I Ns 154/21
Common courts2024-10-01
Case number
I Ns 154/21
Judgment date
2024-10-01
Type
REASONS
Judgment text
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->I Ns 154/21</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wnioskodawca <span class="anon-block">O. S.</span> wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie, że nabył <br/>z dniem 9 sierpnia 2021 roku – przez zasiedzenie – prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span>, położonej w miejscowości <span class="anon-block">P.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>.</p>
<p>W uzasadnieniu wskazał, że właścicielka nieruchomości stanowiącej działkę gruntu <br/>o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span>, położonej w <span class="anon-block">P.</span>, dla której Sąd Rejonowy <br/>w <span class="anon-block">M.</span> IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> – <span class="anon-block">E. C.</span> zmarła w dniu 8 sierpnia 1991 roku, zaś wnioskodawca po jej śmierci – jako jej jedyny krewny – osobiście zajmował się w/w nieruchomością, w tym zlecał jej nadzorowanie osobom trzecim, a obecnie zależy mu na uregulowaniu stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. W ocenie wnioskodawcy posiada on samoistnie nieruchomość objętą żądaniem wniosku nieprzerwanie od chwili śmierci <span class="anon-block">E. C.</span>, posiadanie to było w dobrej wierze, a tym samym jego wniosek jest w pełni zasadny.</p>
<p>Kurator ustanowiony dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników postępowania <span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">M. W.</span>, <span class="anon-block">H.</span> <span class="anon-block">G.</span> i Christa <span class="anon-block">B.</span> <br/>w odpowiedzi na wniosek wniósł o oddalenie wniosku.</p>
<p>W uzasadnieniu kurator wskazał, że wnioskodawca należy do potencjalnego kręgu spadkobierców po <span class="anon-block">E. C.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">E. C.</span> wpisana jest w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span> – prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Mrągowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych – jako właścicielka nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span>, położonej w <span class="anon-block">P.</span>.</p>
<p>(dowód: wydruk <span class="anon-block"> (...)</span> – k. 33-37 i k. 62-63, a także dane elektroniczne <br/>z <span class="anon-block"> (...)</span>)</p>
<p>
<span class="anon-block">E. C.</span> zmarła w dniu 8 sierpnia 1991 roku. Po spadkodawczyni nie było dotychczas przeprowadzane postępowanie spadkowe. W chwili śmierci była wdową <br/>po <span class="anon-block">F. C.</span>. <span class="anon-block">O. S.</span> jest synem siostry <span class="anon-block">F. C.</span>.</p>
<p>(bezsporne, a nadto dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 30 listopada 2023r. sygn. akt I Ns 165/22 – k. 26, zeznania świadka <span class="anon-block">S. B.</span> – k. 65-65v, zeznania świadka <span class="anon-block">A. D.</span> – k. 65v, przesłuchanie wnioskodawcy <span class="anon-block">O. S.</span> – k. 65v-66)</p>
<p>
<span class="anon-block">E. C.</span> zamieszkiwała na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu <br/>o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span>, położonej w miejscowości <span class="anon-block">P.</span>, do chwili swojej śmierci. Obecnie na przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje natomiast nieznana wnioskodawcy kobieta z dziećmi. <span class="anon-block">O. S.</span> nie wyrażał zgody na jej zamieszkanie tam, ani nawet początkowo nie miał w tym zakresie żadnej wiedzy.</p>
<p>(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">S. B.</span> – k. 65-65v, zeznania świadka <span class="anon-block">A. D.</span> – k. 65v, przesłuchanie wnioskodawcy <span class="anon-block">O. S.</span> – k. 65v-66)</p>
<p>Po śmierci <span class="anon-block">E. C.</span> nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span> doglądał syn znajomej <span class="anon-block">E. C.</span> – <span class="anon-block">K. S.</span>. Klucze do przedmiotowej nieruchomości <span class="anon-block">K. S.</span> wręczyła jeszcze <br/>za życia <span class="anon-block">E. C.</span>.</p>
<p>(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">S. B.</span> – k. 65-65v, zeznania świadka <span class="anon-block">A. D.</span> – k. 65v, przesłuchanie wnioskodawcy <span class="anon-block">O. S.</span> – k. 65v-66)</p>
<p>
<span class="anon-block">O. S.</span> nigdy nie zamieszkiwał na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span>. W latach 70-tych wyjechał do Niemiec, gdzie zamieszkuje do dnia dzisiejszego. Do Polski wracał zaś jedynie sporadycznie, na krótkie okresy czasu. W trakcie swoich pobytów w Polsce nie przejawiał żadnej aktywności <br/>w stosunku do nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span>. Jego ostatni pobyt na przedmiotowej nieruchomości miał miejsce jeszcze za życia <span class="anon-block">E. C.</span>. Ostatnio w Polsce był dwa lata temu, wcześniej bywał prawie raz do roku.</p>
<p>(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">S. B.</span> – k. 65-65v, zeznania świadka <span class="anon-block">A. D.</span> – k. 65v, przesłuchanie wnioskodawcy <span class="anon-block">O. S.</span> – k. 65v-66)</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, a także <br/>w oparciu o dowody z zeznań świadków <span class="anon-block">S. B.</span> oraz <span class="anon-block">A. D.</span>, jak <br/>i dowodu z przesłuchania wnioskodawcy. Dowodom z dokumentów dano wiarę, nie znajdując podstaw do odmówienia im wiarygodności i autentyczności. Zeznania świadków oraz informacje uzyskane od wnioskodawcy zasługują na wiarę, są spójne, korelują ze sobą, <br/>a drobne różnice w szczegółach są w pełni zrozumiałe z uwagi na upływ czasu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Wniosek był niezasadny i nie zasługiwał na uwzględnienie.</p>
<p>Instytucję zasiedzenia wprowadzono do systemu prawnego w celu zapewnienia pewnego usankcjonowania długotrwałych stosunków faktycznych. Nabycie prawa w drodze zasiedzenia jest nabyciem prawa pierwotnym, translatywnym i polegającym na przejęciu konkretnego, istniejącego już wcześniej prawa przez podmiot, który prawo to faktycznie wykonuje. Instytucja ta uregulowana jest w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1)">art. 172 § 1 kc</a>, który stanowi, iż posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie <br/>w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 2)">art. 172 § 2 kc</a>). Stosownie do treści <br/>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 kc</a> w celu nabycia w drodze zasiedzenia prawa własności nieruchomości konieczne jest kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: nieprzerwanego samoistnego posiadania oraz upływu czasu – 20 lub 30 lat, w zależności od istnienia dobrej lub złej wiary w chwili nabycia posiadania. Przy czym zasiedzieć można tylko <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a>, <br/>co do którego przepis prawa przewiduje taką możliwość. Prawem podlegającym zasiedzeniu jest przede wszystkim prawo własności rzeczy – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości.</p>
<p>Zgodnie z normą wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>, ciężar wykazania faktu posiadania samoistnego oraz upływu wymaganego ustawa czasu w przedmiotowej sprawie spoczywa <br/>na stronie wnioskującej, która musi wykazać, że po jej stronie było władztwo faktyczne nad rzeczą.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny</a> w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336</a> rozróżnia posiadanie samoistne i zależne. Stosownie <br/>do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 kc</a>, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Użyte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 kc</a> określenie posiadania nie jest zupełnie identyczne z pojęciem posiadania używanym w języku potocznym. Przepis ten odróżnia posiadanie rzeczy <em>
<!-- -->(possessio rei)</em> od tzw. posiadania praw <em>
<!-- -->(possessio iuris, quasi possessio)</em>. W myśl tego przepisu posiadaczem rzeczy jest wyłącznie ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), i tylko takie posiadanie prowadzi do zasiedzenia, ten zaś, kto rzeczą faktycznie włada w zakresie odpowiadającym treści innego prawa, <br/>z którym łączy się władza nad rzeczą, jest posiadaczem tego prawa (posiadacz zależny). Takie posiadanie nie prowadzi do zasiedzenia.</p>
<p>O samoistnym charakterze posiadania decydują przede wszystkim okoliczności faktyczne o charakterze zewnętrznym. Posiadanie cudzej rzeczy, aby mogło być uznane <br/>za samoistne, a więc wywołujące skutek prawny zasiedzenia, nie może ograniczać się <br/>do wewnętrznego przekonania posiadacza, lecz musi być dostrzegalnym z zewnątrz jego postępowaniem z rzeczą jak właściciel. Konieczne jest zatem wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Posiadaczem samoistnym jest więc ten, którego zakres faktycznego władania rzeczą jest taki sam, jak właściciela i który znajduje się w położeniu pozwalającym na korzystanie z rzeczy w taki sposób, jak może to uczynić właściciel (<em>
<!-- -->vide:</em> postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2016 roku sygn. akt I CSK 504/15).</p>
<p>W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca domagał się stwierdzenia zasiedzenia prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span>, położonej w miejscowości <span class="anon-block">P.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Mrągowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> z uwagi na fakt nieprzerwanego samoistnego posiadania tej nieruchomości oraz upływu wymaganego – przy założeniu dobrej wiary posiadacza – dwudziestoletniego terminu.</p>
<p>W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy nie doszło do spełnienia nawet podstawowych przesłanek zasiedzenia. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób było uznać, by wnioskodawca kiedykolwiek posiadał samoistnie nieruchomość objętą żądaniem wniosku. Sam wnioskodawca w toku przesłuchania przyznał bowiem, że nigdy nie zamieszkiwał oraz nie przebywał przez dłuższy czas na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span>, jak i nie zajmował się nią <br/>w jakikolwiek sposób. W zasadzie – zarówno za życia właścicielki nieruchomości objętej żądaniem wniosku, jak i po jej śmierci – nigdy nie miał on swobodnego dostępu do tej nieruchomości, nie miał żadnego wpływu na to, co dzieje się z nieruchomością, kto na niej bywa, czy mieszka. Okoliczności te potwierdzają także zeznania świadków. Żaden <br/>z przeprowadzonych w sprawie dowodów nie wykazał zatem, by wnioskodawca kiedykolwiek przejawiał jakąkolwiek aktywność w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span>, położonej <span class="anon-block">P.</span>, a co dopiero by posiadał wolę samoistnego posiadania tej nieruchomości. W ocenie Sądu <em>
<!-- -->in concreto</em> nie można nie tylko mówić o posiadaniu samoistnym nieruchomości przez wnioskodawcę, ale w ogóle o jej jakimkolwiek posiadaniu przez wnioskodawcę.</p>
<p>Mając na względzie powyższe zapatrywania prawne oraz ustalenia uznać należało, <br/>że wnioskodawca nie wykazał kluczowej do skutecznego zasiedzenia przesłanki samoistnego posiadania nieruchomości, a tym samym brak było podstaw do uwzględnienia jego wniosku.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1;art. 172 § 2 a)">art. 172 § 1 i 2 <em>
<!-- -->a</em>
</a>
<em>
<!-- --> contrario</em> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kc</a> – orzeczono jak w punkcie I postanowienia.</p>
<p>O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z ogólną regułą ponoszenia kosztów <br/>w postępowaniu nieprocesowym wyrażoną przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a> (pkt II postanowienia).</p>
<p>/-/ sędzia Krzysztof Połomski</p>
</div>