III SA/Wa 2408/14

SENTENCJA Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30.12.2014 r. po rozpoznaniu wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] .05.2014 r Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postepowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a 1. Ustanowić stronie pełnomocnika z urzędu, tj doradcę podatkowego 2. Odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. E. M. , dalej jako skarżąca lub strona, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w formularzu PPF z 6.12.2014 r. W uzasadnieniu formularza skarżąca wskazała, m.in., że ma [...] lata, prowadzi samotnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury (ok 1300 zł entto), z której prowadzona jest egzekucja. skarżąca powołała się także na zły stan swojego zdrowia. Z informacji przekazanych przez skarżącą wynikało, że na koszty jej miesięcznego utrzymania składają się: rata kredytu hipotecznego (325,42 zł), czynsz (417,67 zł), energia elektryczna (78,72 zł), bilet miesięczny (55 zł), podatek od nieruchomości (22,75 zł) i leki (200 zł). Skarżąca wskazała też, że do tej pory w utrzymaniu udzielali jej pomocy ojciec i córka. Skarżąca wyjaśniła, że w 2011 r. otrzymała w spadku udział w nieruchomości w M. oraz mieszkanie. Spadek ten przyjęła z myślą o poprawie sytuacji finansowej. Tymczasem okazało się, że mieszkanie jest do kapitalnego remontu, zaś odziedziczone nieruchomości zadłużone. Zadłużenie to udało się spłacić dzięki sprzedaży działki spadkowej. Z uzyskanej z tej sprzedaży kwoty Skarżąca uregulowała także podatek od spadków i darowizn. Do spłaty pozostał jeszcze kredyt hipoteczny oraz koszty procesowe w wysokości 5.400 zł. Potrzebne są też środki na remont mieszkania. Skarżąca podniosła, iż mimo uregulowania zaległości podatkowej, emeryturę za marzec 2014 r. otrzymała w niższej wysokości. W efekcie nie ma środków na utrzymanie. Sytuację komplikuje fakt, iż skarżąca nie może już liczyć na pomoc ojca i córki, gdyż oboje wydają znaczne kwoty na leczenie. Aktywność strony jest, w miare upływu czasu, coraz bardziej ograniczana z uwagi na ciężką chorobę(kości), na którą cierpi od 2006 r. Z tego też powodu nie ma możliwości podjęcia dodatkowej pracy. Do wniosku strona załączyła kserokopie zeznań podatkowych, wyciąg z rachunku bankowego, wyniki badań, faktury VAT, rachunki z opłat na rzecz wspólnoty mieszkaniowej i in. Przede wszystkim należy podkreślić to, ze referendarz sądowy ma świadomość wielokrotnego rozpatrywania wniosków strony o prawo pomocy, w tym przez osobę badającą niniejszy wniosek. Wpis od skargi w sprawie III SA/Wa 2408/14 wynosił 100,- zł i był to jedyny koszt sądowy wymagalny w sprawie na obecnym etapie postępowania. Wpis ten został uiszczony przez stronę 14.12.2014 r, co wynika z potwierdzenia z Rejestru Opłat w aktach sprawy, zatem nie występują w sprawie żadne wymagalne koszty sądowe. Tym samym żądanie o zwolnienie od kosztów sądowych jest na obecnym etapie postępowania "bezprzedmiotowe", ponieważ strona nie jest obowiązana do uiszczenia ich w jakiejkolwiek wysokości. Fakt ten nie pozbawia strony z wystąpieniem ze stosownym wnioskiem, w razie wystąpienia kosztów sądowych. Urzędnik sądowy uznał wyjaśnienia skarżącej zawarte w formularzu PPF, a także w późniejszych pismach składanych w niniejszej sprawie, z których wynika iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz z uwagi na swój stan zdrowia i wiek "sześdziesiąt plus", nie może uzyskiwać dochodów z pracy zarobkowej, które uzupełniałaby jej budżet domowy o dodatkowe środki finansowe. Skarżąca na pokrycie swoich bieżących zobowiązań przeznacza praktycznie całą kwotę swoich comiesięcznych dochodów we wskazanej wyżej kwocie. Strona finansuje obecnie zakup żywności oraz niezbędnych lekarstw kredytem bankowym. Dlatego też referendarz sądowy uznał, że niezbędna jest stronie pomoc profesjonalnego pełnomocnika, niezależnie już od faktu, ze sygnalizowane problemy zdrowotne mogą pogarszać zdolność strony do aktywnego udziału w postępowaniu sądowym, tak jak uniemożliwiają stronie podjęcie działań zarobkowych. Podobne poglądy były wyrażane prze Sądy badające sytuację majątkową i życiową strony. Z tych powodów, referendarz sądowy był zobowiązany, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., zadecydować jak w sentencji.