II GZ 455/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1512/18 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 września 2018 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1512/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił M. G. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z dnia [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 10000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym (doręczoną 11 czerwca 2018 r. W. N.). Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że wraz ze skargą (nadaną w dniu 23 lipca 2018 r.) na ww. decyzję reprezentujący skarżącego adw. M. Ł. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, argumentując, iż zaskarżona decyzja nie została doręczona adresatowi, tylko, omyłkowo, odebrał ją r.pr. W. N. Przy [...] w W. siedziby mają cztery kancelarie prawne, zaś r.pr. W. N. nie był upoważniony do odbioru korespondencji adresowanej do adw. M. Ł. Odebraną omyłkowo korespondencję, przekazał on pełnomocnikowi skarżącego 20 lipca 2018 r., co nastąpiło z uwagi na fakt, że obaj pełnomocnicy przebywali kolejno na urlopach. Do wniosku załączono oświadczenie r.pr. W. N., że 11 czerwca 2018 r. listonosz wydał mu zbiorczo korespondencję adresowaną do adw. M. Ł., a on przekazał ją adresatowi 20 lipca 2018 r., czyli po powrocie adw. M. Ł. z urlopu. Sąd uznał termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. za zachowany, jednak stwierdził, że nie zaistniała sytuacja wyjątkowa, uniemożliwiająca skarżącemu zachowanie terminu do złożenia skargi. W ocenie Sądu, odpowiedzialność pełnomocnika skarżącego obejmuje także działania r.pr. W. N., który – mając świadomość omyłkowego odbioru korespondencji sądowej adresowanej do adw. M. Ł. – dopiero po ponad miesiącu (po 38 dniach) przekazał ją adresatowi. Taka sytuacja świadczy o dezorganizacji pracy w lokalu, w którym funkcjonują cztery odrębne kancelarie prawne, co w konsekwencji może, jak w tym przypadku, prowadzić do zaniedbania interesów stron. Tymczasem staranne wykonywanie zawodu adw. lub r.pr. polega na reprezentowaniu klientów w taki sposób, aby minimalizować możliwości wystąpienia sytuacji, kiedy klient bez swej winy nie może dochodzić swoich praw. Sąd podkreślił, że na brak dbałości o interesy reprezentowanych stron (w tym skarżącego) wskazuje z jednej strony okoliczność, iż pełnomocnik skarżącego, udając się na urlop, nie upoważnił nikogo do odbioru korespondencji, a z drugiej strony fakt, iż r.pr., który omyłkowo przyjął korespondencję sądową nie dążył do jej niezwłocznego przekazania adresatowi, lecz zwlekał z tym ponad 30 dni, do zakończenia urlopów wypoczynkowych – jego i pełnomocnika skarżącego. W tym przypadku ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania profesjonalnego pełnomocnika obciąża stronę. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył powyższe postanowienie Sądu w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: 1) art. 86 § 1 p.p.s.a. polegające na uznaniu, że brak dochowania terminu nie był spowodowany przesłanką obiektywną i niezależną od pełnomocnika skarżącego, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, 2) art. 86 § 1 p.p.s.a. polegające na błędnym uznaniu, że przesyłka pocztowa zawierająca zaskarżoną decyzję została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 czerwca 2018 r., podczas gdy przesyłka ta została w tym dniu odebrana przez osobę nieuprawnioną, a więc nie doszło do jej skutecznego doręczenia w rozumieniu art. 72 p.p.s.a., 3) art. 87 § 2 p.p.s.a. polegające na błędnym uznaniu, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, podczas gdy zarówno zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji jak i oświadczenie r.pr. W. N., wskazują na to, że brak zachowania terminu do wniesienia skargi był wynikiem błędnego doręczenia zaskarżonej decyzji oraz zaniechania, jakiego dopuścił się r.pr. W. N. – nie zaś wynikiem niedochowania należytej staranności przez pełnomocnika skarżącego, 4) art. 86 § 1 p.p.s.a. polegające na wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, wskutek uznania, że pełnomocnik skarżącego odpowiada za czynności r.pr. prowadzącego odrębną kancelarię prawną w tym samym lokalu co pełnomocnik. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne, gdyż kontrolowane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zauważyć należy, że rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Sąd I instancji nie dostrzegł, iż wniosek ten został oparty na argumentacji kwestionującej prawidłowość doręczenia adwokatowi skarżącego zaskarżonej decyzji, którą doręczono innemu radcy prawnemu, niezwiązanemu z niniejszą sprawą. Wskazaną argumentację podtrzymano i rozwinięto w zażaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy, że skoro skarżący podważa prawidłowość (skuteczność) doręczenia jego adwokatowi zaskarżonej decyzji, to tym samym podważa rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi na tę decyzję, który powinien się rozpocząć od dnia doręczenia decyzji adwokatowi. Jak wskazuje się w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego, instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas, nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona uprawdopodobnia brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął biegu, ponieważ dokonano nieprawidłowego doręczenia nie ma mowy o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to konsekwencja tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biegu (por. post. sądu kasacyjnego z dnia 13 listopada 2014 r. o sygn. akt I FZ 366/14, publ. LEX nr 1538439 i dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle powyższego wszystkie rozważania Sądu I instancji odnoszące się do nieuprawdopodobnienia braku winy adwokata skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi na decyzję GITD należało uznać za zbędne, skoro sam pełnomocnik w istocie wskazywał, że termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu z powodu wadliwości doręczenia decyzji. Na wynik sprawy nie miały żadnego wpływu popełnione przez Sąd oczywiste błędy w uzasadnieniu kontrolowanego postanowienia – adw. M. Ł. nie odpowiada za czynności podejmowane przez r.pr. W. N., który to r.pr. nie wykazał żadnych związków z niniejszą sprawą i brak wystarczających podstaw, aby mógł zostać potraktowany jako osoba, z której pomocy ewentualnie adw. M. Ł. skorzystał przy wykonywaniu czynności wniesienia skargi czy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Natomiast podnoszona konsekwentnie w zażaleniu wadliwość doręczenia zaskarżonej decyzji GITD może być kwestionowana w drodze stosownego środka odwoławczego przysługującego od postanowienia sądu I instancji w przedmiocie odrzucenia skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.