III KK 187/09

WYROK Z DNIA 16 GRUDNIA 2009 R. III KK 187/09 Przepis art. 47 k.p.k. reguluje kwestię wyłączenia od udziału w spra- wie nie samej jednostki organizacyjnej, w której prowadzone są czynności w tym stadium postępowania, lecz konkretnej osoby, która czynności te prowadzi w roli prokuratora prowadzącego albo nadzorującego postępo- wanie przygotowawcze, czy też oskarżyciela publicznego, a co do której istnieją powody wyłączenia z mocy prawa (art. 47 w zw. z art. 40 § 1 pkt 1- 4, 6 i 10 k.p.k.) lub okoliczności tego rodzaju, że mogłyby one wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tej osoby (art. 47 w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.). Przewodniczący: sędzia SN J. ŻywolewskaŁawniczak. Sędziowie SN: M. Buliński, D. Rysińska (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Krajowej: Z. Siejbik. Sąd Najwyższy w sprawie Marcina P., skazanego z art. 190 § 1 w zb. z art. 157 § 2 w zw. z art. 11 § 2 i art. 64 § 2 k.k. oraz z art. 13 § 1 w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 1 w zw. z art. 11 § 2 i art. 64 § 2 k.k. i innych, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r., ka- sacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 4 marca 2009 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgo- wego w B. z dnia 20 października 2008 r., u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy skazanie Mar- cina P. za czyn przypisany w punkcie 2, zakwalifikowany z art. 13 § 1 w zw. 2 z art. 148 § 1 w zb. z art. 157 § 1 w zw. z art. 11 § 2 i art. 64 § 2 k.k., i sprawę w tym zakresie p r z e k a z a ł do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w G. (...). Z u z a s a d n i e n i a Prokurator oskarżył Marcina P. o popełnienie w nocy z 9 na 10 grud- nia 2006 r. w I., w warunkach multirecydywy, trzech przestępstw polegają- cych na: I. usiłowaniu dokonania zabójstwa Rafała U., co spowodowało u niego ob- rażenia o których mowa w art. 157 § 2 k.k.; II. usiłowaniu dokonania zabójstwa Mariusza J., co spowodowało u niego obrażenia określone w art. 157 § 1 k.k.; III. wzięciu udziału w pobiciu Marcina B., narażającym go na bezpośrednie niebezpieczeństwo skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub w art. 157 § 1 k.k., a powodującym skutek wskazany w art. 157 § 2 k.k. Po rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w B., wyrokiem z dnia 20 października 2008 r., uznał oskarżonego Marcina P. za winnego tego, że: 1) w dniu 9 grudnia 2006 r. ok. godz. 23.30 w barze w I. groził Rafałowi U. popełnieniem przestępstwa na jego szkodę oraz jego rodziny, w ten spo- sób, że mówił, iż go zabije i jego rodzinę, a następnie wykręcił mu głowę i przystawił nóż do szyi, po czym pokrzywdzony odepchnął w sposób zdecy- dowany jego rękę z nożem, co spowodowało u niego obrażenia w postaci przecięcia naskórka lewej ręki oraz rany kłutej nosa i prawego policzka, które to obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie narządów ciała Rafała U. na okres nie przekraczający 7 dni, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia w okresie 13 listopada 2001 r. do 13 listopada 2006 r. kary 5 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Są- 3 du Rejonowego w I. za czyny z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., art. 158 § 1 k.k., art. 157 § 1 k.k. i in., tj. przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., i za to na podstawie art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. wymie- rzył karę 2 lat pozbawienia wolności, 2) w dniu 10 grudnia 2006 r., około godziny 01.00 w I., przewidując możli- wość pozbawienia życia i na to się godząc, zadał Mariuszowi J. cios nożem o ostrzu klinowym o dł. 11 cm w okolicę tylnej lewej części tułowia, powo- dując ranę kłutą penetrującą grupę tkanek mięśniowych przykręgosłupo- wych skośnie ku górze na głębokość 78 cm sięgającą dna okolicy kręgo- słupa, naruszając tym samym prawidłowe funkcjonowanie narządów ciała u Mariusza J. na okres przekraczający 7 dni, lecz zamierzonego celu nie osiągnął, gdyż pokrzywdzonemu udzielono natychmiastowej pomocy me- dycznej, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia w okresie 13 listopada 2001 r. do 13 listopada 2006 r. kary 5 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w I., za czyny z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., art. 158 § 1 k.k., art. 157 § 1 k.k. i in., tj. przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., i za to na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył karę 15 lat pozbawienia wolności, 3) w dniu 10 grudnia 2006 r. około godz. 1.00 w I. wziął udział w pobiciu Marcina B., w ten sposób, że dołączył do osoby bijącej wyżej wymienione- go, co do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, wyma- chując nożem oraz szarpiąc narażał go na bezpośrednie niebezpieczeń- stwo wystąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub w art. 157 § 1 k.k., czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia w okresie 13 listopa- da 2001 r. do 13 listopada 2006 r. kary 5 lat pozbawienia wolności, orze- czonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w I. za czyny z art. 13 § 1 k.k. 4 w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., art. 158 § 1 k.k., art. 157 § 1 k.k. i in., tj. przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., i za to na podstawie art. 158 § 1 k.k. wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 i art. 86 § 1 k.k. Sąd orzekł karę łączną 15 lat pozbawienia wolności, dokonując na jej poczet odpowiedniego zaliczenia rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonego w sprawie oraz zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Apelację od tego orzeczenia wniósł, obok oskarżyciela publicznego, także obrońca skazanego. (...) Sąd Apelacyjny w G., po rozpoznaniu wniesionych środków odwo- ławczych, wyrokiem z dnia 4 marca 2009 r., utrzymał wyrok Sądu pierwszej instancji w mocy, uznając obie apelacje za oczywiście bezzasadne. Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego. Zarzucił ra- żące naruszenie prawa procesowego: (...) 3) art. 440 k.p.k. w zw. z art. 47 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. i art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k., mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, pomimo uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności funkcjonariuszy KPP w I., wykonujących czynności w postępowaniu przygotowawczym, zważywszy na fakt, iż jedną z osób pokrzywdzonych w niniejszym postępowaniu był Marcin B., funkcjo- nariusz Policji, zatrudniony w przedmiotowej Komendzie; (...) Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w G., w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie kasacyjnej Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się częściowo skuteczna, chociaż większość wysu- niętych w niej zarzutów należy ocenić jako bezzasadne w stopniu oczywi- stym. 5 Za całkiem bezpodstawny trzeba zatem, w pierwszej kolejności, uznać zarzut rażącej obrazy art. 440 w zw. z art. 47 oraz art. 41 § 1 i art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zarzut ten nie ma żadnego uzasadnienia faktycznego. O ile bowiem obrońca twierdzi, że funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w I. nie zachowywali bez- stronności przy wykonywaniu czynności w postępowaniu przygotowaw- czym wobec tego, że jedną z osób pokrzywdzonych przestępstwem był Marcin B. – funkcjonariusz tej właśnie jednostki, to okoliczność ta po prostu nie odpowiada rzeczywistości. Marcin B., co wynika już z notatki na k. 2 akt, a także z danych podawanych w protokołach przesłuchania świadka, był bowiem faktycznie funkcjonariuszem Policji, jednak Posterunku w P., a nie Komendy w I. Niezależnie od tego, nie sposób jednak nie zwrócić uwa- gi i na to, że skarżący, zarzucając Sądowi odwoławczemu niedostrzeżenie faktu niedochowania zasady obiektywizmu w postępowaniu przygotowaw- czym, sam nie dostrzega, że przepis art. 47 k.p.k. reguluje kwestię wyłą- czenia od udziału w sprawie nie samej jednostki organizacyjnej, w której prowadzone są czynności w tym stadium postępowania, lecz konkretnej osoby, która czynności te prowadzi w roli prokuratora prowadzącego po- stępowanie przygotowawcze, czy też oskarżyciela publicznego, a co do której to osoby istnieją powody wyłączenia z mocy prawa (art. 47 w zw. z art. 40 § 1 pkt. 1-4, 6 i 10 k.p.k.) lub okoliczności tego rodzaju, że mogłyby one wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tej osoby (art. 47 w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.). Takiej konkretnej osoby, co do której w ogóle byłoby można rozważać kwestię odpowiedniego stosowania trybu wyłą- czenia (zob. art. 42 i art. 48 k.p.k.), autor kasacji w rzeczywistości nie okre- śla, skoro ogranicza się tylko do ogólnego wskazania funkcjonariuszy jed- nostki organizacyjnej Policji, niewymienionych nawet z nazwiska. Za nieo- dzowne też należy uznać wytknięcie, że skarżący, domagając się przeka- zania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, nie 6 wskazuje sposobu ewentualnego naprawienia sugerowanych uchybień po- stępowania przygotowawczego, zwłaszcza – co najbardziej istotne – w kontekście problematyki skuteczności przeprowadzonych już w tym postę- powaniu czynności. Z podnoszonego zaś sposobu ich podejmowania nie wywodzi żadnych wniosków dla oceny przeprowadzonych w sprawie do- wodów. Wszystkie te względy w sposób jednoznaczny przemawiają więc przeciwko tezie lansowanej w kasacji, iżby Sąd Apelacyjny miał w omawia- nym zakresie uchybić przepisowi art. 440 k.p.k. (...).