I C 591/04
Common courts2013-12-30
Case number
I C 591/04
Judgment date
2013-12-30
Type
REASONS
Judges
Mariusz Tchórzewski (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->I C 591/04</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->0.a.W Y R O K C Z Ę Ś C I O W Y</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->0.b.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong>
</p>
<p>Dnia 30 grudnia 2013 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Lublinie I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Mariusz Tchórzewski</p>
<p>Protokolant: Katarzyna Radek</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2013 r. w Lublinie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">H. Z.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">M. B.</span> o:</p>
<p>1.
wydanie i opróżnienie części nieruchomości</p>
<p>2.
zapłatę:</p>
<p>a.
odszkodowania z odsetkami</p>
<p>b.
wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości z odsetkami</p>
<p>nakazuje pozwanej <span class="anon-block">M. B.</span> opróżnienie i wydanie w posiadanie powódce <span class="anon-block">H. Z.</span> lokalu użytkowego o powierzchni 20 m<sup>
<!-- -->2</sup>, położonego w suterenie budynku mieszkalnego wraz z przynależnymi do tego lokalu dwiema drewnianymi komórkami umiejscowionymi na nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, których posiadanie związane jest z udziałem 2/40 we współwłasności nieruchomości objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą KW nr (...)</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->I C 591/04 UZASADNIENIE</strong>
</p>
<p>Pozwem z dnia 8.06.2004 r. (k.3), sprecyzowanym przed nadaniem biegu sprawie w piśmie z dnia 4.08.2004 r. (k.30) <span class="anon-block">H. Z.</span> działająca osobiście pozwała <span class="anon-block">M. B.</span> o:</p>
<p>1.
wydanie nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span> przy <span class="anon-block">ul.(...)</span>, stanowiącej własność powódki i innych osób trzecich</p>
<p>2.
zasądzenie odszkodowania.</p>
<p>Pismem z dnia 26.03.2013 r. (k.307) powódka, poprzez profesjonalnego pełnomocnika, doprecyzowała powyższe roszczenia oraz rozszerzyła powództwo o zasądzenie kwot należnych z tytułu „bezumownego korzystania z nieruchomości”. W zakresie roszczenia związanego z ochroną prawa własności strona wskazała, że domaga się nakazania pozwanej opróżnienia i wydania powódce lokalu użytkowego o pow. 20 m<sup>
<!-- -->2</sup>, położonego w suterenie budynku oraz 2 przynależnych do niego komórek drewnianych umiejscowionych na nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, posiadanie których związane jest z udziałem 2/40 we współwłasności nieruchomości gruntowej.</p>
<p>Pozwana, poprzez profesjonalnego pełnomocnika konsekwentnie nie uznawała powództwa podnosząc zarzut zasiedzenia udziału 2/40 we współwłasności nieruchomości, z którym związane jest posiadanie przedmiotowego lokalu wydzielonego dla wyłącznego użytkowania przez podmiot, któremu ten udział przysługuje (pisma k. 56, 321, 337). Wskazywała, że toczy się w tym przedmiocie postępowanie przed Sądem Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie, o sygnaturze II Ns 54/12.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 7.11.2012 r., wydanym w sprawie I ACz 1116/12 (k.151), Sąd Apelacyjny w Lublinie wskazał na niedopuszczalność dalszego oczekiwania w niniejszym procesie na rozstrzygnięcie sprawy o zasiedzenie przez pozwaną udziału we współwłasności nieruchomości przez sąd rozpoznający stosowny wniosek w postępowaniu nieprocesowym, nakazując samodzielne rozstrzygnięcie tej kwestii, jako przesłanki rozstrzygnięcia o zasadności żądania w przedmiocie opróżnienia i wydania lokalu użytkowego z przynależnościami na rzecz powódki.</p>
<p>Mając powyższe na względzie, a także okoliczność, że kwestia zasadności roszczenia eksmisyjnego ma prejudycjalny charakter dla wszystkich zgłoszonych w sprawie roszczeń odszkodowawczych, w dniu 30.12.2013 r. Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok częściowy, ograniczając rozstrzygnięcie do powództwa o eksmisję (k.374).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">H. Z.</span> wraz z mężem <span class="anon-block">S. Z.</span> była od 1973 r. współwłaścicielką w 2/40 części zabudowanej nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, objętej <span class="anon-block">księga wieczystą KW (...)</span> Sądu Rejonowego w Lublinie (odpis k.9-11), aktualnie KW nr <span class="anon-block"> (...)</span> (odpis k.260-281). <span class="anon-block">S. Z.</span> zmarł w 2003 r. (odpis aktu zgonu k.13) przed wytoczeniem niniejszego powództwa, spadek po nim odziedziczyła żona wraz z dziećmi, nie przeprowadzono postępowania o dział spadku, zarząd nad nim sprawuje w imieniu spadkobierców <span class="anon-block">H. Z.</span> (okoliczności bezsporne, wynikające z faktów podawanych przez powódkę k. 354). W budynku murowanym i budynkach drewnianych umiejscowionych na przedmiotowej nieruchomości nie wyodrębniono prawnie nieruchomości lokalowych, natomiast współwłaściciele dokonali podziału nieruchomości <em>
<!-- -->quoad usum</em>, wiążąc poszczególne współudziały we współwłasności z wyłącznym posiadaniem do korzystania poszczególnych lokali mieszkalnych i użytkowych. W ten sposób (pokwitowanie k.12) <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonkowie <span class="anon-block">Z.</span> objęli w posiadanie lokal użytkowy o pow. 20 m<sup>
<!-- -->2</sup>, usytuowany w suterenie budynku, wykorzystywany przez poprzedniego użytkownika na działalność gospodarczą – zakład wulkanizacyjny, celem kontynuowania tej działalności (j.w.). Do lokalu tego „przynależała” w drodze podziału faktycznego przedmiotu współwłasności jedna komórka drewniana wykorzystywana, jako magazyn, oraz posiadacz lokalu użytkowego miał prawo do korzystania z drugiej analogicznej komórki, wykorzystywanej jako toaleta – obie umiejscowione na podwórku budynku mieszkalnego, traktowane przez współwłaścicieli nieruchomości, jako „zabudowania uboczne” zakładu wulkanizacyjnego (j.w. oraz fakty podane przez pozwaną <span class="anon-block">M. B.</span> k.372v-373, opis nieruchomości w pokwitowaniu k.12 <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonków <span class="anon-block">Z.</span>).</p>
<p>Umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 24.04.1975 r. w Państwowym Biurze Notarialnym w <span class="anon-block">L.</span>, Rep. A <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">H.</span>i <span class="anon-block">S.</span>małżonkowie <span class="anon-block">Z.</span>sprzedali warunkowo <span class="anon-block">S. B.</span>swój udział we współwłasności przedmiotowej nieruchomości wraz z prawem do wyłącznego korzystania z opisanych lokali i pomieszczeń, wraz z częściami składowymi (maszynami i urządzeniami), celem prowadzenia przez nabywcę zakładu wulkanizacyjnego we własnym imieniu (j.w., kopia aktu k.60-61). Umowa była zawarta pod warunkiem (§2 aktu), że Prezydent Miasta <span class="anon-block">L.</span>nie wykona ustawowego prawa pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa, sprzedający poświadczyli fakt otrzymania od kupującego, przed zawarciem umowy, całości umówionej ceny (§3). Strony poświadczyły także niesporny między nimi fakt wydania posiadania opisanych pomieszczeń <span class="anon-block">S. B.</span>i przeniesienia na niego wszystkich dotychczasowych uprawnień zbywców, przed zawarciem umowy (§4), nabywca zobowiązał się ponosić wszelkie opłaty i ciężary związane z nabytym prawem i posiadaniem z datą wsteczną, od dnia 1.01.1975 r. W przypadku skorzystania przez Skarb Państwa z prawa pierwokupu udziału we współwłasności, nabywca zobowiązał się do jego wydania (§5). W tym samym dniu zbywcy udzielili <span class="anon-block">S. B.</span>pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego, Rep. A <span class="anon-block">(...)</span> (kopia wypisu k.59), do przeniesienia na pełnomocnika prawa do udziału w nieruchomości objętego umową opisaną powyżej, w przypadku nie wykonania przez Skarb Państwa ustawowego prawa pierwokupu. Jednocześnie <span class="anon-block">H.</span>i <span class="anon-block">S.</span>małżonkowie <span class="anon-block">Z.</span>zawarli w treści pełnomocnictwa zastrzeżenie, że ma ono charakter nieodwołalny, z uwagi na uiszczenie przez nabywcę całości ceny za zbywane prawo.</p>
<p>
<span class="anon-block">S. B.</span>, z przyczyn nieustalonych, mimo nie wykonania przez Skarb Państwa ustawowego prawa pierwokupu (pismo k.64) i mimo posiadania stosownego pełnomocnictwa, które nie wymagało już udziału zbywców w dalszych czynnościach prawnych, mając świadomość warunkowego i nie ostatecznego charakteru umowy z dnia 24.04.1975 r., nigdy nie zgłosił się do Państwowego Biura Notarialnego, a później do dowolnego notariusza, celem uregulowania prawa do nabywanego udziału we współwłasności, poprzez zawarcie umowy ostatecznej, przenoszącej na niego nabyte prawo (bezsporne, j.w.).</p>
<p>
<span class="anon-block">S. B.</span> prowadził w przedmiotowym lokalu zakład wulkanizacyjny z wykorzystaniem maszyn i urządzeń nabytych od <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonków <span class="anon-block">Z.</span>, był wyłącznym posiadaczem przedmiotowego lokalu użytkowego i „przynależnych” komórek, nikt nigdy nie kwestionował jego uprawnienia do wyłącznego posiadania tych wydzielonych części nieruchomości, nikt nie rościł sobie pretensji do wykonywania uprawnień właścicielskich w zakresie udziału 2/40 objętego przywołaną umowa sprzedaży. <span class="anon-block">S. B.</span> ponosił wszelkie ciężary związane z posiadaniem lokalu użytkowego (j.w., zaświadczenie k.283). W 1987 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, lokal został zamknięty i pozostaje w niezmiennym stanie do dnia dzisiejszego. Wszystkie maszyny, urządzenia i ruchomości znajdujące się w lokalu pozostały w nim, w wyłącznym posiadaniu <span class="anon-block">S. B.</span>. Z uwagi na fakt, że posiadacz lokalu zamieszkiwał z rodziną w innej części miasta i od 1987 r. nie przebywał w miejscu dotychczasowej działalności gospodarczej, a w lokalu umiejscowiony był główny zawór przyłącza wodociągowego do budynku, klucz do lokalu <span class="anon-block">S. B.</span> udostępnił jednemu mieszkańcowi budynku (o nazwisku <span class="anon-block">W.</span>), dla wykorzystywania w razie potrzeb (fakty podane przez pozwaną j.w.).</p>
<p>Pismem z dnia 3.11.1999 r. <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonkowie <span class="anon-block">Z.</span>, po raz pierwszy od 1975 r. wypowiedzieli się, co do swoich praw do przedmiotu umowy z 1975 r., wypowiadając <span class="anon-block">S. B.</span> „użytkowanie” lokalu wraz z zapleczem – dwiema komórkami, wzywając go do wydania lokalu i „zaplecza” do dnia 15.12.1999 r. <span class="anon-block">S. B.</span> skontaktował się z <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonkami <span class="anon-block">Z.</span>, którzy zażądali dodatkowej dopłaty do ceny z 1975 r. Aktualnie, z uwagi na śmierć <span class="anon-block">S. B.</span> w dniu 27.11.1999r., nie są możliwe do ustalenia motywy zachowania <span class="anon-block">S. B.</span>, w postaci kilkudziesięcioletniego zaniechania wykorzystania pełnomocnictwa opisanego powyżej dla samodzielnego złożenia stosownych oświadczeń woli w imieniu własnym oraz zbywców, o definitywnym przeniesienie praw <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonków <span class="anon-block">Z.</span> na jego rzecz (fakty podawane przez strony j.w., pismo k.15, odpis aktu zgonu k.226).</p>
<p>Spadek po <span class="anon-block">S. B.</span> nabyła żona <span class="anon-block">M. B.</span> wraz z dziećmi (postanowienie k.232). Nie przeprowadzono postępowania o dział spadku, zarząd nad nim sprawuje z wyłączeniem innych spadkobierców <span class="anon-block">M. B.</span> (okoliczności bezsporne, wynikające z faktów podawanych przez pozwaną j.w.). <span class="anon-block">M. B.</span> zabezpieczyła lokal przed dostępem osób trzecich, rozwiązała umowę o dostarczanie energii elektrycznej, przejęła posiadanie przedmiotowego lokalu z „zapleczem” w stanie faktycznym, jaki istniał niezmiennie od 1987 r. i do chwili obecnej nie uległ zmianie (j.w.).</p>
<p>W dniu 22.11.1999 r. <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonkowie <span class="anon-block">Z.</span> złożyli oświadczenie <span class="anon-block">M. B.</span> o woli przeniesienia praw i posiadania związanych z przedmiotem umowy z 1975 r., zakreślając termin dla zawarcia umowy przenoszącej prawa do dnia 30.11.1999 r. (pismo k.63), jednakże do kontraktu nie doszło z uwagi na podtrzymywanie przez nich dodatkowych żądań finansowych (okoliczności bezsporne, wynikające z faktów podawanych przez powódkę i pozwaną j.w., pismo k.241-243).</p>
<p>Pismem z dnia 6.12.1999 r. <span class="anon-block">M. B.</span> wezwała <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonków <span class="anon-block">Z.</span> do „przedsądowej próby ugodowej”, wzywając do stawiennictwa w opisanej kancelarii notarialnej w dniu 14.01.2000 r. (pismo k.203), jednakże <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonkowie <span class="anon-block">Z.</span> nie stawili się, celem zawarcia umowy ostatecznej, wywodząc wygaśnięcie postanowień umowy z 1975 r. z chwilą śmierci <span class="anon-block">S. B.</span> (pisma k.205, 206).</p>
<p>Od lutego 2000 r. <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonkowie <span class="anon-block">Z.</span> wzywali pozwaną do wydania przedmiotowego lokalu, a następnie nieskutecznie pozwali ją o odszkodowanie za pozbawienie władztwa lokalu (k.14, 18, 192-194, 207).</p>
<p>W dniu 24.03.2000 r. <span class="anon-block">M. B.</span> złożyła w związku z powyższym, w Sądzie Rejonowym w Lublinie, wniosek o stwierdzenie zasiedzenia przez <span class="anon-block">S. B.</span> udziału we współwłasności przedmiotowej nieruchomości, objętego umową z dnia 24.04.1975 r. (k.67), postępowanie to nie zostało ukończone do chwili obecnej (bezsporne). W dniu 8.01.2008 r. pełnomocnik <span class="anon-block">M. B.</span> zmodyfikował wniosek, domagając się stwierdzenia zasiedzenia na jej rzecz, przyznając fakt posiadania udziału we współwłasności przez <span class="anon-block">S. B.</span>, a następnie <span class="anon-block">M. B.</span>, w złej wierze (pismo k.282). Fakt takiego charakteru posiadania potwierdziła pozwana w niniejszej sprawie (k.372v).</p>
<p>W dniu 25.08.2001 r. <span class="anon-block">H. Z.</span> z mężem weszli w posiadanie lokalu bez wiedzy i zgody spadkobierców <span class="anon-block">S. B.</span> i wyrokiem z dnia 17.12.2001 r., w sprawie I C 916/01 Sąd Rejonowy w Lublinie przywrócił <span class="anon-block">M. B.</span> posiadanie lokalu objętego umowa z 1975 r. (wyrok k.62, pozew k.195-196, protokół k.202, wyrok k.221-223, zawiadomienie o przestępstwie k.244).</p>
<p>Opisany stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przywołane dowody oraz fakty wzajemnie przyznawane przez strony. Nikt nie kwestionował prawdziwości i autentyczności dokumentów urzędowych i prywatnych, w tym przedłożonych w formie kopii i wraz z faktami podawanymi przez obie strony tworzyły one łańcuch dowodów niesprzecznych wewnętrznie, wzajemnie logicznie się dopełniających, pozwalając na wyrokowanie w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> o żądaniu związanym z ochroną własności.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Roszczenie ostatecznie sprecyzowane w punkcie I pisma przygotowawczego z dnia 26.03.2013 r. (k.307) zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Okolicznością bezsporną między stronami były;</p>
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>niedefinitywny charakter umowy z dnia 24.04.1975 r.,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>brak podjęcia przez <span class="anon-block">S. B.</span>, z nieustalonych przyczyn, czynności w celu zawarcia umowy ostatecznej</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>samoistne posiadanie udziału objętego umową z 24.04.1975 r. i związanego z nim prawem wyłącznego korzystania z lokalu użytkowego wraz z „zapleczem”</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>nieprzerwane posiadanie przedmiotowego lokalu przez <span class="anon-block">S. B.</span>, a po jego śmierci przez <span class="anon-block">M. B.</span>, od 24.04.1975 r., do chwili wyrokowania.</p>
</dd>
</dl>
<p>Końcowo sporny był pomiędzy stronami, jak sie wydaje (choć wyłącznie ze względu na taktykę procesową, a nie faktyczne przekonanie strony pozwanej) charakter posiadania udziału przez <span class="anon-block">S. B.</span>, lecz ostatecznie strona pozwana (wnioskodawczyni w postępowaniu nieprocesowym) przyznała zarówno w sprawie toczącej się przed sądem rejonowym, jak też w niniejszym procesie, że posiadanie to było w złej wierze, a o warunkowym charakterze umowy z dnia 24.04.1975 r. wiedzę posiadała także żona nabywcy, <span class="anon-block">M. B.</span> (protokół k.372v). Profesjonalny pełnomocnik pozwanej w odpowiedzi na pozew z dnia 17.01.2005 r. także przyznał, że umowa z 1975 r. miała charakter warunkowy, a zbywcy udzielili <span class="anon-block">S. B.</span> pełnomocnictwa dla przeniesienie własności udziału w przypadku nieskorzystania z prawa pierwokupu przez Skarb Państwa. <span class="anon-block">S. B.</span> miał świadomość powyższego i chciał definitywnie sfinalizować umowę warunkową w listopadzie 1999 r. (odpowiedź na pozew k.57). W piśmie przygotowawczym z dnia 3.06.2013 r. (k.321-323) pozwana, poprzez pełnomocnika wprost przyznała, że dla zasiedzenia udziału objętego <span class="anon-block">umową (...)</span> r. konieczny był upływ 30-letniego okresu posiadania. Na rozprawie w dniu 16.09.2013 r., po ujawnieniu faktu pominiętego dotychczas przez pełnomocnika pozwanej, że pozew obejmuje także żądanie eksmisji z nieruchomości (k.325) strona zmieniła stanowisko, wywodząc fakt posiadania udziału i związanego z nim posiadania lokalu użytkowego w dobrej wierze, z uwagi na domniemanie prawne takiego posiadania. Stanowisko to zostało podtrzymane w piśmie z dnia 28.11.2013 r. (k.337-338).</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> przedmiotem zasiedzenia może być także udział we współwłasności nieruchomości (por. red. E.Gniewek „Kodeks cywilny. Komentarz” C.H.Beck Warszawa 2011, s.322, t.5). Przesłanką nabycia takiego prawa jest jego samoistne posiadanie (bezsporne w niniejszej sprawie) oraz upływ czasu takiego posiadania: 30 lat w złej wierze i 20 lat w dobrej wierze, a oceny charakteru posiadania należy dokonywać na chwilę objęcia w posiadanie, późniejsza zmiana świadomości posiadacza nie ma już znaczenia (por. post. SN z 25.06.2003 r. III CZP 25/03 Prok.i Pr. 2004/2, s.32 oraz E.Gniewek <em>
<!-- -->op.cit.</em>, s.323, t.10). Dobra wiara posiadacza nie stanowi, zatem przesłanki nabycia własności przez zasiedzenie, ma wpływ jedynie na jego termin. Pozwana starała się wywodzić w ostatnim stadium postępowania, że <span class="anon-block">S. B.</span> zawierający warunkową umowę sprzedaży w 1975 r. i obejmujący przedmiot sprzedaży w samoistne posiadanie, winien być traktowany, jako posiadacz w dobrej wierze. Istotnie w judykaturze pojawił się odosobniony pogląd, że zawarcie umowy notarialnej zobowiązującej dopiero do przeniesienia własności pozwala na ustalenie u niedoszłego nabywcy posiadania tej nieruchomości w dobrej wierze (wyrok SN z 24.03.1999 r. I CKN 1081/97 OSNC 1999/10/181), lecz to kontrowersyjne stanowisko spotkało sie z powszechną krytyką doktryny prawa, jako zawierające nieuzasadnioną próbę odejścia od utrwalonego pojęcia „dobrej wiary”, ustalonego uchwałą 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6.12.1991 r. (III CZP 108/91 OSN 1992/4/48), zgodnie z którym „dobra wiara posiadacza polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że przysługuje mu takie prawo do władania rzeczą, jakie faktycznie wykonuje” (por. E.Gniewek <em>
<!-- -->op.cit.</em>, s.324, t.11). Opisany, jednostkowy pogląd został odrzucony w nowszych judykatach i obecnie wskazuje się konsekwentnie, że w razie zawarcia umowy przeniesienia własności o charakterze warunkowym, zobowiązującym, nabywcy z takiej umowy nie przysługuje przymiot posiadacza w dobrej wierze, gdyż z treści samej umowy wynika jasno, dla każdej osoby potrafiącej świadomie posługiwać się językiem narodowym, że prawo własności może dopiero zostać przeniesione na nabywcę w drodze zawarcia umowy o charakterze rozporządzającym (por. post. SN z 21.03.2013 r. II CSK 495/12). W realiach sprawy treść umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 24.04.1975 r. nie budziła wątpliwości, co do braku definitywnego przeniesienia własności udziału zbywców, wprost wskazywała, że przeniesienie udziału nastąpi pod warunkiem nieskorzystania Skarbu Państwa z ustawowego prawa pierwokupu. Równocześnie z przedmiotową umową strona zbywająca udzieliła <span class="anon-block">S. B.</span> pełnomocnictwa dla „przeniesienia na siebie własności sprzedanego udziału /.../ w przypadku jeśli nie zostanie wykonane ustawowe prawo pierwokupu” (k.59). <span class="anon-block">S. B.</span>, będąc osobą dorosłą, poczytalną, prowadzącą działalność gospodarczą, nie mógł inaczej odczytywać treści tych postanowień, niż ich literalne brzmienie i musiał mieć pełną świadomość, że nie stał się w dniu 24.04.1975 r. właścicielem nabywanego udziału. W świetlle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1;art. 172 § 2)">art. 172 § 1 i 2 k.c.</a> nabycie własności przez zasiedzenie mogło nastąpić dopiero po upływie terminu dla posiadania w złej wierze. W dacie zawierania umowy warunkowej wskazane przepisy przewidywały 20-letni termin samoistnego posiadania w złej wierze, czyli upłynąłby on w dniu 24.04.1995 r. W 1990 r. dokonano jednak zmiany stosownych przepisów i aktualnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 2)">art. 172 § 2 k.c.</a> wymaga w takim przypadku upływu 30 lat nieprzerwanego posiadania. W realiach sprawy termin ten upływałby, zatem w dniu 24.04.2005 r. i zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 1;art. 176 § 2)">art. 176 § 1 i 2 k.c.</a> samoistnym posiadaczem nabywającym własność udziału <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">S.</span> małżonków <span class="anon-block">Z.</span> mogłaby być pozwana <span class="anon-block">M. B.</span>.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 175)">art. 175 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1)">art. 123 § 1 pkt 1 k.c.</a> bieg terminu zasiedzenia przez <span class="anon-block">M. B.</span> został jednak przerwany wytoczeniem powództwa w niniejszej sprawie, w dniu 8.06.2004 r. Istotnym, bowiem jest to, że w wykonaniu wezwania do braków formalnych pozwu (zarządzenie k.28), pismem z dnia 4.08.2004 r. powódka <span class="anon-block">H. Z.</span> wprost wskazała, że domaga się wydania nieruchomości w zakresie posiadanym przez <span class="anon-block">M. B.</span> (k.30). Dopiero po takim sprecyzowaniu żądań, Przewodniczący Wydziału nadał bieg sprawie (zarządzenie k. 31 i 51).</p>
<p>Okolicznością bezsporną jest to, że powódka jest jednym ze współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem wielo lokalowym, bez ustanowionych odrębnych nieruchomości lokalowych oraz jednym ze spadkobierców udziału we współwłasności tej nieruchomości przypadającego <span class="anon-block">S. B.</span>. Z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 209)">art. 209 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1035)">art. 1035 k.c.</a> była w pełni legitymowana do wystąpienia z powództwem opartym na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 1)">art.222 § 1 k.c.</a> o wydanie części nieruchomości posiadanej wyłącznie przez pozwaną (okoliczność bezsporna), która nie jest w stanie wylegitymować się żadnym tytułem prawno rzeczowym, lub obligacyjnym do dysponowania przedmiotową częścią nieruchomości.</p>
<p>Z tych względów, w oparciu o przywołane przepisy, orzeczono w odniesieniu do części powództwa w sprawie.</p>