IV U 179/24

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV U 179/24</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 15 października 2024 roku</p> <p>Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu</p> <p>w składzie: Przewodniczący: Sędzia Alina Kordus-Krajewska</p> <p>Protokolant: sekr. sąd Michał Ziółkowski</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 roku</p> <p>sprawy z odwołania <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. O.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p>o zasiłek chorobowy</p> <p>w związku z odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 15 kwietnia 2024 roku w sprawie <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>I.  Oddala odwołanie.</p> <p>Sędzia Alina Kordus-Krajewska</p> <p>Sygn. akt IV U 179/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Decyzją z dnia 15 kwietnia 2024 roku</strong> w sprawie <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> odmówił <span class="anon-block">K. O.</span> prawa do zasiłku chorobowego za okres od 14 listopada 2023 roku do 18 lutego 2024 roku <span class="underline"> <!-- -->z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. </span> </p> <p>W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Z posiadanej przez organ dokumentacji wynika, że odwołująca się dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu podlegała od dnia 19 lutego 2024 roku, a niezdolność do pracy powstała w dniu 14 listopada 2023 roku, zatem przed objęciem dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.</p> <p> <strong> <!-- -->Odwołanie od powyższej decyzji</strong> wniósł w dniu 3 czerwca 2024 roku pełnomocnik <span class="anon-block">K. O.</span>, wskazując, iż ww. decyzję odebrała w dniu 4 maja 2024 roku. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa, w szczególności zasad ogólnych dotyczących formułowania treści decyzji, która w jej ocenie jest lakoniczna i nie pozwala na zrozumienie jej treści. Uzasadnienie faktyczne powinno wskazywać na fakty, które organ administracyjny uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Tym samym organ naruszył zasadę praworządności oraz zasady budowania zaufania do organów administracji publicznej.</p> <p> <strong> <!-- -->W odpowiedzi na odwołanie</strong> organ rentowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w decyzji i wnosił o odrzucenie odwołania, ewentualnie o jego oddalenie.</p> <p> <strong> <!-- -->W piśmie pełnomocnika ubezpieczonej z dnia 19 sierpnia 2024r. </strong> podkreślono, że z uwagi na sytuację losową- chorobę ubezpieczona nie miała możliwości zgłosić się do ubezpieczenia we właściwym terminie.</p> <p> <strong> <!-- -->W piśmie z dnia 6 września 2024 roku</strong> organ rentowy podtrzymał wniosek o oddalenie odwołania i cofnął wniosek o odrzucenie odwołania. Wyjaśniono, że przepis at. 14 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (ust. 1;ust. 1 a)">ust.1 i 1a ustawy z dnia 13.10.1998r.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> nie pozwala na inne niż podane w przepisie przyjęcie terminu do zgłoszenia się do ubezpieczenia chorobowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">K. O.</span> podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia w oparciu umowę o pracę w <span class="anon-block">O. (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span> od dnia 6 listopada 2007r.</p> <p>W dniu 23 sierpnia 2023 roku ubezpieczona podpisała ze swoim pracodawcą porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy. Ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2024 roku zmieniono wymiar czasu pracy 1/1 do 1/2 etatu, zmianie podlegało także wynagrodzenie obniżone do kwoty 1.850 zł.</p> <p>Od dnia 14 listopada 2023 roku do dnia 31 maja 2024 roku odwołująca się była niezdolna do pracy z uwagi na chorobę potwierdzoną zwolnieniami lekarskimi za okresy:</p> <p>- 14.11.2023-4.01.2024 r.,</p> <p>- 5.01.2024 r.,</p> <p>- 6.01.2024-22.02.2024 r.,</p> <p>- 23.02.2024-21.03.2024 r.,</p> <p>- 20.05.2024-24.05.2024 r.,</p> <p>- 27.05.2024-31.05.2024 r.</p> <p> <em> <!-- -->dowody:</em> </p> <p> <em> <!-- -->- porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy – k. 43,</em> </p> <p> <em> <!-- -->- zaświadczenia lekarskie – k. 50-51, 54, 65, 69,</em> </p> <p> <em> <!-- -->-wniosek o poświadczenie ubezpieczenia chorobowego k. 7 akt ZUS </em> </p> <p>Od dnia 14 listopada 2023 roku do dnia 18 lutego 2024 roku <span class="anon-block">K. O.</span> nie podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zgłoszenie przez <span class="anon-block">K. O.</span> do ubezpieczenia chorobowego dobrowolnego nastąpiło w dniu 19 lutego 2024 roku a do ubezpieczenia rentowego , emerytalnego i wypadkowego w dniu 12 lutego 2024r.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: zgłoszenie do ubezpieczenia – k. 53, </em> </p> <p> <em> <!-- -->- druki ZUS ZUA k.93-94</em> </p> <p> <em> <!-- -->-potwierdzenie wpływu do ZUS k.95</em> </p> <p> <em> <!-- -->-pismo z dnia 18 czerwca 2024r. w aktach ZUS( akta ubezpieczonego) </em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz aktach organu rentowego, których autentyczności nie kwestionowała żadna ze stron.</p> <p>W ocenie Sądu odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2780) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.</p> <p>Ubezpieczona w czasie zachorowania nie podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej a prawo do zasiłku chorobowego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jest przedmiotem spornej decyzji.</p> <p>Powyższy wniosek wynika z analizy poniższych przepisów.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 11/2)">art. 11. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r.o systemie ubezpieczeń społecznych</a> stanowi , że dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek <span class="underline"> <!-- -->osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi,</span> wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 2;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 2, 4</a>-5a, 7b, 8 i 10 czyli także osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.</p> <p>Ubezpieczona nie mogła być od listopada 2023r. objęta dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej skoro nie podlegała w tym czasie z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalno -rentowym. Dobrowolne przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego jest dopuszczalne jedynie wobec osób objętych obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tego samego tytułu, który miałby być podstawą wniosku o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe (<span class="underline"> <!-- -->art. 11 ust. 2</span> u.s.u.s.; zob. wyrok SN z 5.09.2008 r., <span class="underline"> <!-- -->II UK 374/07</span>, OSNP 2010/1–2, poz. 24).</p> <p>U odwołującej się występował zbieg tytułów ubezpieczeń, który reguluje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9)">art. 9 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p> <p>Przedmiotem <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19991101256" title="Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1256 (art. 9)">art. 9</a> </span> u.s.u.s. jest przede wszystkim rozstrzyganie tzw. zbiegu tytułów ubezpieczenia w zakresie ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Uregulowano również wpływ, jaki na obowiązek lub dobrowolność tych ubezpieczeń wywierają dodatkowe okoliczności związane z zabezpieczeniem społecznym, takie jak ustalone prawo do świadczeń lub podleganie innemu systemowi (<span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19991101256" title="Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1256 (art. 9;art. 9 ust. 4)">art. 9 ust. 4</a>–4c</span> i <span class="underline"> <!-- -->8</span> u.s.u.s.). Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19991101256" title="Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1256 (art. 9)">art. 9</a> wiążą wtedy przymus ubezpieczeń społecznych ze wskazanymi tytułami, w stosunku do niektórych pozostałych przewidują ubezpieczenie dobrowolne ponad wskazane ubezpieczenie obowiązkowe, a wobec jeszcze innych wyłączają ubezpieczenia społeczne. W ten sposób skorygowano reguły podlegania ubezpieczeniom wynikające z <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19991101256" title="Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1256 (art. 6;art. 7;art. 8)">art. 6–8</a> </span> u.s.u.s. Zwolnienie z obowiązku ubezpieczeń z innych tytułów niż wymienione w <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19991101256" title="Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1256 (art. 9;art. 9 ust. 1)">art. 9 ust. 1</a> </span> u.s.u.s.: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19991101256" title="Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1256 (art. 9;art. 9 ust. 1 a;art. 9 ust. 1 b)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 9 ust. 1a</span> i <span class="underline"> <!-- -->1b</span> </a> u.s.u.s., dodane przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19991101256" title="Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1256 (art. 1;art. 1 pkt. 5;art. 1 pkt. 5 lit. b)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 1 pkt 5 lit. b</span> ustawy z 23.12.1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw</a> (Dz.U. Nr 110, poz. 1256 ze zm.), zmieniającej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych</a> z dniem 30.12.1999 r.; próg zwalniający <span class="underline"> <!-- -->to minimalne wynagrodzenie za pracę</span> (<span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 4;art. 18 ust. 4 pkt. 5)">art. 18 ust. 4 pkt 5</a> </span> u.s.u.s.); obowiązek ubezpieczeń z kolejnego tytułu powstaje, gdy „podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia socjalnego lub zasiłku socjalnego w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 4;art. 18 ust. 4 pkt. 5)">art. 18 ust. 4 pkt 5</a>”.</p> <p>Ubezpieczona mogła zatem zgłosić się do ubezpieczenia chorobowego dobrowolnego dopiero od dnia 1 stycznia 2024r.</p> <p>Okres podlegania ubezpieczeniom dobrowolnym reguluje art. 14 ust. 1 ustawy systemowej, który stanowi, że objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi albo chorobowym następuje od dnia wskazanego odpowiednio w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 36 ust. 10 albo 14, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie zostało złożone w Zakładzie, z zastrzeżeniem ust. 1a.</p> <p>Termin wyznaczony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 14;art. 14 ust. 1)">art. 14 ust. 1</a> u.s.u.s. ma charakter zawity i nie ma podstaw do jego "przywracania" czy oceny przyczyn uchybienia temu terminowi (zawinione przez ubezpieczonego czy niezależne od niego). W przypadku niezgłoszenia się do ubezpieczenia dobrowolnego, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych</a> nie przewiduje, aby objęcie ubezpieczeniem w późniejszym terminie mogło mieć skutek wsteczny wobec daty złożenia wniosku (z wyjątkiem przewidzianym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 36;art. 36 ust. 4)">art. 36 ust. 4</a> u.s.u.s.), choćby przyczyny opóźnienia wystąpienia z wnioskiem o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym były niezawinione po stronie wnioskodawcy. (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I UK 309/17, LEX nr 2508645).</p> <p> <span class="anon-block">K. O.</span> wnosiła o objęcie ubezpieczenia społecznymi od dnia 1 stycznia 2024 roku jednak dokument zgłoszeniowy przekazała w dniu 12 lutego 2024 roku i dotyczył on tylko ubezpieczenia emerytalno -rentowego i wypadkowego. W dniu 19 lutego 2024 roku <span class="anon-block">K. O.</span> przekazała dokument zgłoszeniowy do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od dnia 1 stycznia 2024 roku. ( k.95) W związku ze złożeniem przez odwołującą się zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w dniu 19 lutego 2024 roku, nie było możliwości, aby podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu wywołało skutek wcześniejszy.</p> <p>Ponadto należy zwrócić uwagę ,że niezdolność do pracy u ubezpieczonej występowała już od 14 listopada 2023r. Zgodnie z podanym już na wstępie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który <span class="underline"> <!-- -->stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego</span>. Ubezpieczona stała się niezdolna do pracy przed objęciem dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.</p> <p>Z powyższych względów ubezpieczona nie ma prawa do zasiłku chorobowego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za okres od dnia 14 listopada 2023r. do dnia 18 lutego 2024r.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} § 1 k.p.c.</a> odwołanie oddalono.</p> <p>Sędzia Alina Kordus-Krajewska</p> </div>