III SA/Kr 1190/17

SENTENCJA Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. A. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. A." na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia 28 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z D. N. Opisując swój majątek zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Podobnej treści deklarację złożył w stosunku do D. N. Określając wysokość miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego wpisał kwotę 200 zł tytułem otrzymywanej od rodziców pomocy. Uzasadniając swoje starania podniósł, że jest osobą bezrobotną. Powiada, ze stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie zatrudnienia. Utrzymuje się z doraźnej pomocy rodziców. Twierdzi, że na utrzymaniu ma małoletniego syna. Zaakcentował, że D. N. z którą mieszka jest w ciąży i wszelkie środki jakie przekazaliby mu rodzice będzie zmuszony przeznaczyć na niezbędne wyposażenie dla dziecka. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał na obciążające go alimenty w kwocie 500 zł. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 28.09.2016 r. poproszono skarżącego (dokonując doręczenia do rąk jego pełnomocnik) o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe tj. • udokumentowanie, że deklarowany przez skarżącego stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy, • wyjaśnienie do kogo należy mieszkanie przy ul. W w N gdzie skarżący zamieszkuje (vide: rubryka 2.1.) i w oparciu o jaki tytuł prawny skarżący tam przebywa? Przedstawienie na tę okoliczność kopii stosownej umowy albo pisemnego oświadczenia właściciela, • udokumentowanie rachunkami z ostatniego miesiąca lub za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków na czynsz i media. Wyjaśnienie skąd czerpie na te opłaty skoro deklarowaną pomoc finansową od rodziców określa na 200 zł (vide: rubryka 10)? Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc • przedstawienie pokwitowań obciążających skarżącego alimentów z ostatnich trzech miesięcy. Wyjaśnienie skąd czerpie środki na opłacanie tych alimentów kwotą 500 zł miesięcznie? • wyjaśnienie z jakich środków przy deklarowanej pomocy finansowej rodziców na poziomie 200 zł (vide: rubryka 10) opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika? Przedstawienie umowy łączącej skarżącego z pełnomocnikiem z wyboru w części obejmującej wysokość ustalonego wynagrodzenia i zasad jego płatności ewentualnie przedstawienie na tę okoliczność pisemnego oświadczenia pełnomocnika popartego odpowiednimi dokumentami księgowymi. Jeśli pomoc tę skarżący otrzymuje pro bono przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją czy okoliczność ta jest znana organom właściwego samorządu zawodowego? Jeśli środki na opłacenie takiej pomocy prawnej otrzymał od osób trzecich udokumentowanie tego np. stosownymi umowami, zgłoszeniami do organów skarbowych, przelewami, pisemnymi oświadczeniami tych osób (darczyńców), • wyjaśnienie czy skarżący posiada jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na tych rachunkach w okresie ostatnich sześciu miesięcy. Jeśli skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń, W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przedstawił kopie dwóch zaświadczeń lekarskich z lipca oraz września 2017 r. W zaświadczeniu z 28.9.2017 stwierdzono, że jakkolwiek aktualny stan zdrowia oraz zastosowane leki powodują niezdolność skarżącego do jakichkolwiek prac zarobkowych to jednak efekty leczenia pozwalają przypuszczać iż skarżący odzyska zdolność do pracy w ciągu kolejnego miesiąca. Oświadczył, że nie wie kto jest właścicielem mieszkania przy ul. W w N bo zamieszkuje tam grzecznościowo u swojej dziewczyny. Nie przedstawił rachunków o które był wzywany zasłaniając się tym, że on nie dokonuje takich płatności ani się tym zajmuje. Oświadczył, że na chwilę obecną nie płaci alimentów na syna. Wbrew wezwaniu nie przedstawił umowy łączącej go z adwokatem z wyboru poprzestając na oświadczeniu, że za prowadzenie sprawy nie płacił adwokatowi żadnych pieniędzy. Do takiego oświadczenia dołączył datowane na dzień 14 lutego 2017 r. oświadczenie podpisane przez adwokata o treści: "OŚWIADCZENIE NA PODSTAWIE §18 UST. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Z uwagi na szczególną sytuację materialną i rodzinną klienta E. A. rezygnujemy w całości z pobierania od niego honorarium za prowadzenie sprawy prowadzonej przed Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną oraz w dalszych ewentualnych instancjach odwoławczych". Twierdzi, że nie posiada żadnych aktywnych rachunków bankowych. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dokładnych wyjaśnień o które była proszona. Skarżący wbrew wezwaniu nie udokumentował by jego stan zdrowia nie pozwalał mu na podjęcie pracy. W zaświadczeniu datowanym na dzień 28.9.2017 r. stwierdzono bowiem wyraźnie, że "efekty leczenia pozwalają przypuszczać iż skarżący odzyska zdolność do pracy w ciągu kolejnego miesiąca". Nie przedstawił również rachunków o które był wzywany i nie wyjaśnił skąd czerpie na to środki zasłaniając się tym, że on nie dokonuje takich płatności ani się tym zajmuje. Wyjaśnieniom tym należy odmówić wiary biorąc pod uwagę treść wcześniejszych oświadczeń skarżącego w których podawał, że jego dziewczyna D. N. nie ma żadnego majątku ani własnych dochodów i że źródłem ich utrzymania jest doraźna pomoc rodziców skarżącego. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Dla profesjonalnego pełnomocnika z usług którego strona korzysta wskazana w powołanym wyżej przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa reguła prawa i przedstawione kierunki jej wykładni nie powinny być zaskoczeniem. Wszystkie pytania dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez stronę i wystarczało udzielić na nie jednoznacznych odpowiedzi w tym również pytanie o źródła finansowania pełnomocnika z wyboru. Pytanie nie wykluczało ewentualności, że pomoc taka może być świadczona pro bono. Okoliczność ta jednak nie wynika w sposób dostateczny jasny z przedstawionego oświadczenia, które adwokat podpisał. Po pierwsze jest ono datowane na dzień 14 lutego 2017 r. a więc sprzed wniesienia skargi i odnosi się jedynie do postępowania w administracyjnym toku instancji, na co wyraźnie wskazuje wzmianka "w dalszych ewentualnych instancjach odwoławczych". Po drugie choć przywołany przez adwokata przepis §18 rozporządzenia dozwala adwokatowi na rezygnację z wynagrodzenia w ogóle, to jednak nie oznacza on w tym zakresie dowolności zainteresowanego. Biorąc pod uwagę wiążące adwokata zasady wykonywania zawodu sformułowane w Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (kodeksu etyki adwokackiej) – uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej nr 2/XVIII/98 z dnia 10 października 1998 r., okoliczność świadczenia przez adwokata – który co wymaga podkreślenia nie został ustanowiony i wyznaczony we właściwym trybie i postępowaniu dla strony pełnomocnikiem z urzędu – nieodpłatnej pomocy prawnej powinna też zostać zakomunikowana organom właściwego samorządu zawodowego, co nie wynika w sposób dostatecznie jasny z treści okazanego oświadczenia. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.