III RC 344/23

<p>Sygn. akt III RC 344/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 25 października 2024 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:</p> <p>Przewodniczący sędzia Marek Szcześniak</p> <p>Protokolant sekr. sądowy Ewa Redzik</p> <p>Po rozpoznaniu w dniu 27 września 2024r. w Toruniu,</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. T.</span> </p> <p>przeciwko mał. <span class="anon-block">R. T.</span> działającej przez matkę <span class="anon-block">P. T.</span> </p> <p>o obniżenie alimentów</p> <p>I.  powództwo oddala;</p> <p>II.  nie obciąża <span class="anon-block">J. T.</span> obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz mał. <span class="anon-block">R. T.</span>.</p> <p>Sygn. akt III RC 344/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">J. T.</span> w dniu 26 kwietnia 2023 r. wniósł pozew przeciwko małoletniej <span class="anon-block">R. T.</span> działającej przez matkę <span class="anon-block">P. T.</span> domagając się obniżenia alimentów na rzecz małoletniej z kwoty 1.100 zł miesięcznie do kwoty 500 zł miesięcznie poczynając od dnia 15 kwietnia 2023 r., oraz wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu wskazał, że Sąd Okręgowy <span class="anon-block">(...)</span>wyrokiem z dnia 15 grudnia 2020 r. rozwiązał małżeństwo rodziców małoletniej przez rozwód. W wyroku tym ustalono kontakty ojca z córką i zasądzono od powoda na rzecz małoletniej alimenty w kwocie po 1.100 zł miesięcznie. Małoletnia pozostaje pod opieką ojca 11 lub 12 dni w ciągu miesiąca. Przez 6 dni w miesiącu małoletnia uczęszcza do przedszkola w miejscu zamieszkania ojca, który z tego tytułu uiszcza opłatę w wysokości 300 zł miesięcznie. Gdy małoletnia przebywa u ojca, to on ponosi wszelkie koszty jej utrzymania. Koszty utrzymania małoletniej <span class="anon-block">R. T.</span> ponoszone przez oboje rodziców są zbliżone. Matka małoletniej prowadzi działalność gospodarczą i jej dochody są wysokie. W aktualnej sytuacji wysokość zasądzonych alimentów jest znacznie zawyżona. Ojciec małoletniej w 2020r. ze swojej działalności gospodarczej uzyskiwał dochód w wysokości ok. 7.230 zł netto miesięcznie. W 2022r. jego dochód z działalności gospodarczej wynosił ok. 7.875 zł miesięcznie. (k. 3-73)</p> <p>W odpowiedzi na pozew <span class="anon-block">P. T.</span>, działając w imieniu małoletniej pozwanej <span class="anon-block">R. T.</span>, wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu podnosząc m.in., iż sytuacja finansowa powoda nie uległa zmianie. Małoletnia w okresie sprawowania opieki nad nią przez ojca, najwięcej czasu spędza pod opieką dziadków. Podano, że powód rozwija swoje przedsiębiorstwo, czego dowodem jest podjęcie współpracy z Urzędem Gminy <span class="anon-block">C.</span>. Dochody matki dziecka wynoszą ok. 3.100-3.500 zł miesięcznie. Dodatkowo otrzymuje połowę świadczenia 500+, bowiem powód zabiera jego drugą część. Wbrew twierdzeniom powoda, małoletnia uczęszcza do jednego przedszkola, za które jej matka uiszcza opłatę w wysokości 800 zł miesięcznie. (k. 84-100)</p> <p> <strong> <!-- -->S ą d u s t a l i ł c o n a s t ę p u j e</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy <span class="anon-block">(...)</span> wyrokiem z dnia 15.12.2020r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> – który uprawomocnił się w dniu 23.12.2020r. – rozwiązał małżeństwo <span class="anon-block">P. T.</span> i <span class="anon-block">J. T.</span>. W wyroku rozwodowym zasądził do <span class="anon-block">J. T.</span> alimenty na rzecz mał. <span class="anon-block">R. T.</span> w kwocie po 1.100 zł miesięcznie, płatne do dnia 15-tego każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat. Ustalono również, że <span class="anon-block">J. T.</span> będzie miał kontakty z małoletnią naprzemiennie od czwartku od godz. 18:00 do niedzieli godz. 18:00 i od środy godz. 18:00 do piątku godz. 18:00, począwszy od pierwszego tygodnia po uprawomocnieniu się wyroku, a ponadto w pierwszy dzień <span class="anon-block">(...)</span> 2020 r. od godz. 11:00 do godz. 18:00.</p> <p>Wówczas małoletnia <span class="anon-block">R.</span> miała <span class="anon-block">(...)</span>. Małoletnia pozostawała pod opieką opiekunki, która otrzymywała 15 zł za godzinę opieki, tj. łącznie ok. 1.800 zł miesięcznie. Na środki higieniczne dla małoletniej jej matka wydawała ok. 160 zł miesięcznie, a na wyżywienie ok. 1.000 zł miesięcznie. <span class="anon-block">P. T.</span> wówczas prowadziła własną działalność i zarabiała ok. 2.000-3.000 zł miesięcznie. Pomagali jej finansowo rodzice opłacając m.in. mieszkanie oraz kredyt w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Na jej utrzymaniu pozostawało jeszcze drugie dziecko w wieku <span class="anon-block">(...)</span>Otrzymywała świadczenie 500+ na dwoje dzieci</p> <p> <span class="anon-block">J. T.</span> pracował wówczas i prowadził własną działalność gospodarczą. Spłacał kredyt zaciągnięty na zakup lokalu usługowego w wysokości 4.700 zł miesięcznie. Z tytułu wynajmu lokali usługowych otrzymywał kwotę 1.200 zł przez cały rok oraz 1.500 zł miesięcznie przez 6 miesięcy w roku. Ojciec małoletniej w 2020r. ze swojej działalności gospodarczej uzyskiwał dochód w wysokości ok. 7.230 zł netto miesięcznie.</p> <p>(dowód: akta sprawy<span class="anon-block">(...)</span>Sądu Okręgowego w<span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>zeznania <span class="anon-block">J. T.</span> k.164-165v.)</p> <p>Obecnie małoletnia <span class="anon-block">R.</span> ma <span class="anon-block">(...)</span>. Uczęszcza do przedszkola, za które opłata wynosi ok. 722 zł miesięcznie. Chodzi na zajęcia dodatkowe tańca i <span class="anon-block">(...)</span> oraz tzw. <span class="anon-block">(...)</span>. Opłata za przedszkole wraz z zajęciami dodatkowymi wynosi ok. 900 zł.</p> <p>Matka małoletniej opłaca ubezpieczenie córki w kwocie 100 zł rocznie oraz kupuje podręczniki za 200 zł. Małoletnia pozostaje pod opieką <span class="anon-block">(...)</span>. Wizyta kosztuje 350 zł. Na zakup leków od<span class="anon-block">(...)</span>matka małoletniej wydaje ok. 50 zł. Na zalecone przez lekarza suplementy <span class="anon-block">P. T.</span> wydaje ok. 200 zł miesięcznie.</p> <p>Małoletnia w ferie 2024r. na prośbę swojej matki spędziła u ojca 2 tygodnie. Następne 2 tygodnie małoletnia spędziła pod opieką matki. Obecnie małoletnia spędza około po połowie czasu u każdego z rodziców. W czasie gdy małoletnia spotyka się z ojcem, to zdarza się że wówczas pozostaje pod opieką swoich dziadków ojczystych.</p> <p> <span class="anon-block">P. T.</span> nadal prowadzi własną działalność gospodarczą. Jej średni dochód w 2024r. wynosi ok. 4.500 zł netto miesięcznie. W 2023r. zysk z jej działalności gospodarczej wynosił również ok. 4.500 zł netto miesięcznie.</p> <p>Na utrzymaniu, oprócz małoletniej, posiada syna <span class="anon-block">K. C.</span> który ma <span class="anon-block">(...)</span> Dla syna przyznane są od ojca <span class="anon-block">K.</span> alimenty w kwocie po 400 zł miesięcznie, które wypłacane są przez Fundusz Alimentacyjny i obecna wysokość wypłacanych alimentów to 290 zł miesięcznie. Wraz z dziećmi mieszka w mieszkaniu stanowiącym własność jej rodziców. Opłaty wynoszą ok. 1.000 zł miesięcznie. Czasem opłaty te uiszczają jej rodzice.</p> <p>Korzysta z samochodu <span class="anon-block">P. (...)</span> wziętego w leasing. Rata leasingu wynosi 1.800 zł miesięcznie. Nie posiada oszczędności.</p> <p>Otrzymuje świadczenie 800+ na rzecz syna oraz połowę tego świadczenia, tj. 400 zł, na rzecz małoletniej <span class="anon-block">R.</span>.</p> <p>(okoliczności bezsporne k.87-100,135-138)</p> <p>(dowód: zeznania <span class="anon-block">P. T.</span> k.165v.-166)</p> <p> <span class="anon-block">J. T.</span> nadal prowadzi własną działalność gospodarczą zajmując się handlem stalą. W 2024 r. jego zysk za okres styczeń-wrzesień wyniósł ok. 50.000 zł, tj. przeciętnie ok. 5.550 zł netto miesięcznie.</p> <p>W 2023r. zysk z jego firmy wyniósł ok. 60.000-70.000 zł, tj. przeciętnie ok. 5.000-5.830 zł netto miesięcznie.</p> <p>Pozostaje w związku nieformalnym z <span class="anon-block">P. W.</span>, z którą wspólnie zamieszkuje w domu jednorodzinnym stanowiącym jego własność. Opłaty za dom obejmują: prąd 5.000 zł rocznie, podatek od nieruchomości 1.000 zł rocznie i woda 1.200 zł rocznie.</p> <p>Ojciec małoletniej jest również właścicielem działki, na której prowadzi swoją działalność gospodarczą. Korzysta z samochodu <span class="anon-block">L. (...)</span> rocznik <span class="anon-block">(...)</span> wziętego w leasing. Miesięczna rata leasingu wynosi 2.200 zł.</p> <p>Obecnie <span class="anon-block">J. T.</span> na rachunku firmowym posiada ok. 42.600 zł. Środki te służą powodowi do wykonywania działalność gospodarczej.</p> <p>W 2021 r. powód sprzedał lokal użytkowy w <span class="anon-block">T.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> za kwotę 520.000 zł. Z ceny sprzedaży kwotę 360.000 zł przeznaczył na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup tego lokalu, kwotę 15.000 zł przekazał matce małoletniej zgodnie z ustaleniami dotyczącymi podziału majątku wspólnego, a kwotę 17.000 zł przeznaczył na zapłatę podatku. Z ceny sprzedaży pozostało ok. 100.000 zł, które ojciec małoletniej częściowo zainwestował w firmę a częściowo przeznaczył na płacenie alimentów dla córki i ponoszenie innych kosztów utrzymania córki.</p> <p>W 2021r. sprzedał także nieruchomość, którą posiadał w miejscowości <span class="anon-block">C.</span>, za kwotę 175.000 zł. Pieniądze zainwestował w rozwój firmy, m.in. wybudował <span class="anon-block">(...)</span>, zakupił wyposażenie oraz <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W 2022 r. powód sprzedał swój dom w <span class="anon-block">M.</span> za kwotę 674.000 zł Pieniądze te przeznaczył na budowę nowego domu.</p> <p>Oprócz małoletniej <span class="anon-block">R. T.</span> nie ma innych dzieci na utrzymaniu.</p> <p>Ojciec małoletniej spłaca raty zaciągnięte na zakup lodówki, zmywarki i piekarnika w kwocie łącznej po 1.168 zł miesięcznie.</p> <p> <span class="anon-block">J. T.</span> utrzymuje regularne kontakty z małoletnią. Spędza z nią więcej czasu niż zostało przewidziane w wyroku Sądu Okręgowego <span class="anon-block">(...)</span> Ponosi koszty związane z przywożeniem i odwożeniem córki w wysokości ok. 400-500 zł miesięcznie.</p> <p>Pobiera połowę świadczenia 800+ na rzecz małoletniej, tj. 400 zł miesięcznie.</p> <p>(okoliczności bezsporne k.13-73,119-126,141)</p> <p>(dowód: zeznania <span class="anon-block">J. T.</span> k.164-166)</p> <p> <strong> <!-- -->S ą d z w a ż y ł c o n a s t ę p u j e</strong> </p> <p>Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań stron procesu, które uznano za wiarygodne, gdyż były spójne, logiczne, nie zawierały sprzeczności i znalazły potwierdzenie, w odpowiednim zakresie, w stosownych dokumentach urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 kodeksu postępowania cywilnego</a> – a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244)">art. 244 kpc</a> – nie zostały podważone.</p> <p>Na mocy z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 kpc</a> uznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pozwie i innych pismach procesowych, oraz przytoczone w ramach informacyjnego wysłuchania, a którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym zgromadzonym w sprawie.</p> <p>W ocenie Sądu Rejonowego od chwili uprawomocnienia się wyroku w poprzedniej sprawie o alimenty nie doszło do istotnej zmiany stosunków, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego</a>, przez którą rozumieć należy zmianę przesłanek wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 133 § 1;art. 135)">art. 133 § 1 i art. 135 kro</a> określających wysokość alimentów.</p> <p>Zgodnie z powołanymi przepisami kwota alimentów należnych dziecku, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie a nie posiada majątku przynoszącego dochód, zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości każdego z rodziców, albowiem obowiązek alimentacyjny spoczywa w odpowiednich częściach na obojgu rodzicach, stosownie do ich aktualnych możliwości finansowych.</p> <p>Oznacza to, że ojciec małoletniej powinien ponosić odpowiednią część wszystkich wydatków związanych z jej utrzymaniem w postaci: zakupu wyżywienia, ubioru, kosztów przedszkola, części opłat eksploatacyjnych za mieszkanie w którym przebywa, zakupu leków oraz innych wydatków niezbędnych do jej prawidłowego rozwoju i wychowania.</p> <p>Stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uchwale z dnia 9 listopada 1994r., sygn. akt IIICZP 138/94, podstawą obliczenia wysokości alimentów jest dochód netto (a nie brutto) zobowiązanego (OSNC Nr 3/1995, poz. 43, glosy aprobujące: <span class="anon-block">T. S.</span> OSP Nr 9/1995, poz. 194, oraz <span class="anon-block">Z. K.</span> „Monitor Prawniczy” Nr <span class="anon-block"> (...)</span>, str. 113).</p> <p>Analiza materiału procesowego zgromadzonego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że w zakresie możliwości zarobkowych i majątkowych ojca małoletniej znajduje się dalsze płacenie alimentów w kwocie po 1.100 zł miesięcznie.</p> <p> <span class="anon-block">J. T.</span> w momencie orzekania alimentów w sprawie o rozwód prowadził własną działalność gospodarczą z której w 2020r. uzyskiwał dochód w wysokości ok. 7.230 zł netto miesięcznie. Obecnie nadal prowadzi działalność gospodarczą. Jego dochody w 2024r. wynoszą ok. 5.550 zł netto miesięcznie, a w 2023r. wynosiły przeciętnie ok. 5.000-5.830 zł netto miesięcznie.</p> <p>W okresie od orzeczenia rozwodu do chwili obecnej sprzedał on <span class="anon-block">(...)</span> za łączną kwotę 1.369.000 zł. Spłaca jedynie kredyt zaciągnięty na zakup sprzętów AGD w wysokości ok. 1.200 zł miesięcznie. Ojciec małoletniej pobiera również połowę świadczenia 800+, tj. kwotę 400 zł miesięcznie na rzecz małoletniej <span class="anon-block">R.</span>.</p> <p>Zakres usprawiedliwionych potrzeb małoletniej wyznaczony jest m.in. jej wiekiem: obecnie małoletnia <span class="anon-block">R.</span> liczy<span class="anon-block">(...)</span> Do usprawiedliwionych wydatków na utrzymanie małoletniej zaliczyć należy wydatki na jej wyżywienie, zakup odzieży, opłatę za przedszkole, wypoczynek wakacyjny i rozrywki, itp. Ponadto małoletnia bierze udział w odpłatnych zajęciach dodatkowych.</p> <p>Obowiązek zapłaty alimentów wyprzedza inne zobowiązania dotyczące np. kredytów czy pożyczek i ojciec małoletniej ma obowiązek podzielić się z dzieckiem swoimi dochodami.</p> <p>W rezultacie należało stwierdzić, że płacenie alimentów w kwocie 1.100 zł miesięcznie dla małoletniej córki znajduje się w zakresie możliwości finansowych ojca małoletniej, który obecnie uzyskuje dochód w wysokości ok. 5.550 zł netto miesięcznie – natomiast pozostałe wydatki na utrzymanie dziecka powinny być finansowane przez matkę małoletniej jako drugiego z rodziców.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 kro</a>, oddalono powództwo jako niezasadne, orzekając jak w punkcie I sentencji.</p> <p>W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2012 r., III CZ 17/12 (LEX nr 1164739) stwierdzono, że „hipoteza przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, odwołująca się do występowania "wypadków szczególnie uzasadnionych", pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nie obciążania jej kosztami procesu.”</p> <p>Ojciec małoletniej utrzymuje z małoletnią kontakty ponosząc w tym czasie koszty jej utrzymania, a ponadto był on przeświadczony o zasadności swojego powództwa. Z tych względów, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, nie obciążono powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz strony pozwanej, orzekając jak w punkcie II sentencji.</p> </div>