II SAB/Wa 419/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.G., A.G. oraz A.G. - reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego R.G. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. o udzielenie informacji o sposobie udostępnienia danych wnioskodawców zgromadzonych w rejestrze PESEL postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. R. G. – działający w imieniu własnym, w imieniu swojej żony A. G. oraz w imieniu swojej małoletniej córki A. G., wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o udzielenie informacji o sposobie ewentualnego udostępnienia zgromadzonych w rejestrze PESEL danych ww. w trybie jednostkowym. W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. poinformował wnioskodawcę, że prowadzi w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, którego celem jest ustalenie, czy Centrum [...] MSWiA, jako jednostka merytorycznie nadzorowana przez Departament Spraw Obywatelskich MSWiA w zakresie udostępniania z rejestru PESEL danych jednostkowych, w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] grudnia 2016 r. udostępniło dane ww. Następnie pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował ww., że w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] stycznia 2017 r. dane dotyczące ww. nie były przedmiotem udostępnienia w trybie jednostkowym, o którym mowa w art. 46 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2016 r., poz. 722 ze zm.), natomiast co do ewentualnego udostępnienia z rejestru PESEL danych przed dniem [...] stycznia 2012 r. organ nie posiada takiej wiedzy. Po otrzymaniu ww. odpowiedzi, R. G. – działający w imieniu własnym, w imieniu swojej żony A. G. oraz w imieniu swojej małoletniej córki A. G., wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z pismem z dnia [...] marca 2017 r. o uzupełnienie udzielonej odpowiedzi o informacje, czy dane ww. znajdujące się w bazie/rejestrze PESEL, zostały udostępnione podmiotom, o których mowa w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 722 ze zm.). W odpowiedzi na powyższe Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. poinformował ww., że w okresie od [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] stycznia 2017 r. dane ww. nie były przedmiotem udostępnienia w trybie jednostkowym, o którym mowa w art. 46 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 722 ze zm.). Organ wyjaśnił, że oznacza to, iż nie stanowiły przedmiotu udostępnienia nie tylko podmiotom wymienionym w art. 46 ust. 2 pkt 1 i 3 ww. ustawy, ale także tym wskazanym w art. 46 ust. 1. Odnosząc się do ewentualnego udostępnienia z rejestru PESEL danych ww. przed 01 stycznia 2012 r., organ wskazał, że właściwym do udzielenia w tym zakresie informacji jest organ prowadzący ten rejestr. Organem tym od dnia 01 stycznia 2016 r. jest Minister Cyfryzacji, który jako administrator gromadzonych w tym rejestrze danych ma możliwości prawne i techniczne do ustalenia kręgu podmiotów, które przeglądały dane ww. zgromadzone w rejestrze PESEL oraz prowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego nakierowanego na ustalenie, czy w związku z tym doszło do ich ewentualnego udostępnienia (wykorzystania). Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wnioskodawca ponowie wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o właściwe i kompletne rozpoznanie wniosku. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ustosunkował się do pisma ww. z dnia [...] kwietnia 2017 r. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. R. G. – działający w imieniu własnym, w imieniu swojej żony A. G. oraz w imieniu swojej małoletniej córki A. G., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość oraz bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. o udzielenie informacji o sposobie udostępnienia danych strony skarżącej zgromadzonych w rejestrze PESEL. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej odrzucenie. Organ podniósł, że wystąpienie strony skarżącej z dnia [...] listopada 2016 r. nie inicjowało postępowania administracyjnego w rozumieniu Kpa, ponieważ jego załatwienie nie zmierzało do wydania decyzji, nie stanowiło także przedmiotu postępowania uproszczonego, jak również nie kończyło się wydaniem zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a ppsa) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ppsa). Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności jest uzasadniony wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Celem skargi na bezczynność jest bowiem spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 922), każdej osobie przysługuje prawo do kontroli przetwarzania danych, które jej dotyczą, zawartych w zbiorach danych, a zwłaszcza prawo do uzyskania informacji o sposobie udostępniania danych, a w szczególności informacji o odbiorcach lub kategoriach odbiorców, którym dane te są udostępniane. Informacji - na wniosek osoby, której dane dotyczą - udziela administrator danych, w terminie 30 dni (art. 33 ww. ustawy o ochronie danych osobowych). Podkreślić należy, że żądanie takie jest skierowane do administratora danych osobowych, niezależnie od tego czy jest on organem administracji publicznej czy też podmiotem prywatnym. Administrator danych jest zobowiązany udzielić żądanych informacji lub odmówić ich udzielenia w sytuacjach przewidzianych w art. 34 ustawy o ochronie danych osobowych. Odmowa udostępnienia danych osobowych przez administratora danych nie jest dokonywana w formie umożliwiającej zaskarżenie do sądu administracyjnego, podlega jednakże kontroli Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, zwanego dalej "Generalnym Inspektorem" (art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych), który jest organem do spraw ochrony danych osobowych. Do zadań Generalnego Inspektora należy w szczególności kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych (art. 12 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych). Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a więc w sytuacji określonej w przepisie art. 33 ustawy o ochronie danych osobowych – nakazuje administratorowi danych osobowych spełnienie obowiązku informacyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. o udzielenie informacji o sposobie udostępnienia danych strony skarżacej zgromadzonych w rejestrze PESEL, jest niedopuszczalna, bowiem Minister, jako administrator danych, nie ma możliwości wydawania decyzji, postanowień czy innych aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego w tym przedmiocie, zatem nie można skutecznie zarzucić temu organowi bezczynności w ww. zakresie. Natomiast działalność Ministra jako administratora danych osobowych podlega kontroli Generalnego Inspektora, który orzeka o zasadności przetwarzania danych osobowych w sposób prawem przewidziany i ewentualnie temu organowi można postawić zarzut bezczynności, pod warunkiem, że wszczęte zostało odpowiednie postępowanie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.