II GZ 452/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 września 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 413/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. L. na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 413/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu od skargi B. L. na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału z dnia 10 sierpnia 2020 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia wpisu sądowego od wniesionej skargi o kwotę 350 zł oraz pouczony, że niewykonanie powyższego wezwania w terminie siedmiodniowym spowoduje odrzucenie skargi. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie została skierowana na podany przez skarżącego adres, z uwagi zaś na niemożność doręczenia jej skarżącemu została złożona w placówce pocztowej dnia 14 sierpnia 2020 r., o czym powiadomiono umieszczając stosowne zawiadomienie (awizo) w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Powtórnego awiza dokonano dnia 24 sierpnia 2020 r. Z uwagi na nieodebranie opisanej przesyłki, urząd pocztowy dnia 1 września 2020 r. zwrócił przesyłkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z adnotacją "nie podjęto w terminie" (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 14). Zakreślony w wezwaniu termin do uzupełnienia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie z dniem 4 września 2020 r., bowiem skarżący nie uzupełnił wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 17 września 2020 r. Sąd w związku z nieuiszczeniem uzupełniającego wpisu sądowego od skargi, odrzucił skargę i zwrócił stronie dotychczas uiszczony wpis. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 23 września 2020 r. Następnie w dniu 28 września 2020 r. skarżący uiścił uzupełniający wpis sądowy od skargi, zaś w dniu 30 września 2020 r. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu. W uzasadnieniu wskazał, że nie otrzymał ani pierwszego awiza, ani kolejnego dotyczącego przesyłki, w której znajdowała się korespondencja z Sądu. Skarżący zadeklarował, że w sprawie zostanie wszczęte postępowanie reklamacyjne. Zarządzeniem z dnia 13 maja 2021 r. Sąd I instancji zobowiązał pełnomocnika skarżącego do nadesłania wszelkich dokumentów dotyczących zgłoszonej w urzędzie pocztowym reklamacji. Pismem z dnia 21 czerwca 2021 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że złożył reklamację do Urzędu Pocztowego w S., ale nie otrzymał jeszcze na nią odpowiedzi. Do pisma załączył kopie reklamacji z datą jej sporządzenia: 2 października 2021 r. Zarządzeniem z dnia 15 lipca 2021 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika skarżącego do wyjaśnienia w terminie 14 dni, w jakiej dacie wniósł reklamację do Poczty Polskiej dotyczącą niedoręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia wpisu, oraz do nadesłania dowodu na okoliczność wniesienia reklamacji oraz informacji od podmiotu ją rozpatrującego o terminie jej załatwienia, ewentualnie wskazania, na jakim etapie postępowania reklamacyjnego znajduje się przedmiotowa sprawa. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, powołując się na art. 92 ust. 1 ustawy Prawo Pocztowe, że złożył zarówno reklamację, jak i skargę na niewykonanie usługi pocztowej. Do pisma załączył kopię reklamacji z dowodem jej złożenia w Urzędzie Pocztowym w T. w dniu 11 sierpnia 2021 r. oraz kopię skargi skierowanej do tej samem placówki pocztowej. Z kolei, w piśmie z dnia 19 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że reklamacja z dnia 21 października 2020 r. została wysłana zwykłym listem w dniu następnym, natomiast reklamacja, o której mowa w piśmie z dnia 30 września 2020 r., "dotyczy innej reklamacji wysłanej bezpośrednio przez skarżącego", na którą nie otrzymał on odpowiedzi. W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. WSA podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zaś jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie obalił domniemania doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi w trybie art. 73 p.p.s.a., co mogło zostać poczynione przez wykazanie, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Samo zaprzeczenie przez skarżącego prawidłowości i tym samym skuteczności doręczenia nie jest wystarczające. WSA w Szczecinie zauważył, że skarżący, już w piśmie z dnia 30 września 2020 r. zadeklarował, że w sprawie zostanie wszczęte niezwłocznie postępowanie reklamacyjne, następnie – na wezwanie Sądu – nadesłał kopię reklamacji, z której wynika, że sporządził ją w dniu 2 października 2021 r. i złożył do Urzędu Pocztowego w S., po czym finalnie – przedłożył kopię reklamacji z dowodem jej złożenia w Urzędzie Pocztowym w T. w dniu 11 sierpnia 2021 r., a więc po upływie ponad dziesięciu miesięcy od złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu I instancji, podejmowane przez skarżącego czynności w celu przeprowadzenia procedury reklamacyjnej były pozorne i z pewnością nie mogą świadczyć o tym, że skarżący wykazał brak skuteczności fikcji prawnej doręczenia przedmiotowej przesyłki. B. L. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku skarżącego i przywrócenie mu terminu do uzupełnienia wpisu. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że Sąd I instancji naruszył art. 86 § 1 p.p.s.a., zaś wezwanie nie zostało mu doręczone przez operatora pocztowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania terminu. Przenosząc te rozważania na treść rozpoznawanego zażalenia, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły mu uzupełnienie wpisu od skargi z zachowaniem wyznaczonego terminu. Skarżący, wnosząc o przywrócenie terminu, powołał się na nieprawidłowość awizowania przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia wpisu. Podniósł, że w jego skrzynce oddawczej nie pozostawiono zarówno pierwszego, jak i drugiego awizo, a co za tym idzie nie wiedział, że wezwanie do uzupełnienia wpisu od skargi zostało mu przesłane. Okoliczności przedstawiane przez skarżącego nie znajdują jednak potwierdzenia w aktach rozpoznawanej sprawy. Na zwróconej do Sądu przesyłce wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 14 akt sądowych) znajdują się adnotacje operatora pocztowego, z których wynika, że była ona awizowana dwukrotnie, tj. 14 sierpnia 2020 r. oraz 24 sierpnia 2020 r. oraz pozostawała w placówce pocztowej do dnia 1 września 2020 r. Wszystkie adnotacje znajdujące się na kopercie zostały opatrzone nieczytelnym podpisem osoby doręczającej. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, co zasadnie stwierdził również Sąd I instancji, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13, publ. CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżącemu nie udało się natomiast w żaden sposób obalić domniemania, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Sama okoliczność zwrócenia się przez skarżącego z reklamacją lub ze skargą na niewykonanie usługi pocztowej, nie podważa prawidłowości sposobu doręczenia przesyłki. Tym bardziej, jeśli wziąć pod uwagę, że skarżący nie podjął niezwłocznie skutecznych działań w celu wyjaśnienia ewentualnych nieprawidłowości w awizowaniu przesyłki, a także nie przedstawił uzyskanych z Urzędu Pocztowego odpowiedzi na reklamacje i skargi. W konsekwencji podejmowane przez skarżącego w tej sprawie czynności prawidłowo Sąd I instancji ocenił jako pozorne. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na zwróconej do sądu przesyłce była ona dwukrotnie, prawidłowo awizowana. W każdej tego rodzaju sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. W związku z powyższym należało uznać, że skarżący nie wykazał, by uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie słusznie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu od skargi. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.