IV SA/Wa 2104/14

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o nadanie statusu uchodźcy i przekazania cudzoziemca do innego państwa postanawia odmówić przyznania prawa pomocy UZASADNIENIE Wraz ze skargą na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r. G. S. (dalej: "skarżący"), złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie ma możliwości podjęcia pracy. Utrzymuje się dzięki pomocy znajomych, przyjaciół i narzeczonej. Obecnie poszukuje pracy dorywczej, nie posiada żadnego stabilnego źródła dochodu, majątku, oszczędności. Zarządzeniem z dnia 31 października 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy – w terminie 14 dni - poprzez: a) złożenie oświadczenia o źródłach jego utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności do wyjaśnienia skąd skarżący czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrania, (w przypadku otrzymywania pomocy od osób trzecich np. krewnych lub znajomych, należy dołączyć ich oświadczenia o wielkości i rodzaju świadczonej przez nich pomocy; w przypadku otrzymywania wynagrodzenia za pracę należy złożyć stosowne zaświadczenie lub oświadczenie podmiotów zatrudniających skarżącego o wysokości wynagrodzenia), b) podanie wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, przeciętnie w miesiącu, wraz ze wskazaniem źródeł pokrycia tych wydatków; c) złożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych; d) złożenie oświadczenia, jaki skarżący ma tytuł prawny do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (np. czy wynajmuje lokal) oraz, czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu (ewentualnie czy koszty te ponosi ktoś inny); w przypadku wynajmowania mieszkania, należy przedstawić kopię umowy najmu. Skarżący odebrał wezwanie do uzupełnienia wniosku w dniu 10 listopada 2014 r., termin do jego wykonania upłynął w dniu 24 listopada 2014 r. Skarżący nie nadesłał żądanych informacji. W dniu 13 listopada 2014 r uiścił kwotę 300 zł tytułem wpisu sądowego. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Rozpoznając złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy uznał, że zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącego jest niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku szczegółowych informacji na temat wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie oraz posiadanie/nieposiadania rachunków (kont) bankowych, tytułu prawnego do mieszkania, w którym przebywa. Przedłożenie przez skarżącego żądanych oświadczeń, pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych zawartych w formularzu PPF, ale także mogłoby potwierdzić podnoszoną przez stronę trudną sytuację materialną, w jakiej się znajduje. Skarżący nie nadesłał żądanych informacji, a ponadto uiścił wpis w wysokości 300 zł. W tej sytuacji uznano, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.