II AKa 422/10

<p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt: II AKa 422/10</span> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 grudnia 2010 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="172"/> <col width="539"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Marek Charuza</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Jolanta Śpiechowicz (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSO del. Aleksander Sikora</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Magdalena Baryła</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale <strong> <!-- -->Prokuratora Prok. Apel. Tomasza Janeczka</strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2010 roku sprawy</p> <p>wnioskodawcy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. J.</span> </strong> </p> <p>w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu wykonania decyzji <br/>o internowaniu</p> <p>na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach</p> <p>z dnia 14 września 2010 roku, sygn. akt. XVI Ko 40/09</p> <p>1.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, iż podwyższa zasądzoną na rzecz wnioskodawcy kwotę zadośćuczynienia do wysokości 9.000,00 (dziewięć tysięcy) złotych – czyli łącznie z odszkodowaniem do kwoty 9.800,00 (dziewięć tysięcy osiemset) złotych;</p> <p>2.  w pozostałym zakresie tenże wyrok utrzymuje w mocy;</p> <p>3.  zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Katowicach) na rzecz <br/>adw. <span class="anon-block">J. L.</span> – Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">K.</span> kwotę 146,40 <br/>(sto czterdzieści sześć 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w drugiej instancji;</p> <p>4.  kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKa 422/10</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy w Katowicach, wyrokiem z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt XVI Ko 40/09 na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1;art. 13)">art. 8 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> (Dz.U. Nr 34 poz. 149 ze zm.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">J. J.</span> kwotę 8.300 zł, w tym –7.500 złotych jako zadośćuczynienie i kwotę 800 złotych tytułem odszkodowania, <br/>z tytułu wykonania decyzji Komendanta Wojewódzkiego MO w <span class="anon-block">K.</span> z dnia <br/>12 grudnia 1981 r. o internowaniu, z ustawowymi odsetkami od dnia prawomocności wyroku, w pozostałym zakresie wniosek oddalił i zasądził na rzecz pełnomocnika <br/>z urzędu stosowne wynagrodzenie.</p> <p>Od wyroku tego apelację wniósł pełnomocnik wnioskodawcy, zarzucając:</p> <p>1.  błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez uznanie, <br/>iż przymusowa sprzedaż domu, samochodu i całego mienia ruchomego przed opuszczeniem kraju przez wnioskodawcę i jego rodzinę nie miała związku <br/>z okresem internowania i późniejszych szykan wobec wnioskodawcy <br/>w Zakładzie Pracy i poza nim;</p> <p>2.  błąd prawa procesowego poprzez brak wskazania podstawy prawnej dokonanych obliczeń kwot odszkodowania i zadośćuczynienia.</p> <p>Wskazując te podstawy pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku <br/>i zasądzenie na rzecz wnioskodawcy 25.000 zł tytułem zadośćuczynienia z tytułu wykonania decyzji o internowaniu <span class="anon-block">J. J.</span> oraz odszkodowania za przymusowo pozostawione w kraju mienie.</p> <p>Sąd Apelacyjny uznał wniesioną apelację za całkowicie niezasadną, aczkolwiek zaskarżony wyrok musiał ulec korekcie, bowiem przy określaniu kwoty zasądzonego zadośćuczynienia popełniono omyłkę, która spowodowała, że ostatecznie zasądzona kwota została zaniżona o 1500 zł.</p> <p>Całkowicie niezrozumiały jest zarzut apelacji sformułowany w pkt 2. Podstawą zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu wykonania decyzji Komendanta Wojewódzkiego MO w <span class="anon-block">K.</span> o internowaniu są wskazane <br/>w części dyspozytywnej stosowne przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 ()">ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> i są to przepisy mające w przedmiotowej sprawie zastosowanie.</p> <p>Oczywistym błędem Sądu Okręgowego było powołanie się na przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 2)">art. <br/>321 § 2 k.p.c.</a>, bowiem przepis ten został uchylony przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia <br/>2 lipca 2004 r. (Dz.U.04.172.1804) zmieniającej nin. ustawę z dniem 5 lutego 2005 r. – uchybienie to nie mogło mieć jednak żadnego wpływu na treść orzeczenia.</p> <p>Zastosowanie w przedmiotowej sprawie znalazł za to niewątpliwie przepis <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 k.p.c.</a>, zgodnie z którym, jeżeli w sprawie o naprawienie szkody, o dochody, zwrot bezpodstawnego wzbogacenia lub o świadczenie z umowy o dożywocie sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione, może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Przepis ten nie został wprawdzie expressis verbis wymieniony w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, ale jego treść wskazuje jednoznacznie na fakt, iż został on zastosowany.</p> <p>Pełnomocnik wnioskodawcy zdaje się zresztą nie rozumieć jakie kwoty <br/>z jakiego tytułu zostały zasądzone w zaskarżonym wyroku, bowiem wbrew jednoznacznej wymowie uzasadnienia twierdzi, że 800 zł to kwota zasądzona tytułem „wykonania decyzji o internowaniu”, a z dalszych wywodów należy sądzić, że jest to dla niego równoważne z zadośćuczynieniem, natomiast 7.500 zł zasądzono wg niego tytułem odszkodowania, mimo, że jest dokładnie odwrotnie.</p> <p>Sąd Okręgowy jednoznacznie w swoim uzasadnieniu stwierdził, że kwota <br/>800 zł, to równowartość 4 paczek jakie wnioskodawca otrzymał od swojej rodziny <br/>w trakcie pobytu w zakładzie karnym i należycie wykazał, że jest to jedyna udowodniona kwota mogąca wchodzić w skład odszkodowania, mającego zrekompensować szkodę majątkową wynikającą bezpośrednio z faktu internowania wnioskodawcy.</p> <p>Trafnie Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawca nie utracił w tym czasie wynagrodzenia za pracę, bezpośrednio po zwolnieniu został przyjęty do tego samego zakładu, natomiast straty, jakie zdaniem wnioskodawcy poniósł on przygotowując się do wyjazdu z Polski nie są szkodą mającą bezpośredni związek z faktem internowania i jako takie nie mogą być zrekompensowane w trybie przewidzianym Ustawą z dnia 23 lutego 1991 r.</p> <p>Jeżeli chodzi natomiast o kwotę zadośćuczynienia, to Sąd Okręgowy dość szeroko zajął się tym tematem i wskazał jakie okoliczności zadecydowały o tym, że decyzja o internowaniu była dla wnioskodawcy uciążliwa i stanowiła o wyjątkowo negatywnych jego odczuciach i przeżyciach. Należy pamiętać, że zawsze jest to kwestia ocenna i Sąd Apelacyjny nie może w sposób zasadniczy wnikać tu w motywy zasądzenia takiego a nie innego zadośćuczynienia, o ile tylko nie jest to kwota rażąco, niesprawiedliwie niska, czy też wręcz symboliczna.</p> <p>Ustalenie, jaka konkretnie kwota zadośćuczynienia jest "odpowiednia" <br/>w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 k.p.c.</a>, z istoty należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, nie może być to jednak uznanie "dowolne", a uwzględniać musi wszystkie okoliczności sprawy i opierać się na czytelnych kryteriach. W ramach kontroli apelacyjnej nie jest możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego. Zarzut niewłaściwego ustalenia zadośćuczynienia może być skuteczny jedynie wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania takiego zadośćuczynienia. Zarzut niewłaściwego określenia wysokości zadośćuczynienia ma w szczególności rację (por: wyrok SN z dnia 2007.07.03 II KK 321/06 LEX nr 299187)</p> <p>Sąd Okręgowy uznał, że wystarczającą kwotą zadośćuczynienia będzie 3000 zł miesięcznie i Sąd Apelacyjny w pełni z takim stanowiskiem się zgadza.</p> <p>Przy obliczaniu kwoty tegoż zadośćuczynienia doszło jednakże do omyłki, bowiem wnioskodawca przebywał w izolacji od 13 grudnia 2001 r. do 9 marca 2002 r., <br/>czyli przez okres 3 miesięcy bez 4 dni, a w takiej sytuacji kwota 3000 zł pomnożona przez 3 daje kwotę 9.000 zł. Doliczając do tego kwotę 800 zł tytułem odszkodowania, łączna kwota zasądzona na rzecz wnioskodawcy winna wynosić nie 8.300 zł ale <br/>9.800 zł.</p> <p>Mając powyższe na względzie, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok jedynie w ten sposób, że podwyższył kwotę zadośćuczynienia do wysokości 9.000 zł, a całą zasądzoną na rzecz wnioskodawcy kwotę (łącznie z odszkodowaniem <br/>w wysokości 800 zł) do wysokości 9.800 zł.</p> <p>Mając to wszystko na względzie, Sąd Apelacyjny orzekł jak na wstępie.</p> </div>