II SA/Op 236/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka – spr. po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. UZASADNIENIE W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 maja 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie, w piśmie z dnia 2 września 2020 r. skarżący doprecyzował, że przedmiotem jego skargi jest zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 maja 2020 r., nr [...], jak i decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bierawie z dnia 17 marca 2020 r., nr [...]. Rozumieć to należy, że skarżący kwestionuje powyższe decyzje organów I i II instancji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wydane w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że opisana na wstępie decyzja organu II instancji została doręczona osobiście W. S. w dniu 24 czerwca 2020 r., co obrazuje zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Z akt sądowych sprawy wynika natomiast, że skarga w sprawie została nadana za pośrednictwem poczty w dniu 27 lipca 2020 r. (data stempla na kopercie – por. k: 4 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 17 września 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę, jako wniesioną z uchybieniem terminu. Odpis postanowienia doręczono skutecznie stronom postępowania, przy czym skarżącemu - w dniu 22 września 2020 r. (por. dowód doręczenia, k-24 akt). Pismem procesowym z dnia 28 września 2020 r., nadanym przesyłką pocztową w dniu 29 września 2020 r. (data stempla), skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uzasadniając żądanie wskazał, że jedyną i newralgiczną przyczyną uchybienia terminu jest zbyt szybko upływający czas, który stanowi przeszkodę w realizacji zamierzonych celów. Skarżący podniósł, że podanej przeszkody nie był w stanie przezwyciężyć, dlatego też nie wystąpiło zaniedbanie z jego strony, bowiem czas jest zjawiskiem, na którym nie da się zapanować. Wskazał także, wszystkie inne czynności procesowe w postępowaniu administracyjnym podejmował w wyznaczonych terminach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie zasługuje na uwzględnienie Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1 P.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Jak zostało wyżej powiedziane, zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 P.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie jako jedyna przyczyna uchybienia terminu wskazywana przez skarżącego, jest szybko upływający czas. Jednocześnie skarżący nie wskazał innych okoliczności uzasadniających naruszenie terminu, ani nie określił momentu ustania przyczyny uchybienia. Dlatego Sąd uznał, że dopiero data doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi była momentem ustania przyczyny uchybienia terminu, od którego liczony będzie termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi. W. S. otrzymał postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi w dniu 22 września 2020 r. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi złożył natomiast za pośrednictwem publicznego operatora w dniu 29 września 2020 r., a więc z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Przechodząc do merytorycznej oceny złożonego wniosku Sąd zważył, brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest ona możliwa, gdy strona dopuściła się choć lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce zatem tylko wtedy, gdy nastąpiła wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy tez nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 712/08, orzeczenia przywołane w niniejszym postanowieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu, zalicza się stany nadzwyczajne takie jak problemy komunikacyjne, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności przy pomocy innej osoby, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 896/14). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego chybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Przenosząc poczynione wywody na realia niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że jedyną okolicznością podnoszoną przez skarżącego jako przyczyna uchybienia terminu, jest upływający czas. Zjawiska tego nie można jednak uznać za okoliczność uzasadniającą uchybienie terminu. Upływ czasu jest nieodzownym elementem codziennego życia i nie stanowi on stanu nadzwyczajnego, nagłego. Wręcz przeciwnie, czas biegnie w ustalonym rytmie, który można określić i obliczyć, a w jego ramach zaplanować i podjąć określone czynności. W tym czynności procesowe, związane z wniesieniem skargi do sądu. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest niejako samo twierdzenie skarżącego zawarte we wniosku, że "[...] wszystkie pozostałe czynności w poprzednich wnioskach, zażaleniach, skargach i odwołaniach zostały spełnione" przez skarżącego, a zatem że dochował on wymogów procedury, w tym terminów wymaganych do skutecznego wniesienia wymienionych środków prawnych. Skoro, pomimo upływającego stale czasu, skarżący potrafił dochować terminów w tamtejszych postępowaniach, to tym bardziej nic nie stało na przeszkodzie, aby dochował terminu do wniesienia skargi do sądu, także w niniejszej sprawie. Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych okolicznościach sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie znalazł argumentów, które pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 P.p.s.a. i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. O powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji.