VI Ka 643/17

<p>Warszawa, dnia 11 grudnia 2017 r.</p> <p>Sygn. akt VI Ka 643/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :</p> <p>Przewodniczący: SSO Anita Jarząbek - Bocian</p> <p>protokolant: p.o. protokolanta sądowego Anna Tarasiuk</p> <p>przy udziale prokuratora Teresy Pakieły i oskarżyciela posiłkowego <span class="anon-block">K. G. (1)</span> </p> <p>po rozpoznaniu dnia 11 grudnia 2017 r. w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>sprawy <span class="anon-block">K. G. (3)</span> z domu <span class="anon-block">C.</span>córki <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">H.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>oskarżonej o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270 § 1 kk</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie</p> <p>z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt III K 460/16</p> <p>utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie na rzecz radcy prawnego <span class="anon-block">B. R.</span> kwotę 516,60 złotych obejmującą wynagrodzenie za obronę oskarżonej z urzędu w instancji odwoławczej w tym podatek VAT; zasądza od oskarżyciela posiłkowego <span class="anon-block">K. G. (1)</span> na rzecz Skarbu Państwa kwotę 60 złotych tytułem opłaty za II instancję oraz pozostałe koszty sądowe za postępowanie odwoławcze.</p> <p>Sygn. akt VI Ka 643/17</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">K. G. (3)</span> została oskarżona o to, że w dniu 25 lipca 2014 roku w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, w celu użycia za autentyczny, podrobiła dokument w postaci potwierdzenia odbioru korespondencji numer *<span class="anon-block"> (...)</span>* pochodzącej z Sądu Okręgowego Warszawa Praga w Warszawie I Wydział Cywilny, sygn. akt I C 611/14 adresowanej do <span class="anon-block">K. G. (1)</span>, poprzez nakreślenie na ww. potwierdzeniu podpisu <span class="anon-block">K. G. (1)</span>, tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270 § 1 k.k.</a> </p> <p>Wyrokiem z dnia 8 marca 2017 roku w sprawie o sygn. akt III K 460/16 Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie umorzył na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 3)">art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 k.k.</a> postępowanie w niniejszej sprawie.</p> <p>Od powyższego wyroku apelację wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego i zarzucił w niej:</p> <p>I.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a>:</p> <p>a)  obrazę przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, co miało wpływ na treść wyroku w wyniku przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i nieuzasadnioną odmowę przyznania prymatu wiarygodności zeznaniom <span class="anon-block">K. G. (1)</span> oraz nieuwzględnienie zeznań <span class="anon-block">B. G.</span> w zakresie, w jakim zeznawali czy <span class="anon-block">K. G. (1)</span> posiadał wiedzę o toczącej się sprawie rozwodowej; Sąd I instancji dał wiarę jedynie zeznaniom <span class="anon-block">J. G.</span> oraz <span class="anon-block">I. G.</span> pomijając, że świadkowie ci zamieszkują razem z oskarżoną, pozostając na jej utrzymaniu, przez co należało uznać ich zeznania za niewiarygodne, a co najmniej wyjaśnić w wyroku czemu ich zeznania okazały się dla Sądu I instancji wiarygodne;</p> <p>b)  obrazę przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, co miało wpływ na treść wyroku, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i pominięcie zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, przejawiające się w przyjęciu, że <span class="anon-block">K. G. (1)</span> wiedział o terminie rozprawy rozwodowej i miał możliwość wzięcia w niej udziału, co potwierdza – zdaniem Sądu I instancji – fakt, że oskarżona poinformowała sąd, przed którym toczyła się sprawa rozwodowa, o sfałszowaniu przez nią podpisu <span class="anon-block">K. G. (1)</span>, podczas gdy <span class="anon-block">K. G. (1)</span> nie wiedział ani o pierwszej przesyłce z Sądu, ani o drugiej;</p> <p>II.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a> dokonanie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, poprzez bezpodstawne uznanie, że <span class="anon-block">K. G. (1)</span> wiedział o toczącym się postępowaniu, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie o rozwód nie wynika, aby odebrał jakiekolwiek pismo z Sądu informujące o toczącym się postępowaniu, a oskarżona wskazała w pozwie adres do doręczeń <span class="anon-block">K. G. (1)</span> wiedząc, że pod nim nie przebywa, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że <span class="anon-block">K. G. (1)</span> wiedział o toczącej się sprawie rozwodowej;</p> <p>III.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a> dokonanie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, poprzez bezpodstawne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego przyjęcie, że <span class="anon-block">K. G. (1)</span> wiedział o wszczętej przez oskarżoną sprawie rozwodowej, podczas gdy z akt sprawy o rozwód widać bezsprzecznie, że podejmował szereg prób celem wzruszenia tejże sprawy, w której zapadł wyrok zaoczny; nadto, gdyby wiedział o toczącej się sprawie rozwodowej, to nie wszczynałby postępowania karnego przeciwko byłej małżonce, aby móc na podstawie skazującego wyroku karnego podjąć kolejne starania o wznowienie sprawy rozwodowej.</p> <p>Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o obciążenie oskarżonej kosztami niniejszego postępowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego nie mogła zostać uwzględniona. Przedstawione w niej zarzuty mają wyłącznie polemiczny charakter z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji.</p> <p>Na wstępie zaznaczyć trzeba, że okoliczności dotyczące tego, jaki adres do doręczeń <span class="anon-block">K. G. (1)</span> podała oskarżona, czy też z jakiego powodu oskarżyciel posiłkowy nie odbierał kolejnych (a więc wysłanych po 25 lipca 2014 roku) pism kierowanych do niego w przedmiotowej sprawie cywilnej mają znaczenie drugorzędne. Przedmiotem oceny jest bowiem zachowanie oskarżonej polegające na podpisaniu się imieniem i nazwiskiem <span class="anon-block">K. G. (1)</span> na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz jaki wpływ zachowanie to miało na dalszy los postępowania rozwodowego stron. Słusznie wskazał Sąd Rejonowy, że choć zachowanie to niewątpliwie wypełniło znamiona czynu stypizowanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270 § 1 k.k.</a>, to jednak nie miało jakiegokolwiek znaczenia dla toku postępowania w sprawie I C 611/14. Oskarżona bowiem zwróciła się do Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z wnioskiem, aby ponownie doręczyć oskarżycielowi posiłkowemu odpis pozwu, gdyż podpisała się za niego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Przyznała się tym samym do błędu, który popełniła z dużym prawdopodobieństwem za namową pracownika operatora pocztowego i starała się naprawić jego skutki, co zresztą odniosło zamierzony efekt – Sąd Okręgowy ponownie doręczył oskarżycielowi posiłkowemu odpis pozwu rozwodowego. Oskarżona jednocześnie nie ukrywała przed <span class="anon-block">K. G. (1)</span> odebranej przez siebie korespondencji. Łatwo więc wyobrazić sobie sytuację, w której z powyższego stanu faktycznego wyeliminujemy odebranie przez oskarżoną przesyłki przeznaczonej dla oskarżyciela posiłkowego – odpis pozwu zostałby wysłany na podany przez oskarżoną w pozwie adres zameldowania oskarżyciela, ten nie odebrałby przesyłki, gdyż wówczas sporadycznie przebywał już pod podanym adresem, przesyłka ta zostaje zatem zwrócona do Sądu i uznana za doręczoną w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139;art. 139 § 3)">art. 139 § 3 k.p.c.</a> Przykład ten pokazuje, że zarzucany oskarżonej czyn nie miał jakiegokolwiek znaczenia dla przebiegu postępowania w sprawie o rozwód. W żadnym razie nie można także zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, że o prawdziwej motywacji działania podsądnej, a zatem chęci ukrycia przed oskarżycielem posiłkowym faktu wytoczenia sprawy rozwodowej, przemawia to, że nie domagała się w trakcie procesu o rozwód ustanowienie kuratora, czy zajmowała określone stanowiska procesowe w kwestiach przywrócenia terminu. Podany w pozwie rozwodowym adres oskarżyciela był wówczas adresem jego pobytu. Oskarżona, a co wynika choćby z pisma na karcie 100 rzeczonych akt I C 611/14 informowała sąd o rzadkim przebywaniu męża w domu i charakterze tego pobytu. Fakt takiego pobytu w mieszkaniu przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> potwierdził także w toku rozprawy odwoławczej sam oskarżyciel posiłkowy (k. 207). Zatem oskarżona nie ukrywała „przed sądem” sporadycznego pobytu oskarżyciela posiłkowego w domu. Trudno w tej sytuacji winić ją, a jak chciałby tego apelujący, za określone decyzje procesowe podjęte przez sąd w toku postępowania cywilnego, które zresztą poddane zostały kontroli instancyjnej, czy co więcej wyprowadzać z tego wniosek o celowym jej działaniu i chęci ukrycia faktu wytoczonego postępowania rozwodowego.</p> <p>Nadto wątpliwa, wbrew twierdzeniom skarżącego, jest niewiedza oskarżyciela posiłkowego w zakresie wniesienia przez oskarżoną pozwu o rozwód i toku tego postępowania. Jak bowiem wynika z zeznań córki stron, <span class="anon-block">I. G.</span>, informowała ona ojca o wniesieniu przez oskarżoną pozwu rozwodowego, który jednak ignorował te informacje. Z kolei świadek <span class="anon-block">J. G.</span> zeznał, że nie rozmawiał z ojcem na temat rozwodu z powodu ochłodzenia relacji między nimi. Nie można przychylić się do zarzutu apelacji, że zeznania te nie zasługują na wiarę jako złożone przez świadków, którzy zamieszkują razem z oskarżoną i są na jej utrzymaniu. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił tego twierdzenia, a przecież sam fakt zamieszkiwania świadków z oskarżoną nie pozbawia zeznań tychże świadków przymiotu wiarygodności w sposób domniemany. W ocenie Sądu Odwoławczego zeznania <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">I. G.</span> były szczere i zasługują na uwzględnienie. <span class="anon-block">I. G.</span> była przecież na wakacjach z ojcem w czasie, gdy został popełniony przedmiotowy czyn i już samo to wskazuje na jej co najmniej poprawne, jeśli nie dobre, relacje z ojcem. Z kolei <span class="anon-block">J. G.</span> twierdził, że nie rozmawiał z ojcem na temat rozwodu, co przecież w rozważanej sytuacji byłoby nawet bardziej korzystne dla strony skarżącej.</p> <p>Wysoce nieprawdopodobne wydaje się również, że oskarżyciel posiłkowy nie rozmawiał na temat rozwodu ze swoją matką, <span class="anon-block">B. G.</span>, która również otrzymała wezwanie na rozprawę rozwodową w charakterze świadka. Niewiarygodne są przy tym zeznania matki oskarżyciela, która twierdziła, że nie wiedziała, iż sprawa dotyczy rozwodu, a jedynie kontaktów z dziećmi. Na skierowanym do niej wezwaniu wyraźnie bowiem wskazano, że dotyczy ono sprawy o rozwód (k. 82 akt sygn. I C 611/14). Wskazania doświadczenia życiowego sugerują, że matka skontaktowałaby się w takiej sytuacji z synem, aby porozmawiać o rozwodzie, jego przyczynach itp.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 § 2 k.k.</a>, przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Oczywiście nie wszystkie kwantyfikatory społecznej szkodliwości czynu mają zastosowanie w każdej sprawie, np. oskarżona nie naruszyła swoim czynem żadnych reguł ostrożności.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego zachowanie oskarżonej nie wyrządziło żadnej szkody, a w świetle jej wczesnego przyznania błędu, które skutkowało ponownym doręczeniem pozwu, nie można również mówić, że oskarżycielowi faktycznie groziła jakaś szkoda, będąca następstwem popełnionego czynu. Także sposób i okoliczności czynu oraz motywacja oskarżonej wskazują, że oskarżona błędnie poinstruowana przez pracownika poprawiła podpis zmieniając zapisane imię <span class="anon-block"> (...)</span> na <span class="anon-block"> (...)</span>. Niewątpliwie oskarżona działała umyślnie, z zamiarem ewentualnym, musiała być bowiem świadoma, że podpisywanie się cudzym imieniem i nazwiskiem jest zabronione, jest to bowiem wiedza powszechna. Niemniej jednak, co podkreślano już na początku niniejszego uzasadnienia, czyn oskarżonej nie wywarł żadnego wpływu na postępowanie w sprawie I C 611/14, a ponadto powzięła ona skuteczne środki w celu odwrócenia skutków tego czynu. Sąd Odwoławczy w pełni podziela ustalenia dokonane przez Sąd I instancji, że oskarżyciel posiłkowy nie wziął udziału w sprawie rozwodowej nie na skutek celowego działania oskarżonej, która ukryła przed nim korespondencję sądową lecz w wyniku własnego zaniechania – mógł bowiem zainteresować się tą sprawą po uzyskaniu od córki wiadomości w tym zakresie, czego jednak nie uczynił.</p> <p>Powyższe rozważania prowadzą zatem do jedynie słusznej konstatacji, że popełniony przez oskarżoną czyn noszący znamiona określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 1)">art. 270 § 1 k.k.</a> charakteryzował się co najwyżej znikomą szkodliwością społeczną i jako taki nie stanowi przestępstwa, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 k.k.</a> Dlatego też postępowanie w niniejszej sprawie zostało słusznie umorzone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 3)">art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.</a> </p> <p>Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.</p> <table> <colgroup> <col width="237"/> <col width="237"/> <col width="237"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> </div>