Ts 180/07

72/2/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 20 grudnia 2007 r. Sygn. akt Ts 180/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Korserwis Sp. z o.o. w sprawie zgodności: art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572) z art. 2 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji i art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175), art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 64 ust. 1 oraz ust. 2 i 3 w zw. z art. 21 ust. 1 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 64 ust. 2 i art. 32 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 7 sierpnia 2007 r. wniesiono o stwierdzenie niezgodności przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572, dalej: uks) z art. 2 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji i art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175), art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 64 ust. 1 oraz ust. 2 i 3 w zw. z art. 21 ust. 1 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 64 ust. 2 i art. 32 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarga konstytucyjna została oparta na następującym stanie faktycznym. Wyrokiem z 20 listopada 2006 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi – II Wydział Cywilny oddalił powództwo skarżącej o wydanie materiałów marketingowych zabezpieczonych na poczet dowodów w postępowaniu kontrolnym skarbowym. Wyrokiem z 19 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy w Łodzi – III Wydział Cywilny oddalił apelację skarżącej od wyroku sądu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła w skardze konstytucyjnej, że zaskarżony przepis, w zakresie, w jakim nie zawiera określenia terminu zwrotu zabezpieczonych w toku postępowania kontrolnego dowodów, narusza prawo skarżącej do wolności działalności gospodarczej, uniemożliwiając jej korzystanie z rzeczy ponad rozsądną miarę. Ponadto, zaskarżony przepis prowadzi do sytuacji, w której skarżący, nie może władać rzeczą, której jest właścicielem i wykorzystywać rzeczy w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, zaś faktyczny okres zabezpieczenia, trwający ponad osiem lat, narusza w sposób istotny prawo własności. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 uks narusza także prawo własności i równą dla wszystkich ochronę tego prawa, pozostawiając organom kontroli decyzję co do możliwości zwrotu zabezpieczonych rzeczy bez określenia dopuszczalnego okresu trwania zabezpieczenia. Wskazany przepis narusza, zdaniem skarżącej, prawo do sprawiedliwego i szybkiego rozpoznania sprawy – wobec opieszałości w działaniu administracji skarbowej i braku możliwości kontroli sądowoadministracyjnej nad dokonanym zabezpieczeniem dowodów, zamyka bowiem drogę do kontroli legalności działania administracji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Badanie w trybie skargi konstytucyjnej zgodności z Konstytucją określonego przepisu dopuszczalne jest więc jedynie w sytuacji, w której z jednej strony zaskarżony przepis stanowił podstawę rozstrzygnięcia, z wydaniem którego skarżący wiąże naruszenie przysługujących mu praw konstytucyjnych, z drugiej zaś jego treść normatywna stanowi źródło owego naruszenia, determinując w tym zakresie wydane na jego podstawie rozstrzygnięcie. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego powyższa przesłanka nie została spełniona w skardze konstytucyjnej stanowiącej przedmiot wstępnego rozpoznania w niniejszej sprawie. Uprawnienia do wniesienia skargi konstytucyjnej upatruje skarżąca w naruszeniu prawa do wolności działalności gospodarczej, prawa własności oraz prawa do sprawiedliwego i szybkiego rozpoznania sprawy. Tymczasem ostatecznym orzeczeniem, w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, jest zdaniem skarżącej wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi – III Wydział Cywilny, którym sąd oddalił apelację skarżącej od wyroku sądu pierwszej instancji. Podstawą orzeczenia o oddaleniu apelacji skarżącej w sprawie powództwa o zobowiązanie do wydania rzeczy stanowiących przedmiot zabezpieczenia dowodowego w postępowaniu kontrolnym było ustalenie, że wskazane rzeczy stanowią nadal dowody w postępowaniu podatkowym, prowadzonym w wyniku dokonanej kontroli podatkowej. Pierwotne zabezpieczenie rzeczy nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572). Jednakże po zakończeniu postępowania prowadzonego przez inspektora kontroli skarbowej i w związku z wszczętym postępowaniem podatkowym rzeczy te, zgodnie z art. 180 § 1 i art. 181 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.), stały się dowodami w postępowaniu podatkowym. Rozstrzygając o oddaleniu apelacji skarżącej, sąd orzekający w sprawie nie dokonywał oceny okoliczności związanych z dokonaniem zabezpieczenia rzeczy na poczet dowodów, ani też z długością trwania zabezpieczenia oraz jego zasadnością, okoliczności te bowiem nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto, jak słusznie wskazał na to Sąd Apelacyjny w Łodzi, sąd powszechny nie jest uprawniony do orzekania w kwestii zasadności i celowości działań organów administracji. Nie istniała zatem podstawa do analizy postępowań administracyjnych, m.in. w zakresie zasadności przedłużania zajęcia rzeczy. Tym samym zaś odpowiednie przepisy określające tryb dokonania zabezpieczenia dowodowego nie mogły stanowić podstawy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zasadnicze znaczenie miała w niniejszej sprawie okoliczność trwającego postępowania podatkowego, dla potrzeb którego utrzymano zabezpieczenie dowodów. Ustalenie tej okoliczności, a tym samym brak bezprawności zachowania organów administracji państwowej, przesądzały o konieczności odrzucenia powództwa skarżącej. Podstawą ostatecznego orzeczenia zapadłego w sprawie skarżącej nie mógł być więc zaskarżony przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 uks, zgodnie z którym w toku postępowania kontrolnego inspektor może w szczególności zabezpieczać zebrane dowody. Treść zaskarżonego przepisu nie pozostaje w żadnym logicznym związku z orzeczeniem o oddaleniu powództwa, ze względu na trwające postępowanie podatkowe, a tym samym brak bezprawności działania organów administracji publicznej. Tym samym oczywistym jest, że zaskarżony przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 uks nie stanowił podstawy wydania w sprawie skarżącej ostatecznego orzeczenia o jej prawach i wolnościach. Ustalenie to, zgodnie z obowiązującym w polskim systemie prawnym modelem skargi konstytucyjnej, uniemożliwia nadanie biegu skardze konstytucyjnej oraz zamyka drogę do merytorycznej oceny przedstawionych zarzutów w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, należy odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.