I SA/Ke 285/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku Ł. M. o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Ł. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2005r. postanawia: zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE Ł. M. w dniu 9 listopada 2011r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną. Wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i sześciomiesięcznym dzieckiem. Mieszka z rodziną w domu należącym do rodziców żony. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego jest on zatrudniony na pół etatu z wynagrodzeniem 693 zł miesięczne, a żona przebywa na zasiłku macierzyńskim, wysokość zasiłku – 2000 zł miesięcznie. Uzyskiwane dochody przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Jako posiadany majątek skarżący wykazał działkę w K. o powierzchni 2400 m² z rozpoczętą budową stanowiącą własność żony. Skarżący podniósł, że z żoną ma zawartą rozdzielność majątkową. Oświadczył także, że nie posiada żadnych oszczędności, a komornik sądowy prowadzi egzekucję podatków w kwocie około 106 tys. zł. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2011r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący ograniczył wniosek o udzielenie prawa pomocy do zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Podniósł zarzut błędnego zinterpretowania zasad funkcjonowania ustroju małżeńskiego i wpływu rozdzielności majątkowej na obowiązki małżonków względem siebie. W ocenie skarżącego bowiem obowiązek współdziałania dla dobra rodziny nie obejmuje ani zarządzania majątkami odrębnymi, ani finansowania tych majątków odrębnych. Gdyby nawet obejmował to majątek małżonki skarżącego nie nadaje się do wyegzekwowania w czasie, w którym np. należy złożyć skargę czy uiścić wpis. Dodatkowo skarżący wskazał, że dowody prowadzenia egzekucji zostały dołączone do przedwczesnego sprzeciwu z dnia 28 listopada 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 199 ustawy p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W przedmiotowej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Przyznanie prawa pomocy w tym zakresie może być zastosowane jedynie kiedy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarżący wykazał istnienie tych przesłanek tj., że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek koniecznego utrzymania należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Należy też wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 września 2011r. sygn. akt I FZ 269/11 oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 sierpnia 2011r. zwalniające skarżącego, w tej samej sprawie, od uiszczenia wpisu od skargi i oddalające wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. Okoliczność ta nie wyklucza jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy. Odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest jednak wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, a rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 ustawy p.p.s.a.). Na etapie wniesienia sprzeciwu zostały wykazane przez stronę nowe okoliczności, które zdaniem Sądu prowadzą do zmiany oceny sytuacji finansowej skarżącego i tym samym uzasadniają uwzględnienie wniosku. Okolicznością tą jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego. W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą z dnia 28 września 2011r., z którego wynika kwota do potrącenia w wysokości 106 012 zł. Powyższa okoliczność, przy łącznych dochodach miesięcznych skarżącego i jego małżonki w wysokości 2693 zł brutto uzasadnia twierdzenie, że poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania może spowodować powstanie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla skarżącego i jego rodziny: żony i sześciomiesięcznego syna. Przyznając skarżącemu zwolnienie od wpisu od skargi Sąd wziął również pod uwagę fakt, że Ł.M. złożył skargi kasacyjne w dwóch sprawach. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.