II Ca 1422/23

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 27 grudnia 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Małgorzata Radomska-Stęplewska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2024 r. w Poznaniu</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">K. Z.</span> </p> <p>przeciwko małoletniemu <span class="anon-block">J. M.</span> reprezentowanemu przez matkę <span class="anon-block">Ż. M.</span> </p> <p>o obniżenie alimentów</p> <p>oraz sprawy z powództwa wzajemnego małoletniego <span class="anon-block">J. M.</span> reprezentowanego przez matkę <span class="anon-block">Ż. M.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">K. Z.</span> </p> <p>o podwyższenie alimentów</p> <p>na skutek apelacji małoletniego powoda wzajemnego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Wągrowcu</p> <p>z dnia 30 maja 2023 roku</p> <p>sygn. akt III RC 55/22</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>.</p> <p>Małgorzata Radomska-Stęplewska</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="underline"> <!-- -->Zaskarżonym wyrokiem z 30 maja 2023 r.</span> Sąd Rejonowy w Wągrowcu w sprawie o sygn. akt III RC 55/22 z powództwa <span class="anon-block">K. Z.</span> przeciwko małoletniemu <span class="anon-block">J. M.</span>, reprezentowanemu przez matkę <span class="anon-block">Ż. M.</span> o obniżenie alimentów oraz w sprawie z powództwa wzajemnego małoletniego <span class="anon-block">J. M.</span>, reprezentowanego przez matkę <span class="anon-block">Ż. M.</span> przeciwko <span class="anon-block">K. Z.</span> o podwyższenie alimentów:</p> <p>1.  oddalił powództwo główne w całości;</p> <p>2.  zasądził od pozwanego wzajemnego <span class="anon-block">K. Z.</span> na rzecz małoletniego powoda wzajemnego <span class="anon-block">J. M.</span> podwyższone renty alimentacyjne w następujący sposób:</p> <p>a) w kwocie 1.000,00 zł miesięcznie, za okres od dnia 20.05.2022 r. do dnia 31.12.2022 r., płatną z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, do rąk matki małoletniego powoda <span class="anon-block">Ż. M.</span>,</p> <p>b) w kwocie 1.070,00 zł miesięcznie, począwszy od dnia 01.01.2023 r., płatną z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, do rąk matki małoletniego powoda <span class="anon-block">Ż. M.</span>,</p> <p>– i to w miejsce alimentów ustalonych w wyroku Sądu Rejonowego w Wągrowcu VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich w Chodzieży z dnia 30.12.2014 r. w sprawie o sygn. VIII RC 7/14;</p> <p>3.  wyrokowi w pkt 2 nadał rygor natychmiastowej wykonalności;</p> <p>4.  oddalił powództwo wzajemne w pozostałym zakresie;</p> <p>5.  obciążył powoda w całości kosztami procesu wynikającymi z powództwa głównego o obniżenie alimentów oraz częściowo, tj. w 30 % kosztami procesu wynikającymi z powództwa wzajemnego o podwyższenie alimentów i zasądził od <span class="anon-block">K. Z.</span> na rzecz małoletniego <span class="anon-block">J. M.</span> kwotę 2.070 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty z tytułu zwrotu kosztów procesu w zakresie zastępstwa adwokackiego;</p> <p>6.  zasądził od powoda <span class="anon-block">K. Z.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wągrowcu kwotę 720 zł z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych stanowiących część opłaty sądowej od pozwu wzajemnego;</p> <p>7.  nie obciążył małoletniego powoda wzajemnego kosztami sądowymi.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł małoletni powód wzajemny <span class="anon-block">J. M.</span> </span>, reprezentowany przez matkę <span class="anon-block">Ż. M.</span>, zaskarżając je w części tj. co do punktu 4 i 5.</p> <p>Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:</p> <p>1.  obrazę przepisów prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135)">art. 135 k.r.o.</a> poprzez:</p> <p>a)  ograniczenie zakresu potrzeb powoda wzajemnego do wydatków aktualnie czynionych tj. ich oszacowanie bez uwzględnienia potrzeb niezaspokojonych,</p> <p>b)  przyjęcie, że pomimo różnych zdolności zarobkowych i ciążących na nich zobowiązań każde z rodziców zobowiązane jest do tożsamego świadczenia w pieniądzu na rzecz powoda wzajemnego,</p> <p>c)  ustalenie zakresu potrzeb powoda wzajemnego niezgodnie z zasadą równej stopy życiowej rodziców i dzieci,</p> <p>2.  obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zakresie dowodów dotyczących zakresu potrzeb małoletniego powoda wzajemnego, w tym w szczególności przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w odniesieniu do zeznań matki małoletniego i dokonanie jej niezgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, skutkiem czego wadliwie przyjęto, że potrzeby powoda wzajemnego w zakresie żywności wynoszą 550 zł miesięcznie.</p> <p>Mając na uwadze powyższe apelujący wniósł o:</p> <p>1.  zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez:</p> <p>a)  zasądzenie od pozwanego wzajemnego na rzecz powoda wzajemnego dalszych alimentów w kwocie 580 zł tj. łącznie 1 650 zł miesięcznie, poczynając od dnia 1 stycznia 2023 r. płatnych do rąk matki małoletniego powoda wzajemnego <span class="anon-block">Ż. M.</span> z góry do 10 dnia każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku nieterminowej płatności,</p> <p>b)  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego do dnia zapłaty,</p> <p>2.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w tym postępowaniu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego do dnia zapłaty.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->W odpowiedzi na apelację powoda wzajemnego</span>, pozwany wzajemny wniósł o jej oddalenie w całości.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Apelacja powoda wzajemnego okazała się niezasadna.</p> <p>Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy, przyjmując je za własne, jak i ocenę prawną dokonaną przez ten Sąd.</p> <p>Powód wzajemny w apelacji zakwestionował ustalone przez Sąd I instancji usprawiedliwione potrzeby małoletniego <span class="anon-block">J. M.</span> i możliwości zarobkowe jego rodziców, stojąc na stanowisku, że doszło do zmiany stosunków uzasadniającej podwyższenie alimentów do kwoty 1 650 zł miesięcznie. Sąd Okręgowy stanowiska tego nie podziela.</p> <p>Małoletni <span class="anon-block">J. M.</span> ma obecnie 14 lat i uczęszcza do Szkoły Podstawowej w <span class="anon-block">C.</span> ( klasa VII). Od poniedziałku do piątku zamieszkuje u swojej prababci <span class="anon-block">B. M.</span> i pozostaje pod jej opieką. Natomiast dwa weekendy w miesiącu spędza u swojego ojca - pozwanego wzajemnego. Wynika to nie tylko z twierdzeń stron (k. 249-250, 300v-301v), ale i zeznań świadka <span class="anon-block">K. M.</span>, wujka matki małoletniego (k. 300-300v). Wskazał on, że matka małoletniego przekazuje niewiele środków na utrzymanie syna podczas jego pobytów u babci, są to drobne kwoty przekazywane w nieregularnych odstępach czasu. Powód wzajemny nie wykazał, że koszty jego utrzymania ustalone przez Sąd I instancji w kwocie ok. 2.140 zł miesięcznie, w szczególności związane z wyżywieniem, zostały zaniżone.</p> <p>Matka małoletniego obecnie zamieszkuje z partnerem oraz trójką pozostałych dzieci w <span class="anon-block">M.</span>. Zatrudniona jest okresowo jako sprzedawca w wymiarze pół etatu. Natomiast pozwany wzajemny zamieszkuje wraz z żoną i dwójką małoletnich dzieci, prowadzi działalność gospodarczą – kosmetykę samochodową, mając wieloletnie doświadczenie w zawodzie lakiernika samochodowego.</p> <p>W tym kontekście należy zaznaczyć, że usprawiedliwione potrzeby dziecka należy każdorazowo ustalać przez pryzmat zasady równej stopy życiowej – są one wypadkową możliwości zarobkowych obojga rodziców. Koszty te ustala się na przewidywanym średnim poziomie, szacując koszt utrzymania dziecka w skali miesiąca. Zakres ten nie zależy od faktycznie uzyskiwanych dochodów, ale od dochodów, które każde z rodziców przy wykorzystaniu swych możliwości zarobkowych mogłoby osiągać. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także w całości lub w części na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym<em> <!-- -->. </em>Celem opartego na opisanej podstawie obowiązku jest uzyskanie od obojga rodziców środków materialnych dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania dzieci oraz zaspokojenia uzasadnionych ich potrzeb, przy zachowaniu zasady równej stopy życiowej.</p> <p>Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w ocenie Sądu Okręgowego obowiązek pozwanego wzajemnego przyczyniania się do zaspokajania potrzeb małoletniego <span class="anon-block">J.</span> co do samej zasady nie może budzić najmniejszych wątpliwości.</p> <p>Jeżeli chodzi zatem o usprawiedliwione potrzeby małoletniego <span class="anon-block">J. M.</span>, jak wskazano wyżej, zostały one przez Sąd I instancji ustalone na prawidłowym poziomie – adekwatnym do wieku powoda wzajemnego, przy uwzględnieniu jego potrzeb rozwojowych i stanu zdrowia. Poziom tych potrzeb został przez sąd zweryfikowany przez odniesienie do zasad doświadczenia życiowego i ustalony na standardowym poziomie przy uwzględnieniu zasady równej stopy życiowej. Sąd Okręgowy wskazuje przy tym, że paragony nie stanowią miarodajnego źródła wiedzy o faktycznych wydatkach ponoszonych przez uprawnionego do alimentów. Do kosztów utrzymania dziecka wlicza się jego udział w kosztach zamieszkania, koszt wyżywienia, zakupu odzieży, butów i kosmetyków, a także wydatki związane z użytkowaniem telefonu, czy nauką. Sąd Okręgowy nie stwierdził, by którykolwiek wydatek ustalony przez Sąd I instancji został zaniżony. Dodać jedynie należy, że nie sposób przypisać do kosztów utrzymania małoletniego <span class="anon-block">J.</span>, kosztów paliwa, które ponosi jego matka, skoro przez większość czasu z nią nie zamieszkuje, a nadto jej partner po wypadku nie używa samochodu. Kwotę tę można ( 50 zł miesięcznie) natomiast przeznaczyć na wyżywienie <span class="anon-block">J.</span>. Nadto zwrócić należy uwagę, że świadczenie 800+ (poprzednio 500+) nie wpływa co prawda na wysokość obowiązku alimentacyjnego, jednak zdaniem Sądu Okręgowego winna być z niego zaspokajana część ponadstandardowych potrzeb małoletniego, np. korepetycje, rozrywka, hobby.</p> <p>Zarzuty dotyczące błędnego rozdzielenia obowiązku alimentacyjnego rodziców względem małoletniego <span class="anon-block">J.</span> po połowie, okazały się nieuzasadnione. Jak ustalono w sprawie, matka małoletniego nie sprawuje opieki nad synem w przeważającym zakresie, gdyż czyni to jego prababcia. Słusznie zatem Sąd Rejonowy uznał, że koszt utrzymania małoletniego <span class="anon-block">J.</span> powinien obciążać obu rodziców po połowie. W związku z powyższym, brak podstaw do obciążenia pozwanego wzajemnego obowiązkiem alimentacyjnym w większym stopniu niż matki powoda wzajemnego.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił wysokość możliwości zarobkowych pozwanego wzajemnego w oparciu o jego zeznania, jaki i informacje uzyskane z Powiatowego Urzędu Pracy. Jednocześnie strona powodowa nie zdołała wykazać, że uzyskuje on dochody w wyższej wysokości, aniżeli ustalona przez Sąd I instancji.</p> <p>Uwzględniając to, że pozwany wzajemny angażuje się w opiekę nad synem w niemal równym stopniu, co <span class="anon-block">Ż. M.</span>, w ocenie Sądu Okręgowego brak podstaw do obciążenia go kosztami utrzymania małoletniego <span class="anon-block">J.</span> w większej części niż matki małoletniego, która na co dzień nie czyni osobistych starań o wychowanie i opiekę nad synem w większym stopniu, niż pozwany.</p> <p>Nadto, mając na uwadze realne możliwości zarobkowe pozwanego wzajemnego, po zaspokojeniu jego własnych uzasadnionych wydatków i potrzeb jego rodziny, które bezpośrednio pokrywa, pozwany obecnie nie jest w stanie uiszczać na rzecz powoda wzajemnego alimentów w wyższej kwocie.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację powoda wzajemnego jako bezzasadną.</p> <p>Małgorzata Radomska-Stęplewska</p> </div>