I CSK 1007/23

I CSK 1007/23 POSTANOWIENIE 29 października 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski na posiedzeniu niejawnym 29 października 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa T.O. przeciwko P. spółce akcyjnej w L. o zapłatę, w przedmiocie wniosku pełnomocnika powoda o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2024 r., I CSK 1007/23 uzupełnia postanowienie z 27 czerwca 2024 r. w ten sposób, że dodaje pkt 3 w brzmieniu: „przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Łodzi adwokatowi P.W. kwotę 13 500 (trzynaście tysięcy pięćset) zł, powiększoną o podatek od towarów i usług we właściwej stawce, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym oraz kasacyjnym." Postanowieniem z 27 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 23 lipca 2021 r. oraz orzekł o kosztach procesu. Pełnomocnik z urzędu powoda adw. P.W. wniósł o uzupełnienie powyższego postanowienia o rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu w I CSK 1007/23 2 postępowaniu kasacyjnym oraz postępowaniu zażaleniowym w sprawie Sądu Najwyższego o sygn. III CZ 320/22, w której Sąd Najwyższy, na skutek zażalenia powoda, postanowieniem z 8 listopada 2022 r. uchylił postanowienie odrzucające skargę kasacyjną powoda oraz pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Pełnomocnik wniósł o uzupełnienie postanowienia z 27 czerwca 2024 r. w terminie wynikającym z art. 350 § 1 k.p.c. Wnioski o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz zażaleniowym zostały złożone przez pełnomocnika w zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 13 kwietnia 2022 r. oraz skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 23 lipca 2021 r. wraz z oświadczeniem, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763). Wprawdzie we wnioskach nie zostało wskazane, że pełnomocnik domaga się zasądzenia wynagrodzenia od Skarbu Państwa na własną rzecz a nie na rzecz powoda, który jako uprawniony wskazany został w pierwszej części wniosku obejmującego żądanie zasądzenia kosztów procesu skierowane przeciwko pozwanemu, jednak sposób ujęcia wniosku pozwala na wyodrębnienie w nim dwóch wariantowych żądań, w tym żądania przyznania od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika kosztów zastępstwa prawnego (kosztów pomocy prawnej/wynagrodzenia za pomoc prawną) świadczonego powodowi z urzędu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2017 r., V CSK 677/16, niepubl.). Koszty postępowania zażaleniowego są elementem składowym kosztów postępowania w sprawie jako całości, a zatem w ich przedmiocie orzeka sąd, który wydaje orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, stosownie do wyników tego postępowania, w oparciu o zasady celowości i niezbędności tych kosztów. Stronie wygrywającej sprawę należy się od przeciwnika zwrot kosztów procesu, w tym I CSK 1007/23 3 także zwrot kosztów postępowania incydentalnego, chociażby w postępowaniu tym uległa przeciwnikowi. W sytuacji takiej o zakresie zwrotu kosztów procesu decyduje ostateczny wynik sprawy (postanowienie SN z dnia 7 listopada 1966 r., sygn. akt l PZ 66/66, OSP 1968, nr 1). Powód wygrał wprawdzie postępowanie zażaleniowe, jednak w ostatecznym rozrachunku jest stroną przegrywającą postępowanie, zatem stroną zobowiązaną do pokrycia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika powoda z urzędu jest Skarb Państwa, zaś wynagrodzenie tego pełnomocnika powinno obejmować zarówno reprezentację powoda w postępowaniu kasacyjnym, jak również zażaleniowym, skoro do obowiązków pełnomocnika z urzędu należało skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej, a temu służyło postępowanie zażaleniowe zainicjowane przez pełnomocnika w związku z odrzuceniem wniesionej przez niego skargi kasacyjnej. Wniosek jako uzasadniony podlegał w konsekwencji uwzględnieniu na podstawie art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., zaś o wysokości należnego pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia w postępowaniu kasacyjnym orzeczono stosownie do § 8 pkt 7 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 (według stawki 75%), zaś w postępowaniu zażaleniowym stosownie do § 8 pkt 7 w zw. z § 16 ust. 2 pkt 2 (według stawki 50%) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763). (K.L.) [ał] I CSK 1007/23 4