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie V Wydział Cywilny z dnia 16 grudnia 2020 roku (sygn. V ACa 428/19) w ten sposób że:</p>
<p>1.
SA sprostował oznaczenie pozwanego w zaskarżonym wyroku poprzez zastąpienie jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa określonej jako <span class="anon-block">(...)</span> jednostką: „Minister Rozwoju, Pracy i Technologii” w odpowiedniej formie,</p>
<p>2.
zmienił zaskarżony wyrok w części:</p>
<p>- w punkcie pierwszym a/ poprzez oddalenie powództwa o zasądzenie na rzecz <span class="anon-block">C. P. (1)</span> kwoty 14 756,50 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej kwoty za okres od dnia 19 października 2018 roku do dnia zapłaty,</p>
<p>- w punkcie pierwszym b/ poprzez oddalenie powództwa o zasądzenie na rzecz <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> kwoty 14 756,50 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej kwoty za okres od dnia 19 października 2018 roku do dnia zapłaty,</p>
<p>- w punkcie pierwszym c/ poprzez oddalenie powództwa o zasądzenie na rzecz <span class="anon-block">E. B. (1)</span> kwoty 29 513 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej kwoty za okres od dnia 19 października 2018 roku do dnia zapłaty,</p>
<p>a także zmienił wymiar procentowy wyniku sprawy i oddalił apelację w pozostałym zakresie (wyrok z 16.12.2020 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 99-99v.; akta II C 917/15: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 992-993).</p>
<p>W dniu 31 lipca 2013 roku <span class="anon-block">E. B. (1)</span> wniosła o ustanowienie użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, ozn. nr hip. <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 490,10 m<sup>
<!-- -->2</sup>, a do wniosku przyłączyli się uczestnicy <span class="anon-block">C. P. (1)</span> i <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">wniosek – kk</a>. 101-102v.; uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 17.04.2019, I SAB/Wa 22/19 – k. 112v.).</p>
<p>Na skutek złożonej przez <span class="anon-block">C. P. (1)</span>, <span class="anon-block">E. B. (1)</span> i <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> skargi na bezczynność Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span>, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2019 roku w sprawie o sygn. I SAB IVa 22/19 uwzględnił skargę na bezczynność i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">(...)</span> w terminie 4 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (wyrok z 17.04.2019 wraz z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">uzasadnieniem – kk</a>. 112-114).</p>
<p>W opinii geodezyjnej z dnia 8 czerwca 2021 roku sporządzonej w toku postępowania o ustanowienie użytkowania wieczystego ustalono, że dawna nieruchomość hipoteczna <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 490 m<sup>
<!-- -->2</sup> obecnie zawiera się w działkach ew. nr <span class="anon-block">(...)</span>o pow. 210 m<sup>
<!-- -->2</sup> i 26-cz. o pow. 280 m<sup>
<!-- -->2</sup>. Działka nr <span class="anon-block">(...)</span> jest zabudowana budynkiem mieszkalnym o pow. 210 m<sup>
<!-- -->2</sup> (analiza geodezyjna – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 175-177).</p>
<p>
<span class="anon-block">E. B. (1)</span> złożyła datowany na dzień 11 października 2021 roku ponowny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody komunalizującej nieruchomość położoną w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">(...)</span> (wniosek – k. 81).</p>
<p>Decyzją Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 1 sierpnia 2022 roku organ odmówił <span class="anon-block">C. P. (1)</span>, <span class="anon-block">E. B. (1)</span> i <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">(...)</span>, stanowiącego obecnie <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> z obrębu<span class="anon-block">(...)</span> w zakresie, w jakim Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 roku nr<span class="anon-block">(...)</span>utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 14 stycznia 2013 roku nr <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span>, w której stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 26 listopada 1955 roku oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 2 września 1955 roku – z uwagi na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 214 a)">art. 214a ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> zmienioną przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 17 września 2020 r. (Dz.U.2020.1709) zmieniającej nin. ustawę z dniem 20 października 2020 r. (decyzja z 1.08.2022 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 104-105v.).</p>
<p>Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2022 roku WSA w Warszawie wymierzył Prezydentowi <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> grzywnę w wysokości 3 000 zł, za niewykonanie jego wcześniejszego wyroku i ponownie stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (wyrok z 9.12.2022 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 116-119).</p>
<p>Decyzją SKO z dnia 23 sierpnia 2023 roku w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span>/<span class="anon-block">(...)</span> utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję (decyzja z 23.08.2023 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 107-110).</p>
<p>Lokale nr <span class="anon-block">(...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> pozostają w zasobach <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> – są lokalami komunalnymi (pismo <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> z 7.01.2025 – k. 183).</p>
<p>Wartość lokali mieszkalnych nr<span class="anon-block">(...)</span> przy uwzględnieniu ich obciążenia komunalnym prawem najmu, wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, w tym w użytkowaniu wieczystym działki nr <span class="anon-block">(...)</span>pod budynkiem, wg stanu na dzień 26 listopada 1955 roku i cen aktualnych na dzień wyceny wynosi 1 651 000 zł. Wartość udziału w prawie użytkowania działki nr <span class="anon-block">(...)</span> otaczającej budynek wynosi 200 000 zł (wyciąg z opinii biegłego – k. 191).</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów oraz ich kopii, a także dokumentów z akt dołączonej sprawy o sygn. II C 917/15. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości <span class="anon-block">J. O.</span> celem ustalenia należnego powodom odszkodowania, a więc ustalenia obecnej rynkowej wartości prawa własności <span class="anon-block">(...)</span> numer <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 65 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> położonych w budynku przy <span class="anon-block">(...)</span> wraz z odpowiadającym tym lokalom udziałem w nieruchomości wspólnej i w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oraz utrata prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej działki ew. nr <span class="anon-block">(...)</span>o pow. 280 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> wg stanu z dnia wydania ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej przedmiotowej nieruchomości, tj. orzeczenia Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 26 listopada 1955 roku nr MT.<span class="anon-block">(...)</span> – z uwzględnieniem obciążenia nieruchomości obligatoryjnym prawem najmu lokali znajdujących się w budynku. W toku postępowania Sąd dwukrotnie dopuścił też dowód z uzupełniającej pisemnej opinii biegłego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 509-512, k. 554) – w ocenie Sądu wszelkie zarzuty do opinii głównej, począwszy od niezbadania przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a skończywszy na kwestiach dotyczących samego budynku, jego stanu technicznego, biegły precyzyjnie wyjaśnił i w przekonaniu Sądu opinia jest jasna, pełna, zawiera wszystkie potrzebne elementy, nie budzi wątpliwości co do wartości przedmiotowej nieruchomości i może stanowić podstawę faktyczną orzekania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo podlega uwzględnieniu w przeważającej części.</p>
<p>Na wstępie rozważań prawnych wskazać należy, iż wątpliwości Sądu nie budziła kwestia legitymacji czynnej i biernej stron. Powodowie są bowiem następcami prawnymi osób, które nabyły przedmiotową nieruchomość – <span class="anon-block">L. C. (1)</span> (<span class="anon-block">C. P. (1)</span> i <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span>) i <span class="anon-block">B. E.</span> (<span class="anon-block">E. B. (1)</span>). Ich legitymacja czynna została tez potwierdzona w ramach postępowania toczonego w sprawie o sygn. II C 917/15. Mając na uwadze, że przedmiotem żądania w niniejszej sprawie było świadczenie pieniężne - a więc mające charakter podzielny - przyjąć należało, że należne od pozwanego świadczenie dzieli się, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 379;art. 379 § 1)">art. 379§1 k.c.</a>, na tyle części, ilu jest, będących wierzycielami, spadkobierców a tym samym każdy z nich może samodzielnie dochodzić zaspokojenia w części odpowiadającej jego udziałowi spadkowemu (tak trafnie M. Pazdan, K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, s. 1085; J. Kremis (w:) E. Gniewek, Komentarz, s. 1561). <span class="anon-block">E. B. (1)</span> przysługuje udział 1/2 w nieruchomości, zaś <span class="anon-block">C. P. (1)</span> i <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> – po 1/4.</p>
<p>Z kolei <em>
<!-- -->
statio fisci</em> Skarbu Państwa – Wojewody <span class="anon-block">(...)</span> powodowie zasadnie wywodzili z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000120136" title="Ustawa z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej - Dz. U. z 2000 r. Nr 12, poz. 136 (art. 65;art. 65 ust. 1)">art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 roku o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej</a> (Dz. U. nr 12, poz. 136), który stanowi, że w postępowaniach administracyjnych i sądowych, w których stroną jest Skarb Państwa, wynikających z działalności państwowych jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które:</p>
<p>1) przed dniem 1 stycznia 1999 r. uzyskały osobowość prawną lub zostały zlikwidowane albo</p>
<p>2) z dniem 1 stycznia 1999 r. zostały przejęte przez jednostkę samorządu terytorialnego,</p>
<p>Skarb Państwa reprezentuje wojewoda właściwy ze względu na siedzibę jednostki.</p>
<p>Niewątpliwie powodom przysługuje roszczenie odszkodowawcze w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 1;art. 160 § 2)">art. 160§1 i 2 k.p.a.</a> Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 1)">art. 160§1 k.p.a.</a> - w brzmieniu przed jego uchyleniem - stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 § 1)">art. 156§1</a> albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160 § 2)">§2</a> cytowanego przepisu do odszkodowania stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>, z wyłączeniem art. 418 tego kodeksu. Stosownie do jego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160 § 3)">§3</a> odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 § 1)">art. 156§1</a>, chyba że winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji; w tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160 § 6)">§6</a> tego przepisu stanowił, że roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 § 1)">art. 156§1</a> albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 158;art. 158 § 2)">art. 158§2</a>, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 § 1)">art. 156§1</a>. Z uwagi zaś na fakt, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160)">art. 160 k.p.a.</a> został uchylony 1 września 2004 r. na mocy art. 2 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy Kodeks cywilny</a> i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. nr 162 poz. 1692), Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z 31 marca 2011 r. rozstrzygnął, że do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 § 1)">art. 156§1 k.p.a.</a> stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 1;art. 160 § 2;art. 160 § 3;art. 160 § 6)">art. 160§1, 2, 3 i 6 k.p.a.</a> (III CZP 112/10, OSNC 2011/7-8/75). Orzeczenie Prezydium Rady Narodowej <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">W.</span>, na mocy którego przejęto nieruchomość, a następnie decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej utrzymująca to orzeczenie w mocy, zostały wydane w 1955 roku, a zatem przed 1 września 2004 roku.</p>
<p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160)">art. 160 k.p.a.</a> nie zawiera żadnej regulacji dotyczącej przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną, odsyłając w tym zakresie do przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> Przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej są zatem: powstanie szkody oraz istnienie normalnego związku przyczynowego pomiędzy szkodą a zdarzeniem, które ją wywołało. Tym zdarzeniem w niniejszej sprawie było wydanie w 1955 roku orzeczeń administracyjnych: orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 2 września 1955 roku nr <span class="anon-block">(...)</span>-<span class="anon-block">(...)</span>/<span class="anon-block">(...)</span> oraz decyzji nr MT.<span class="anon-block">(...)</span> z dnia 26 listopada 1955 roku Ministerstwa Gospodarki Komunalnej utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium. Ostateczna decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w części stwierdzająca wydanie decyzji administracyjnych z 26 listopada 1955 roku i z 2 września 1955 roku o przejęciu przedmiotowej nieruchomości z naruszeniem prawa, a w części stwierdzająca ich nieważność, została wydana 24 kwietnia 2013 roku. Jako szkodę powodowie wskazywali na utratę prawa własności nieruchomości lokali mieszkalnych przejętych przez Skarb Państwa, wraz z odpowiadającym tym lokalom udziałem w nieruchomości wspólnej i w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oraz na utratę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej działki ewidencyjnej nr <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 280 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>.</p>
<p>Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 6 lutego 2004 r. (II CK 433/02, LEX nr 163987) stwierdzenie, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa, przesądza o odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę poniesioną w wyniku wadliwej decyzji. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 1)">Art. 160§1 k.p.a.</a> stanowi bowiem samodzielną, wyłączną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę będącą następstwem wydania decyzji rażąco naruszającej prawo lub nieważnej. Stwierdzenie nieważności decyzji lub stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa przesądza w zasadzie o bezprawności, natomiast rolą strony jest wykazanie istnienia pozostałych przesłanek uzasadniających odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanego, w postaci istnienia szkody, jej wysokości i normalnego związku przyczynowego, między wadliwą decyzją, a wskazaną szkodą. Ciężar dowodu w tym zakresie, zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, spoczywa na stronie dochodzącej odszkodowania. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt: IV CSK 5/08 (LEX nr 371827) wskazał: „stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wypełnienie podstawowej przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 1)">art. 160§1 k.p.a.</a>, nie przesądza jednak w sposób wiążący dla sądu o istnieniu pozostałych przesłanek odpowiedzialności wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>, w szczególności istnienia normalnego związku przyczynowego pomiędzy wadliwą decyzją a dochodzoną szkodą.”</p>
<p>W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym zakres kognicji sądów nie obejmuje oceny prawidłowości decyzji wydanych we właściwym postępowaniu administracyjnym przez kompetentne organy, w tym także zgodności z prawem decyzji nadzorczych, stwierdzających nieważność decyzji administracyjnych albo też ich wydanie z naruszeniem prawa (uchwały składu siedmiu sędziów SN z 8 lutego 1971 r., III CZP 74/70 i z 18 listopada 1982 r., III CZP 26/82; wyr. SN z 6 lutego 2004 r., II CK 433/02; wyr. SN z 6 czerwca 2009 r., I CSK 504/08; wyr. SN z 4 marca 2010 r., I CSK 380/09). Na tle bogatego orzecznictwa dotyczącego rozstrzygania o zasadności wniosków z art. 7 ust. 1 dekretu <span class="anon-block">(...)</span>, za powszechne należy uznać stanowisko, zgodnie z którym „kwestia badania, czy odmowa przyznania własności czasowej była uzasadniona w świetle uregulowań planu zabudowania obowiązującego w chwili wydania orzeczenia administracyjnego, uznanego następnie za nieważne, należy do postępowania administracyjnego. Nie ma prawnie przewidzianych podstaw do analizowania jej w postępowaniu sądowym. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w kompetencje zastrzeżone dla postępowania administracyjnego i do pozbawionej ustawowego umocowania kontroli przez sąd powszechny decyzji nadzorczej. Sąd nie może badać i ustalać, czy odmowa przyznania własności czasowej była uzasadniona” (tak SN w wyr. z 28 maja 2014 r., I CSK 419/13 i podobnie wyr. z 4 marca 2010 r., I CSK 380/09, wyr. z 19 maja 2011 r., I CSK 202/11). Z powyższego wynika, że zakres kompetencji sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie obejmował badania prawidłowości wniosku dekretowego. Sądy powszechne są w tym zakresie związane decyzjami nadzorczymi wydanymi w trybie administracyjnym i nie było możliwe ustalenie w postępowaniu cywilnym, że wniosek dekretowy (który z naruszeniem przepisów nie został uwzględniony decyzją dekretową) mógł nie zostać uwzględniony w dacie wydania powołanej decyzji.</p>
<p>Konieczną przesłanką powstania odpowiedzialności odszkodowawczej jest związek przyczynowy o charakterze adekwatnym, czego wymaga <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361§1 k.c.</a> Dla oceny istnienia związku przyczynowego między określonym zdarzeniem a szkodą konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy gdyby zdarzenie to nie miało miejsca, szkoda by się pojawiła. W ocenie Sądu bezprawność działania organów publicznych i poniesiona wskutek tego działania szkoda była oczywista. Nie może budzić wątpliwości, że gdyby nie wydano decyzji odmawiającej ustanowienia własności czasowej nie doszłoby do kolejnych zdarzeń, które spowodowały, że co do nieruchomości powodowie, względnie ich poprzednicy prawni, nie mogli zrealizować swojego prawa. Nie ulega również wątpliwościom, że gdyby dalszą przesłankę w postaci możliwości korzystania z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela zgodnie z jej przeznaczeniem oceniać rzetelnie, to w 1955 roku wniosek zostałby uwzględniony. Wadliwa ocena w tym zakresie przesądziła o treści decyzji nadzorczej, którą Sąd rozpoznający sprawę niniejszą jest związany. Niewątpliwie zatem między wydanym orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">W.</span> z 2 września 1955 roku i utrzymującą je w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 26 listopada 1955 roku, a szkodą w majątku poprzedników prawnych powodów, a tym samym powodów, zachodzi adekwatny związek przyczynowy. Gdyby w sprawie została wydana decyzja prawidłowa, tj. uwzględniająca wniosek dekretowy, powodowie nie ponieśliby szkody i posiadaliby nieruchomość w swoich majątkach.</p>
<p>W ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedawnienia roszczenia. Słusznie pozwany wywodził, w oparciu o uchwałę Sądu Najwyższego z 13 lipca 2016 roku (III CZP 14/16, OSNC 2017/1/1), że złożony przez powódkę <span class="anon-block">E. B. (1)</span> wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości nie mógł przerwać biegu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody spowodowanej nieustanowieniem tego prawa unieważnioną decyzją. Sąd jednak przychyla się do stanowiska strony powodowej, że zgłoszenie tego zarzutu przez stronę pozwaną należy uznać za nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Z przedstawionego stanu faktycznego wynika bowiem, że poprzednicy prawni powodów – <span class="anon-block">L. C. (1)</span> i <span class="anon-block">B. E.</span> nabyli przedmiotową nieruchomość gruntową, zabudowaną, z wypalonym, zniszczonym na skutek działań wojennych budynkiem, który następnie własnymi siłami, z własnych środków pieniężnych odbudowali. Następnie jednak nieruchomość ta została im odebrana przez organy państwowe (na skutek działań władzy komunistycznego reżimu) na mocy orzeczenia administracyjnego z dnia 2 września 1955 roku <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span>Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span>, a następnie decyzji nr <span class="anon-block">(...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span> z dnia 26 listopada 1955 roku Ministerstwa Gospodarki Komunalnej. Ww. orzeczenia następnie w 2013 roku zostały zakwestionowane na gruncie postępowania administracyjnego w ten sposób, że w części stwierdzono, że zostały wydane z naruszeniem prawa, a częściowo stwierdzono ich nieważność. Przez lata jednak powodowie nie mogą się doczekać odzyskania należnego im majątku z uwagi na opieszałość organów władzy publicznej. To w oczywisty sposób musi budzić poczucie niesprawiedliwości i krzywdy i taki sposób postępowania jak Skarbu Państwa w opisanym stanie faktycznym byłby nie do pomyślenia w stosunkach między osobami prywatnymi, przy uwzględnieniu dobrych obyczajów, zasad uczciwego obrotu. Nie może też uciec z pola widzenia fakt, że powodowie liczyli na uregulowanie swojej sytuacji prawnej w związku z przedmiotową nieruchomością na skutek wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości – postępowanie w tym przedmiocie trwało 10 lat, zapadło również orzeczenie o bezczynności organu w tym przedmiocie, a dopiero po rozstrzygnięciu w tym przedmiocie (decyzji SKO z 23 sierpnia 2023 roku w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span>) powodowie zdecydowali się wystąpić z przedmiotowym powództwem. Strona powodowa nie ukrywa, że termin przedawnienia upłynął, jednak z uwagi na okoliczności niezależne od niej – zwłokę organów administracji rządowej w rozpoznaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, której dotyczy przedmiotowe postępowanie. W jej ocenie należy odwołać się do zasad współżycia społecznego, jakie zostały ze strony Skarbu Państwa przez lata naruszone – uczciwości, sprawiedliwości społecznej, poszanowania prawa własności. Sąd przychyla się do tak sformułowanej argumentacji, a odniesienie się do zasad współżycia społecznego i nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia roszczenia z uwagi na nadużycie prawa podmiotowego znajduje swoje pokrycie w orzecznictwie (zob. wyrok SN z 18.12.2016, I CSK 1080/14, LEX nr 2198210; wyrok SN z 8.05.2014, V CSK 322/13, LEX nr 1491263).</p>
<p>Pozwany podniósł także zarzut <em>
<!-- -->
res iudicata</em>, który w oczywisty sposób nie był zasadny. Tzw. powaga rzeczy osądzonej w niniejszej sprawie nie zachodzi, albowiem przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. II C 917/15 było dochodzone odszkodowanie w związku z wydaniem opisanych orzeczeń administracyjnych (decyzja wydana przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej z dnia 26 listopada 1955 roku nr <span class="anon-block">(...)</span> oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z dnia 2 września 1955 roku <span class="anon-block">(...)</span>) w odniesieniu do utraty prawa do gruntu i lokali: lokalu użytkowego nr <span class="anon-block">(...)</span>, lokalu mieszkalnego nr <span class="anon-block">(...)</span> oraz lokali nr <span class="anon-block">(...)</span>. Odszkodowanie to nie objęło lokali komunalnych nr <span class="anon-block">(...)</span>, co do których stwierdzono nieważność decyzji dekretowej i konieczne było w stosunku do tej części ponowne rozpoznanie wniosku dekretowego, co zajęło Prezydentowi <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">Ł.</span> ponad 10 lat. Pozew w niniejszej sprawie dotyczy tych lokali komunalnych i udziałów w gruncie nieruchomości z nimi związanych.</p>
<p>Rozmiar szkody wyznacza wartość prawa do nieruchomości, które zostałoby ustanowione, gdyby w 1955 r. wydano decyzję odpowiadającą prawu. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363§2 k.c.</a> wysokość odszkodowania została ustalona według cen z daty orzekania. U podstaw rozwiązania przyjętego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363§2 k.c.</a> stoi założenie, że odszkodowanie wypłacane w pieniądzu ma powetować doznany uszczerbek. Za odszkodowanie uprawniony winien zatem móc nabyć przedmiot, który w następstwie zdarzenia szkodzącego utracił. Jak ustalił biegły, wartość lokali mieszkalnych nr <span class="anon-block">(...)</span> przy uwzględnieniu ich obciążenia komunalnym prawem najmu, wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, w tym w użytkowaniu wieczystym działki nr <span class="anon-block">(...)</span> pod budynkiem, wg stanu na dzień 26 listopada 1955 roku i cen aktualnych na dzień wyceny wynosi 1 651 000 zł. Wartość udziału w prawie użytkowania działki nr <span class="anon-block">(...)</span> otaczającej budynek wynosi 200 000 zł. Powodowie ostatecznie domagali się łącznie kwoty 1 615 800 zł, która mieści się w granicach wyliczeń dokonanych przez biegłego, w związku z czym Sąd orzekał mając na uwadze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321)">art. 321 k.p.c.</a>, stosownie do udziałów przysługujących każdemu z powodów z tytułu spadkobrania. Sąd przyjął wartość ww. lokali mieszkalnych z uwzględnieniem obciążenia nieruchomości obligatoryjnym prawem najmu lokali znajdujących się w budynku, albowiem należy podzielić stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z 27 listopada 2002 r., sygn. akt I CKN 1215/00, zgodnie z którym ustalenie wysokości szkody, jaką w związku ze sprzedażą przez Skarb Państwa najemcom zajmowanych przez nich w budynku lokali poniósł pierwotny właściciel, powinno uwzględniać ograniczenia prawne, którym podlegałaby przedmiotowa nieruchomość, gdyby nie doszło do jej bezprawnego przejęcia przez państwo w 1945 r. - od wprowadzenia publicznej gospodarki lokalami w 1945 r. do dnia orzekania. Przedmiotowe lokale są obecnie lokalami komunalnymi. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że w wypadku, gdy źródłem szkody jest wadliwa decyzja, dla ustalenia odszkodowania za szkodę, związaną z jej wydaniem – w przypadku, gdy nieruchomość nie może zostać zwrócona – istotny jest stan oraz przeznaczenie nieruchomości z daty wydania decyzji. Niewątpliwie problematyka ogólnego stanu nieruchomości lokalowej obejmuje również obciążenie lokalu obligatoryjnym prawem najmu i wszelkie zmiany w tym zakresie związane ze zmianą stanu prawnego. Nie ma żadnych podstaw prawnych, aby odmiennie traktować wzrost wartości nieruchomości, który nastąpił po powstaniu szkody, na skutek zmiany przeznaczenia nieruchomości oraz wzrost wartości nieruchomości lokalowej, na skutek zmiany przepisów lokalowych dotyczących ochrony najemców i czynszu najmu. W obu wypadkach mamy do czynienia z utraconymi korzyściami, które poszkodowany mógłby ewentualnie osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, nie zaś ze stratą w majątku poszkodowanego rozumianą jako niekorzystna zmiana układu stosunków istniejących przed naruszeniem sfery prawnej poszkodowanego. W konsekwencji rozmiar szkody utożsamianej z utratą własności lokali należy ustalić na datę wydania szkodzących decyzji, z uwzględnieniem ogólnego stanu lokali, który obejmuje nie tylko stan techniczny lokali, ale też stan prawny, w tym obciążenie lokali obligatoryjnym prawem najmu (tak np. wyr. SN z 27 listopada 2002 r. sygn. akt I CKN 1215/00, wyr. SN z 8 czerwca 2004 r. sygn. akt I CK 644/03, wyr. SA w Warszawie z 23 września 2003 r., sygn. akt I ACa 583/03, wyr. SA w Warszawie z 19 lutego 2004 r., sygn. akt I ACa 1084/03, wyr. SA w Warszawie z 4 marca 2005 r., sygn. akt I ACa 349/04, wyr. SA w Warszawie z 12 lipca 2007 r., sygn. akt I ACa 326/06, wyr. SA w Warszawie z 19 lutego 2008 r. sygn. akt I ACa 405/06, wyr. SA w Warszawie z 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACa 1662/14 oraz wyr. SA w Warszawie z 29 maja 2015 r., sygn. akt I ACa 1780/14). Nadto zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19510100075" title="Ustawa z dnia 26 lutego 1951 r. o budynkach i lokalach nowowybudowanych lub odbudowanych - Dz. U. z 1951 r. Nr 10, poz. 75 ()">ustawą z 26 lutego 1951 r. o budynkach i lokalach nowowybudowanych lub odbudowanych</a> (Dz.U. z 1951 r. Nr 19, poz. 75), lokale zostały poddane publicznej gospodarce lokalami. Zakładając, że decyzja z 1955 r. nie pozbawiłaby poprzedników prawnych powodów prawa do przedmiotowego budynku, to i tak lokale w tym budynku zostałyby objęte przymusowym najmem (publiczną gospodarką). Obecnie natomiast kwestię obligatoryjnego najmu reguluje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 ()">ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> (Dz.U. nr 71, poz. 733 ze zm.). Od 1 stycznia 2007 r. obowiązuje stan prawny zawierający takie ograniczenia jak: podwyższanie czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, z wyjątkiem opłat niezależnych od właściciela, nie może być dokonywane częściej niż co 6 miesięcy oraz podwyżka w wyniku, której wysokość czynszu albo innych opłat za używanie lokalu w skali roku przekroczy albo następuje z poziomu wyższego niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu może nastąpić w uzasadnionych przypadkach, o których mowa w ust. 4a albo w ust. 4e.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe okoliczności, roszczenie powoda oparte o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 1;art. 160 § 2)">art. 160§1 i 2 k.p.a.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a> należało uznać za udowodnione co do zasady, zaś przyjmując ustaloną przez biegłego w ramach dopuszczonej opinii wartość nieruchomości za prawidłową oraz mając na uwadze regulację z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 379;art. 379 § 1)">art. 379§1 k.c.</a>, roszczenie należało uznać za zasadne również co do wysokości w zakresie kwoty roszczenia głównego.</p>
<p>Częściowo niezasadne Sąd uznał jedynie roszczenie odsetkowe, albowiem za wezwania do zapłaty należy potraktować dopiero pozew, a następnie pismo stanowiące modyfikację powództwa. Sąd zatem uznał, że datą wymagalności roszczenia w zakresie kwot 168 750 zł (w stosunku do powódki <span class="anon-block">C. P. (1)</span>), 168 750 zł (w stosunku do powoda <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span>) i 337 500 zł (w stosunku do powódki <span class="anon-block">E. B. (1)</span>) jest dzień sporządzenia odpowiedzi na pozew (tj. 19 września 2024 roku – k. 125), a zatem odsetki od tych kwot należne są od dnia następnego, tj. od 20 września 2024 roku, zaś w zakresie pozostałych kwot 235 200 zł (w stosunku do powódki <span class="anon-block">C. P. (1)</span>), 235 200 zł (w stosunku do powoda <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span>) i 470 400 zł (w stosunku do powódki <span class="anon-block">E. B. (1)</span>) analogicznie odsetki należne są od dnia następnego po dniu sporządzenia odpowiedzi na pismo stanowiące modyfikację powództwa (k. 543), tj. od dnia 10 grudnia 2025 roku i stosownie do powyższych ustaleń Sąd orzekł zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481§1 i 2 k.c.</a>
</p>
<p>Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł jak w punktach I-II sentencji wyroku.</p>
<p>W przedmiocie kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98§1, §1<sup>
<!-- -->1</sup> i §3 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> Na koszty poniesione przez powodów, którzy wygrali sprawę niemalże w całości (z wyjątkiem roszczenia odsetkowego w niewielkim zakresie), złożyły się: opłata od pozwu <span class="anon-block">C. P. (1)</span> w wysokości 8 438 zł, opłata od pozwu <span class="anon-block">Ł. V. (1)</span> w wysokości 8 438 zł, opłata od pozwu <span class="anon-block">E. B. (1)</span> w wysokości 16 875 zł, zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego w kwotach 1 500 zł (k. 156), 2 759,32 zł (k. 490), 47 040 zł (k. 532) koszty zastępstwa procesowego w kwocie 10 800 zł (zgodnie z §2 pkt 7 oraz §19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, przy czym należy nadmienić, że po stronie powodowej występuje współuczestnictwo materialne, a zatem należało zaliczyć do kosztów wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości jednej stawki minimalnej, niezależnie od liczby reprezentowanych przez niego uczestników; zob. uchwała SN z 16.11.2023 r., III CZP 54/23, OSNC 2024, nr 6, poz. 57) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa w wysokości łącznej 51 zł – łącznie 95 901,32 zł. Należne koszty procesu każdemu z powodów zasądzono stosownie do udziałów im przypadających.</p>
<p>W przedmiocie nieuiszczonych kosztów sądowych orzeczono w punkcie IV sentencji wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98§1 k.p.c.</a> w zw. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c., zgodnie z wynikiem sprawy, nakazując ich pobranie od strony przegrywającej sprawę. Koszty te stanowiła część wynagrodzeń biegłego pokryta tymczasowo ze środków Skarbu Państwa w kwotach 272,69 zł (postanowienie – k. 514) i 104,08 zł (postanowienie – k. 556) – łącznie 381,71 zł.</p>
</div>