I SA/Go 1160/10

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 29 grudnia 2010 r. wniosku S.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2005 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi określonego na 500 zł skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że nie ma oszczędności. Jest natomiast właścicielem domu mieszkalnego oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 44 ha. Skarżący mieszka z żoną i utrzymuje studiującą córkę. Zajmuje się prowadzeniem działalności gospodarczej, która, według oświadczenia przynosi stratę rzędu 30.000 zł miesięcznie. Prowadzenie gospodarstwa rolnego ma natomiast przynosić skarżącemu dochód miesięczny w wysokości 4.660 zł. Łącznie dochody miesięczne zadeklarował na 2.160 zł. Podał również, że spłaca kredyt zaciągnięty na działalność rolniczą w wysokości 330.000 zł i posiada "zobowiązania na nawozy" w wysokości 111.000 zł. Wobec przyjęcia, że treść oświadczenia skarżącego nie jest wystarczająca do ustalenia jego sytuacji majątkowej, wezwano go do złożenia dodatkowo wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych, zestawienia wartości przychodów i kosztów ich uzyskania z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, odpisów deklaracji VAT, zestawienia płatności otrzymanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jak również oświadczenia o ilości i wartości posiadanych samochodów. Skarżący nie złożył żądanych dokumentów. Przesłał natomiast pismo, w którym oświadczył, że z jego majątku prowadzona jest egzekucja administracyjna, w ramach której zajęto rachunki bankowe oraz ustanowiono zastaw na ruchomościach. W związku z tym - jak stwierdził - nie dysponuje środkami wystarczającymi na pokrycie kosztów postępowania. Z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wynika, że warunkiem uzyskania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie braku jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje w razie wykazania, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić wnioskodawcę lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Niemniej w razie, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu posiadania bądź stanu rodzinnego lub budzi w tych kwestiach wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub jej stanu rodzinnego (art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zaniechanie złożenia żądanych dokumentów skutkuje rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o treść oświadczeń zawartych w złożonym formularzu (zob. post. NSA z 31.III.2005r. II FZ 126/05 ONSAiWSA z 2006r. z. 1 poz. 13). Z oświadczenia skarżącego złożonego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikają w sposób niewątpliwy przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał bowiem podnoszonych okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej jakimkolwiek dokumentem. Z samych oświadczeń skarżącego wynikają natomiast dość istotne sprzeczności. Z jednej strony twierdzi bowiem, że ponosi znaczną stratę z działalności gospodarczej, czyli ujemną różnicę pomiędzy wartością przychodów, a kosztów ich uzyskania (wg oświadczenia 30.000 zł miesięcznie). Skarżący twierdzi jednocześnie, że uzyskuje dochody z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jednak wynikająca z oświadczenia skarżącego wartość tych dochodów nie jest wystarczająca do pokrycia deklarowanej straty z działalności gospodarczej. Mimo to deklaruje jednocześnie, że łącznie uzyskuje z obu źródeł dochód w wysokości 2.160 zł. Uprawnia to wniosek o niewiarygodności oświadczenia o dochodowości działalności gospodarczej i rolniczej. Może również dawać wręcz podstawy do uznania, że skarżący posiada niewymienione we wniosku źródła finansowania wydatków uznawanych za koszty uzyskania przychodów. Nie wskazał bowiem, że deklarowane koszty stanowią wartości uznawane za koszty a niezwiązane z bieżącymi wydatkami (np. odpisy amortyzacyjne). Wyjaśnieniu tych właśnie wątpliwości miało służyć wezwanie skarżącego wystosowane w trybie art. 255 p.p.s.a. Skarżący nie zastosował się do wezwania, uniemożliwiając tym samym poczynienie kategorycznych ustaleń dotyczących jego sytuacji majątkowej. Uwzględniając powyższe, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.