II SA/Wa 1746/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A. G. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu p o s t a n a w i a: - skargę odrzucić - UZASADNIENIE Pismem z dnia 19 października 2017 r. A. G. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2017 r., nr [...], wydane w przedmiocie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu dotyczącym wypadku uznanego za pozostający w związku ze służbą wojskową. Skarga nie została podpisana. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej odrzucenie wskazując, że sprawy dotyczące uszczerbku na zdrowiu nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Zarządzeniem z dnia 10 listopada 2017 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez jej podpisanie. Korespondencja skierowana do skarżącego została zwrócona do tut. Sądu, jako niepodjęta w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (pkt 5a) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Jeśli chodzi o kwestię braków formalnych skargi, wyjaśnić należy, że w świetle art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem - w myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - skarga powinna zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, iż w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji, niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez Sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez podpisanie skargi. Przesyłka zawierająca przedmiotowe wezwanie została zwrócona do tut. Sądu jako niepodjęta w terminie po dwukrotnym, prawidłowym jej awizowaniu. Wskazać należy, że stosownie do art. 73 p.p.s.a. w razie, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani zastępcze, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu. W niniejszej sprawie spełniono powyższe wymogi, bowiem przesyłka skierowana do skarżącego została dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 16 i 24 listopada 2017 r., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Następnie, przesyłka została zwrócona do nadawcy w dniu 1 grudnia 2017 r. W tych okolicznościach została ona uznana za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 30 listopada 2017 r., zatem termin do wykonania ww. wezwania Sądu upłynął w dniu 7 grudnia 2017 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie wykonał zarządzenia Sądu i nie podpisał skargi. Ponadto, jak wskazano wyżej, Sąd z urzędu bada również inne warunki dopuszczalności skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Należy zauważyć, że sądy administracyjne działają wyłącznie w granicach określonej w art. 3, art. 4, oraz art. 5 p.p.s.a. właściwości rzeczowej, co oznacza, iż kognicja tych sądów obejmuje tylko orzekanie w sprawach, które w/w przepisami zostały objęte. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 3 art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.). Natomiast nie są właściwe w sprawach określonych w art. 5 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Podkreślenia wymaga fakt, że sporne orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2017 r. zostało wydane w związku z koniecznością ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu. Podstawą do wydania zaskarżonego orzeczenia były stosowne przepisy zarówno ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 213 ze zm.), jak i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r w sprawie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 839 ze zm.). W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że tego rodzaju orzeczenia nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (por. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt, OPS 8/97, ONSA z 1998 r., nr 2, poz. 39; podobnie: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, PiP z 2000 r., zeszyt 5, s. 114; por. także /w:/ postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 525/13). Ponadto, warto zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w postanowieniu z dnia 6 stycznia 2000 r., sygn. akt OSA 1/00 (ONSA 2001/2/47) stwierdził wyraźnie, że do orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje. NSA uznał, że orzeczenia te nie mają autonomicznego bytu, zaś wydawane są na użytek innych postępowań i nie zostały poddane kontroli sądowoadministracyjnej. Jednocześnie, NSA uznał, że w sprawach, na potrzeby których wydawane są takie orzeczenia, właściwy jest sąd powszechny (art. 22 ust 4 o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową). Mając na względzie powyższe, uznać należy zatem, że sprawa dotycząca ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu dotyczącym choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową nie podlega kontroli sądu administracyjnego, albowiem nie należy do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.