I Ns 89/16
Common courts2017-12-29
Case number
I Ns 89/16
Judgment date
2017-12-29
Type
DECISION
Judges
Marek Dziwiński (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygnatura akt I Ns 89/16</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 29 grudnia 2017r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:</p>
<p>Przewodniczący SSR Marek Dziwiński</p>
<p>Protokolant: Anna Lasko</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017r. w Kamiennej Górze na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">D. B.</span>
</p>
<p>przy udziale <span class="anon-block">G. B.</span>, <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (3)</span>, <span class="anon-block">K. B.</span>, <span class="anon-block">O. B.</span>
</p>
<p>o dział spadku po <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> i zniesienie współwłasności</p>
<p>postanawia:</p>
<p>I ustalić, że w skład spadku po <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> wchodzi:</p>
<p>- wierzytelność w kwocie 2.000,00 zł,</p>
<p>II ustalić, że udziały wnioskodawczyni i uczestników postępowania w powyższym majątku są następujące:</p>
<p>- <span class="anon-block">D. B.</span> – 1/9 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">R. B.</span> – 1/9 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">G. B.</span> – 1/9 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">A. B. (1)</span> – 1/9 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">A. B. (2)</span> – 1/9 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">K. B.</span> – 1/9 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">S. B.</span> – 1/9 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">A. B. (3)</span> – 1/9 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">O. B.</span> – 1/9 części,</p>
<p>III dokonać działu majątku opisanego w punkcie I w ten sposób, że wierzytelność przyznać na wyłączną własność uczestnikowi <span class="anon-block">R. B.</span>,</p>
<p>IV zasądzić od uczestnika <span class="anon-block">R. B.</span> na rzecz wnioskodawczyni <span class="anon-block">D. B.</span> i uczestników <span class="anon-block">G. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, <span class="anon-block">K. B.</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (3)</span> i <span class="anon-block">O. B.</span> kwoty po 222,22 zł płatne w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia płatności powyższych kwot w terminie,</p>
<p>V ustalić, że przedmiotem działu spadku po <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> i zniesienia współwłasności jest nieruchomość zabudowana położona w <span class="anon-block">P.</span> o powierzchni 0,6500 ha, składająca się z <span class="anon-block">działek numer (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>;</p>
<p>wartość tej nieruchomości wynosi 163.190,00 zł,</p>
<p>VI ustalić, że udziały wnioskodawczyni i uczestników postępowania w majątku opisanym w punkcie V są następujące:</p>
<p>- <span class="anon-block">D. B.</span> – 12/18 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">R. B.</span> – 1/18 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">A. B. (2)</span> – 1/18 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">K. B.</span> – 1/18 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">S. B.</span> – 1/18 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">A. B. (3)</span> – 1/18 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">O. B.</span> – 1/18 części,</p>
<p>VII dokonać podziału majątku opisanego w punkcie V w ten sposób, że nieruchomość przyznać na wyłączną własność wnioskodawczyni <span class="anon-block">D. B.</span>,</p>
<p>VIII zasądzić od wnioskodawczyni <span class="anon-block">D. B.</span> na rzecz uczestników postępowania <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, <span class="anon-block">K. B.</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (3)</span> i <span class="anon-block">O. B.</span> kwoty po 9.066,12 zł płatne w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia płatności powyższych kwot w terminie,</p>
<p>IX ustalić, że wnioskodawczyni <span class="anon-block">D. B.</span> dokonała po śmierci spadkodawczyni na nieruchomość opisaną w punkcie V nakładów w kwocie 93.610,00 zł i w związku z tym zasądzić od uczestników postępowania <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, <span class="anon-block">K. B.</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (3)</span> i <span class="anon-block">O. B.</span> na rzecz <span class="anon-block">D. B.</span> kwoty po 5.200,56 zł płatne w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia płatności powyższych kwot w terminie,</p>
<p>X ustalić, że przedmiotem działu spadku po <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> i zniesienia współwłasności jest nieruchomość rolna bez zabudowań położona w Grzmiącej, gmina <span class="anon-block">G.</span>, o powierzchni 2,1800 ha, składająca się z <span class="anon-block">działki (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>;</p>
<p>wartość tej nieruchomości wynosi 46.750,00 zł,</p>
<p>XI ustalić, że udziały wnioskodawczyni i uczestników postępowania w nieruchomości opisanej w punkcie X są następujące:</p>
<p>- <span class="anon-block">R. B.</span> – 5/9 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">D. B.</span> – 2/9 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">K. B.</span> – 1/9 części,</p>
<p>- <span class="anon-block">O. B.</span> – 1/9 części,</p>
<p>XII dokonać podziału majątku opisanego w punkcie X w ten sposób, że nieruchomość przyznać na wyłączną własność uczestnikowi postepowania <span class="anon-block">R. B.</span>,</p>
<p>XIII zasądzić od uczestnika <span class="anon-block">R. B.</span> na rzecz wnioskodawczyni i uczestników postępowania tytułem spłaty następujące kwoty:</p>
<p>- na rzecz <span class="anon-block">D. B.</span> kwotę 10.388,89 zł płatną w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia płatności powyższych kwot w terminie,</p>
<p>- na rzecz <span class="anon-block">K. B.</span> kwotę 5.194,44 zł płatną w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia płatności powyższych kwot w terminie,</p>
<p>- na rzecz <span class="anon-block">O. B.</span> kwotę 5.194,44 zł płatną w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia płatności powyższych kwot w terminie,</p>
<p>XIV dalej idący wniosek oddalić,</p>
<p>XV ustalić, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty stosownie do swojego udziału w sprawie,</p>
<p>XVI nakazać wnioskodawczyni <span class="anon-block">D. B.</span> i uczestnikowi <span class="anon-block">R. B.</span> aby uiścili na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze kwoty po 1.683,56 zł tytułem wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa.</p>
<p>Sygn. akt I Ns 89/16</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wnioskodawczyni <span class="anon-block">D. B.</span> wniosła o ustalenie, że w skład spadku po <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> wchodzi udział w ½ części nieruchomości zabudowanej <span class="anon-block">działką (...)</span>, o łącznej powierzchni 0,65 ha we wsi <span class="anon-block">P.</span> nr 24, dla której to nieruchomości prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w Kamiennej Górze <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>. Dokonanie działu spadku po spadkodawczyni w ten sposób, aby udziały wszystkich uczestników - tj. <span class="anon-block">G. B.</span>, <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (3)</span>, <span class="anon-block">K. B.</span> i małoletniej <span class="anon-block">O. B.</span> - przeszły na rzecz wnioskodawczyni ze spłatą ich udziałów po 2 750,00 zł dla każdego z nich oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania stosowanie od udziału uczestników w postępowaniu. <span class="anon-block">D. B.</span> w uzasadnieniu podała, iż dnia 08.05.2005 r. zmarła spadkodawczyni <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span>, do kręgu jej spadkobierców ustawowych należy ona i uczestnicy postępowania, którzy na mocy postanowienia z dnia 21.1.2016 r. z ustawy dziedziczą spadek w częściach równych po 1/9 części. Wnioskodawczyni oprócz udziału 1/18 części wchodzącej w skład masy spadkowej posiada udział ½ w części powyższej nieruchomości, który otrzymała w drodze darowizny od <span class="anon-block">W. Ś. (2)</span>. Wskazywała ona, iż darowana część nieruchomości budynkowej, jak i część pozostała wchodząca do spadku stanowiła ruinę architektoniczną, której wartość nie była wyższa niż 25 000,00 zł, oraz iż poniosła nakłady inwestycyjne na całej nieruchomości o wartości nie mniejszej niż 150 000,00 zł. Ponadto w przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje faktycznie poza wnioskodawczynią, jej babka <span class="anon-block">W. Ś. (2)</span>, której przysługuje dożywotnie prawo zamieszkiwania i uczestnik <span class="anon-block">G. B.</span>. Pozostali uczestnicy własne potrzeby mieszkaniowe zabezpieczają w innych lokalach.</p>
<p>Pismem z dnia 10.05.2016 r. <span class="anon-block">D. B.</span> rozszerzyła wniosek o dział spadku po <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> o nieruchomość rolną niezabudowaną położoną we wsi <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o powierzchni 2.1800 ha, dla której VII Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Wałbrzychu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, wniosła także o zniesienie współwłasności powyższych nieruchomości. Wskazała ona, iż wartość tej nieruchomości jest nie mniejsza niż 83 000,00 zł. Wniosła ona o wyodrębnienie dla niej udziału 1/9 części lub ewentualnie o przyznanie substratu na rzecz uczestnika <span class="anon-block">R. B.</span> z obowiązkiem spłaty na jej rzecz. (k. 46)</p>
<p>W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania <span class="anon-block">R. B.</span> wniósł o ustalenie, że w skład spadku po <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> wchodzi: udział wynoszący ½ części nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> o wartości nie mniejszej niż 150 000,00 zł, prawo własności nieruchomości położonej w miejscowości <span class="anon-block">G.</span> o wartości 30 000,00 zł. Wniósł także o dokonanie działu spadku w ten sposób, iż udział ½ części nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przyznać wnioskodawczyni wraz z jednoczesnym obowiązkiem spłaty wobec pozostałych uczestników postępowania, a prawo własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">G.</span> przyznać jemu z obowiązkiem spłaty na rzecz pozostałych uczestników i wnioskodawczyni w kwocie po 3 750,00 zł płatnej w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. W uzasadnieniu wskazał, iż nie sprzeciwia się wskazanemu przez <span class="anon-block">D. B.</span> sposobu działu spadku, kwestionuje natomiast wskazaną przez nią wartość udziału w przedmiotowej nieruchomości na kwotę 25 000,00 zł, gdyż jego zdaniem kształtuje się ona na poziomie nie mniejszym niż 150 000,00 zł. Ponadto nie wykazała ona rzekomych nakładów poniesionych na nieruchomość. W ocenie <span class="anon-block">R. B.</span> za przyznaniem mu nieruchomości rolnej w <span class="anon-block">G.</span> przemawia fakt, iż prowadzi on działalność rolniczą, oraz że położona jest ona niedaleko miejsca jego zamieszkania (k. 49-50).</p>
<p>Uczestniczka postępowania <span class="anon-block">K. B.</span> wniosła o ustalenie, że w skład spadku po <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> wchodzi także własność nieruchomości położonej w <span class="anon-block">G.</span> oraz dokonanie działu spadku w ten sposób, aby jej udziały w spadkobraniu zarówno w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> jak i w Grzmiącej przeszły na wyłączną własność <span class="anon-block">D. B.</span> z obowiązkiem spłaty na jej rzecz kwoty 2 750,00 zł – za nieruchomość w <span class="anon-block">P.</span>, oraz kwoty 4845,00 zł- za nieruchomość w Grzmiącej. W uzasadnieniu uczestniczka nie kwestionowała wartości udziału w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>, natomiast wartość nieruchomości gruntowej położonej w Grzmiącej określiła na kwotę 43 600,00 zł (k. 52).</p>
<p>
<span class="anon-block">E. M.</span> przedstawiciel ustawowy małoletniej uczestniczki <span class="anon-block">O. B.</span> nie sprzeciwiła się działowi spadku, wniosła jedynie o przyznanie niewielkiej kwoty za nieruchomości położone w <span class="anon-block">P.</span> i Grzmiącej (k.60).</p>
<p>W toku sprawy miały miejsce czynności prawne w postaci zbywania między częścią uczestników przynależnych im udziałów w nieruchomościach. <span class="anon-block">G. B.</span> darował <span class="anon-block">D. B.</span> swój udział w wysokości 1/18 w nieruchomości w <span class="anon-block">P.</span> oraz swój udział w wysokości 1/6 w nieruchomości w <span class="anon-block">G.</span>. Natomiast <span class="anon-block">A. B. (1)</span> sprzedał wnioskodawczyni swój udział w wysokości 1/18 w nieruchomości w <span class="anon-block">P.</span> (k. 112-117). Także <span class="anon-block">R. B.</span> nabył od spadkobierców część udziałów w nieruchomości położonej w Grzmiącej.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->SĄD USTALIŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY</strong>
</p>
<p>Spadkodawczyni <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> zmarła w dniu 08.05.2005r. w <span class="anon-block">P.</span>, ostatnio stale przed śmiercią zamieszkiwała w <span class="anon-block">P.</span>. W chwili śmierci była panną i miała dziewięcioro dzieci: <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">G. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, <span class="anon-block">D. B.</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (3)</span>, <span class="anon-block">K. B.</span> i <span class="anon-block">M. B.</span>. W dniu 16.10.2013 r. zmarł <span class="anon-block">M. B.</span> pozostawiając córkę <span class="anon-block">O. B.</span>.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 21.01.2016 r. sygn. akt I Ns 936/15 stwierdzono, że spadek po <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> na podstawie ustawy nabyły z dobrodziejstwem inwentarza dzieci: <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">G. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, <span class="anon-block">D. B.</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (3)</span>, <span class="anon-block">K. B.</span> i <span class="anon-block">M. B.</span> w 1/9 części każde z nich. <span class="anon-block">O. B.</span> nabyła udział należący do jej ojca <span class="anon-block">M. B.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- postanowienie z dnia 21.01.2016 r. (k. 32 akta I Ns 936/15)</p>
<p>
<span class="anon-block">D. B.</span> aktem notarialnym nr A <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30.07.2014 r. sporządzonym przed notariuszem <span class="anon-block">B. K.</span>, otrzymała w drodze darowizny od <span class="anon-block">W. Ś. (2)</span> udział w ½ części nieruchomości w <span class="anon-block"> (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze, IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- akt notarialny A 3037/2015 z dnia 30.07.2014 r. (k.6-7)</p>
<p>Aktem notarialnym nr 2752/2003 z dnia 24.06.2003 r. <span class="anon-block">R. B.</span> nabył od <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> nieruchomość rolną, położoną w Grzmiącej, składającej się z <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, za cenę 11 000,00 zł. Płatność tej ceny była rozłożona na 44 raty po 250,00 zł, płatnych do dnia ostatniego każdego miesiąca, poczynając zapłatę pierwszej raty od dnia 31.07.2003 r. Na dzień śmierci spadkodawczyni 05.05.2005r. przypadały do zapłaty nieuregulowane 22 raty.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- akt notarialny nr 2752/2003 z dnia 24.06.2003 r. (k. 86-87)</p>
<p>W skład spadku po <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> wchodziły: 1) udział w ½ części w nieruchomości zabudowanej położonej w <span class="anon-block">P.</span> o pow. 0,6500 ha, składającej się z <span class="anon-block">działek nr (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>) nieruchomość rolna bez zabudowań położona w Grzmiącej, o pow. 2,1800 ha, składająca się z <span class="anon-block">działki (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>) wierzytelność wynikająca ze sprzedaży nieruchomości <span class="anon-block">R. B.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- odpis zwykły <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> (k. 4-4v)</p>
<p>- odpis zwykły <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> (k. 5-5v)</p>
<p>- akt notarialny nr 2752/2003 z dnia 24.06.2003 r. (k. 86-87)</p>
<p>Aktem notarialnym nr 5029/2016 z dnia 27.10.2016 r. sporządzonym przed notariuszem <span class="anon-block">B. K.</span>, <span class="anon-block">G. B.</span> darował <span class="anon-block">D. B.</span> cały należący do niego udział w wysokości 1/18 części w nieruchomości w <span class="anon-block">P.</span> nr 24. Tym samym aktem notarialnym <span class="anon-block">A. B. (1)</span> sprzedał wnioskodawczyni cały należący do niego udział w wysokości 1/18 części w nieruchomości w <span class="anon-block">P.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- akt notarialny nr 5029/2016 z dnia 27.10.2016 r. (k. 113-115)</p>
<p>
<span class="anon-block">G. B.</span> aktem notarialnym nr 5038/2016 z dnia 27.10.2016 r. sporządzonym przed notariuszem <span class="anon-block">B. K.</span> darował cały należący do niego udział w wysokości 1/6 w nieruchomości w <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">D. B.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- akt notarialny nr 5038/2016 z dnia 27.10.2016 r. (k. 116-117)</p>
<p>Udziały w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> nr 24 wynoszą: 12/18 części należy do <span class="anon-block">D. B.</span>, po 1/18 części należy do <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, <span class="anon-block">K. B.</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (3)</span> i <span class="anon-block">O. B.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->- odpis zwykły <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> (k. 264-266)</strong>
</p>
<p>Udziały w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">G.</span> wynoszą: 5/9 części należy do <span class="anon-block">R. B.</span>, 2/9 części należy do <span class="anon-block">D. B.</span>, po 1/9 części należy do <span class="anon-block">K. B.</span> i <span class="anon-block">O. B.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->- odpis zwykły <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> (k. 153 )</strong>
</p>
<p>Wartość nieruchomości położonej w Grzmiącej wynosi 46 750,00 zł.</p>
<p>Wartość nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w <span class="anon-block"> (...)</span>, w granicach <span class="anon-block">działki nr (...)</span> na dzień 08.05.2005 r. wynosi 69 580,00 zł. Natomiast na dzień wyceny wartość rynkowa w/w nieruchomości wynosi 163 190,00 zł. Wartość rynkowa nakładów poczynionych przez <span class="anon-block">D. B.</span> wynosi 93 610,00 zł.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
</p>
<p>- opinia biegłego sądowego <span class="anon-block">B. Z.</span> z dnia 11.07.2017 r. (k. 170-217)</p>
<p>
<strong>
<!-- -->SĄD ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE</strong>
</p>
<p>Poczynione w sprawie ustalenia nie budzą wątpliwości. Znajdują podstawę w dokumentach, a ponadto opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">B. Z.</span>, którą należy uznać za przekonującą i zasługującą na uwzględnienie. Została ona też zaakceptowana przez wnioskodawczynię, a uczestnicy zaś jej nie zakwestionowali.</p>
<p>Spadkobiercy nabywają spadek w stanie istniejącym w chwili jego otwarcia. Z postanowieniem z dnia 21.01.2016 r. sygn. akt I Ns 936/15 wynika, że spadek po <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span> na podstawie ustawy nabyły</p>
<p>wprost jej dzieci po 1/9 części każde z nich. Spadkobiercą ustawowym po <span class="anon-block">M. B.</span> była jego córka <span class="anon-block">O. B.</span> i ona nabyła przysługujący mu udział.</p>
<p>W niniejszej sprawie można wyodrębnić 3 masy, w których różne były udziały wnioskodawców i uczestników postępowania. Wynikało to z tego, że pewna część spadku (wierzytelność) w całości należała do spadku, pozostałe zaś przedmioty spadkowe stanowiły przedmiot współwłasności także z innych tytułów niż dziedziczenie. Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 698)">art. 698 k.p.c.</a> jeżeli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu. Stosowny wniosek w tym zakresie został złożony.</p>
<p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 688)">art. 688 k.p.c.</a> do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, a w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 2;art. 618 § 3)">art. 618 § 2 i 3 k.p.c.</a> Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1035)">art. 1035 k.c.</a> jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu. Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 211)">art. 211 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212)">212 k.c.</a> i nast. oraz z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 623)">art. 623 k.p.c.</a> wynika, że podział fizyczny jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności, preferowanym przez ustawodawcę. Oznacza to, że w sytuacji, gdy zniesienie współwłasności następuje z mocy orzeczenia sądu, powinien on brać pod uwagę przede wszystkim ten sposób wyjścia z niepodzielności, chyba że nie są nim zainteresowani sami współwłaściciele (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 lutego 2010 r. III CSK 195/09LEX nr 585823). <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212)">Art. 212</a>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2)">§ 2 k.c.</a> przewiduje, że rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>. W sprawach o zniesienie współwłasności Sąd - jeżeli nie zachodzą po temu przeszkody prawne wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 622;art. 622 § 2)">art. 622 § 2 k.p.c.</a> - ma obowiązek uwzględnić zgodny wniosek o dział. Może on być zgłoszony we wspólnym wniosku wszczynającym postępowanie, ustnie na rozprawie, ewentualnie w drodze odrębnych wniosków złożonych przez współwłaścicieli (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lutego 2002 r. CKN 803/00 LEX nr 54351).</p>
<p>W niniejszej sprawie współwłaściciele zgodnie wnosili o przyznanie nieruchomości w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz <span class="anon-block">D. B.</span>, a nieruchomości w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz <span class="anon-block">R. B.</span> z uwzględnieniem spłaty udziałów dla pozostałych współwłaścicieli. Sporna pozostała tylko kwestia wartości powyższych nieruchomości. W oparciu o opinię biegłego sąd ustalił wartość tych nieruchomości, przy czym ani wnioskodawczyni ani żaden z uczestników postępowanie nie zakwestionował ustalonych wartości.</p>
<p>Pierwszym elementem masy spadkowej i przedmiotu współwłasności była nieruchomość położona w <span class="anon-block">P.</span>, gdzie <span class="anon-block">D. B.</span> posiadała prawo własności 12/18 części, a pozostali uczestnicy <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, <span class="anon-block">K. B.</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (3)</span> i <span class="anon-block">O. B.</span> po 1/18 części. Powyższą nieruchomość zgodnie z wnioskiem przyznano wnioskodawczyni, wzięto także pod uwagę, iż posiada ona w niej znaczny udział oraz w niej mieszka. Wartość tej nieruchomości została ustalona w oparciu o opinię biegłego na kwotę 163 190,00 zł na dzień wyceny. Konsekwencję przyznania na rzecz wnioskodawczyni nieruchomości w <span class="anon-block">P.</span> stanowiło rozstrzygnięcie o należnej dotychczas współuprawnionym rekompensacie pieniężnej. Stosownie bowiem do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 2;art. 212 § 3)">art. 212 § 2 i 3 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1035)">art. 1035 k.c.</a>, sąd przyznając rzecz jednemu ze współwłaścicieli nakłada nań powinność spłaty, ustalając jednocześnie termin i sposób jej uiszczenia, jak też wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby również sposób zabezpieczenia. W związku z powyższym Sąd zobowiązał <span class="anon-block">D. B.</span> do spłat na rzecz <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, <span class="anon-block">K. B.</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (3)</span> i <span class="anon-block">O. B.</span> kwot po 9 066,12 zł czyli odpowiednio do ich udziałów w nieruchomości ( 163 190 zł :18 = 9 066,12).</p>
<p>Tak jak wyżej wskazano aktualna wartość rynkowa nieruchomości w <span class="anon-block">P.</span> wynosi 163 190,00 zł. W oparciu o opinię biegłego sąd ustalił, iż wartość rynkowa w/w nieruchomości według stanu na dzień 08.05.2005 r. wynosiła kwotę 69 580,00 zł, zaś wartość nakładów poczynionych na tejże nieruchomości to 93 610,00 zł. Ustalając wartość nakładów biegły określił najpierw aktualną wartość nieruchomości, na której dokonano nakładów, łącznie z tymi nakładami. Następnie z tej wartości wyodrębnił nakłady, których wartość określono według zasad rynkowych. W związku z powyższym Sąd uwzględnił, iż <span class="anon-block">D. B.</span> dokonała po śmierci spadkodawczyni nakładów na nieruchomość w <span class="anon-block">P.</span>, które to nakłady wyniosły 93 610,00 zł i zwiększyły wartość nieruchomości. Dlatego pozostali współwłaściciele <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, <span class="anon-block">K. B.</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (3)</span> i <span class="anon-block">O. B.</span> zobowiązani są do spłaty na rzecz wnioskodawczyni kwot po 5 200,56 zł, a więc stosownie do udziałów w tej nieruchomości.</p>
<p>Kolejnym składnikiem spadku <span class="anon-block">W. Ś. (2)</span> i przedmiotem współwłasności była nieruchomość położona w Grzmiącej, w której 5/9 części należało do <span class="anon-block">R. B.</span>, 2/9 części przypadało <span class="anon-block">D. B.</span> oraz po 1/9 części przysługiwało <span class="anon-block">K. B.</span> i <span class="anon-block">O. B.</span>. Na podstawie opinii biegłego ustalona została wartość tej nieruchomości, która wyniosła 46 750,00 zł. Zgodnie ze stanowiskiem wszystkich stron powyższa nieruchomość została przyznana na własność <span class="anon-block">R. B.</span>. Za takim sposobem zniesienia współwłasności przemawiał fakt, iż prowadzi on działalność rolniczą oraz jego miejsca zamieszkania położone jest w niedalekiej odległości od w/w nieruchomości. Stosownie do wartości udziałów Sąd zasądził tytułem spłat od <span class="anon-block">R. B.</span> na rzecz <span class="anon-block">D. B.</span> kwotę 46 750,00 zł x 2/ 9 =10 388,89 zł, a na rzecz <span class="anon-block">K. B.</span> i <span class="anon-block">O. B.</span> kwot po 46 750,00 zł x 1/ 9 =5 194,44 zł.</p>
<p>Ostatnią masę stanowiła wierzytelność w kwocie 5 500,00 zł wynikająca ze sprzedaży nieruchomości <span class="anon-block">R. B.</span> przez spadkodawczynię, obejmująca niespłacone 22 raty po 250,00 zł. Uczestnik postępowania podniósł zarzut przedawnienia, który był skuteczny co do części należności. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi dziesięć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej trzy lata. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 120;art. 120 § 1)">Art. 120 § 1 k.c.</a> mówi, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważa pogląd, iż spłata kredytu w ratach nie jest świadczeniem okresowym w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a>, a okoliczność iż kredyt spłacany jest ratalnie, nie zmienia charakteru tego roszczenia w roszczenie okresowe( SN z dnia 2.10.1998 r. III CKN 578/98). Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 01.12.2016 r. sygn. akt I PK 297/15 wskazał, iż ,, <em>
<!-- -->w wypadku, gdy zwrot przedmiotu pożyczki oznaczony został przez strony umowy w ratach, to staje się on wymagalny z upływem terminów ustalonych dla poszczególnych rat, chyba, że w umowie postanowiono inaczej. (…) i od tego dnia rozpoczynał bieg dziesięcioletni termin przedawnienia roszczenia o zwrot tej części pożyczki</em>”.</p>
<p>Sąd podziela stanowisko Sądu Najwyższego dlatego w niniejszej sprawie mamy do czynienia z 10 letnim okresem przedawnienia, a więc przedawnieniu nie uległo 8 z 22 rat. Dawało to sumę 2 000,00 zł. W związku z tym wierzytelność w kwocie 2 000,00 zł została oznaczona jako majątek spadkowy <span class="anon-block">W. Ś. (1)</span>. W majątku tym każdy z uczestników i wnioskodawczyni mieli swój udział wynoszący po 1/9 części. Wierzytelność ta została przyznana <span class="anon-block">R. B.</span>, czyli temu który był dłużnikiem, co wynika z normalnej praktyki w tego typu sprawach. W związku z tym został on zobowiązany do spłaty pozostałych 8 osób. Każdej z nich należała się więc kwota po 222,22 zł.</p>
<p>Dalej idący wniosek podlegał oddaleniu w stosunku do przedawnionych 14 rat powyższej wierzytelności.</p>
<p>Sąd określił termin zapłaty kwot w terminach 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia przyjmując, że zarówno wnioskodawczyni jak i uczestnik będą w stanie zgromadzić w tym terminie kwoty by wypłacić zasądzone spłaty. Z drugiej zaś strony nie jest to termin na tyle odległy by powstała krzywda dla któregokolwiek z uprawnionych. W zakresie odsetek Sąd oparł się na treści przepisu 212 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 3)">§ 3 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1035)">art. 1035 k.c.</a>, który stanowi, że w razie ustalenia spłat Sąd ustali wysokość i termin uiszczenia odsetek.</p>
<p>Orzekając o kosztach postępowania pomiędzy wnioskodawczynią i uczestnikami postępowania sąd uznał, że powinni oni ponosić je stosownie do ogólnej reguły wynikającej z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520)">art. 520 k.p.c.</a> tj. stosownie do swojego udziału w sprawie.</p>
<p>W sprawie pozostały nie uiszczone wydatki na opinię biegłego, które tymczasowo wyłożył Skarb Państwa w wysokości 3 367,12 zł. Koszty te powstały w związku z czynnościami procesowymi <span class="anon-block">D. B.</span> i <span class="anon-block">R. B.</span>. W tych warunkach , stosownie do treści art. 113 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wydatkami tymi obciążono po połowie wnioskodawczynię i uczestnika postępowania <span class="anon-block">R. B.</span>.</p>
</div>