II SA/Ke 723/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 grudnia 2008r. sprawy ze skargi S. Ch. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. UZASADNIENIE II SA/Ke 723/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 15 ust. 2 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania S. Ch., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] odmawiającą wymeldowania E. P. z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul [...] w O. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił, że w Urzędzie Miasta toczyło się postępowanie administracyjne, z wniosku S. Ch., o wymeldowanie E. P. z pobytu stałego w opisanym wyżej lokalu. Wojewoda wskazał, że z ustaleń organu I instancji wynika, że nie zachodzą przesłanki nakazujące wymeldowanie osoby w trybie administracyjnym i decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta orzekł o odmowie wymeldowania E. P. z pobytu stałego w w/w lokalu. Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożył S. Ch. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając, że organ I instancji nie wyjaśnił wszelkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Rozpatrując powyższe odwołanie Wojewoda, przytaczając treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych podkreślił, że przepis ten w sposób wyczerpujący określa sytuację, w której dopuszczalne jest wymeldowanie osoby bez jej oświadczenia woli, przy czym orzecznictwo sądowe podkreśla konieczność interpretowania przepisu dopuszczającego wymeldowanie jako rozwiązania wyjątkowego, stanowiącego odstępstwo od ogólnej reguły działania organów prowadzących ewidencję ludności wyłącznie na wniosek osób wykonujących własny obowiązek meldunkowy. Organ odwoławczy wskazał, że wymeldowanie musi być poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym, w toku którego organ ustala, czy doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz czy to opuszczenie nosi cechy dobrowolności i trwałości, jednocześnie wyjaśniając, że dobrowolne opuszczenie to opuszczenie, które nastąpiło bez przymusu ze strony osób trzecich, zaś opuszczenie trwałe to opuszczenie połączone z zabraniem rzeczy osobistych oraz przeniesieniem wszystkich czynności życiowych w inne miejsce. Wojewoda podał, że obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy E. P. przebywa w lokalu położonym przy ul. [...] w O., gdzie zameldowana jest na pobyt stały. Z oświadczeń E. P. i S. Ch. oraz z przeprowadzonej w dniu 30 lipca 2008 r. przez pracowników Urzędu Miasta kontroli meldunkowej w niniejszym lokalu wynika, że E. P. zamieszkuje pod wskazanym wyżej adresem, jest posiadaczką kluczy do drzwi wejściowych do tego lokalu i tam znajdują się jej rzeczy osobiste. W przedmiotowym lokalu koncentruje się również jej życie osobiste. Organ II instancji wskazał, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia fakt, że E. P. nie przebywała w przedmiotowym lokalu przez pewien okres od grudnia 2007 r., gdyż organ administracyjny wydaje decyzję w oparciu o aktualny stan rzeczy, który nie uzasadnia czynności wymeldowania. Wojewoda podniósł, że wprawdzie w stosunku do E. P., na mocy wyroku Sądu Rejonowego z dnia 8 maja 2008 r. w sprawie o sygn. I C 357/07 orzeczona została eksmisja z lokalu przy ul. [...] w O., jednak wykonanie wyroku zostało wstrzymane do czasu zaoferowania jej umowy najmu lokalu socjalnego. Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem ustaleń organu nie może być okoliczność podnoszona przez skarżącego, iż E.P. "pozostając w związku małżeńskim nie skorzystała z możliwości powrotu do wspólnego z mężem mieszkania". W przekonaniu organu II instancji stan faktyczny niniejszej sprawy świadczy, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, gdyż udowodniono, że E. P. nie opuściła miejsca zamieszkiwania. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. Ch. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i o "wydanie orzeczenia w przedmiocie wymeldowania E. P. z przedmiotowego mieszkania", ewentualnie o przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł także o dopuszczenie dodatkowych dowodów na okoliczność braku zamiaru po stronie E. P. do pozostawania w lokalu przy ul[...] w O. W uzasadnieniu skargi jej autor zarzucił, że decyzje organu I jak i II instancji nie są trafne, gdyż za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto jedynie utrwalone orzecznictwo, bez powołania chociażby jednego orzeczenia oraz powołano się na rzekome skoncentrowanie życia osobistego E. P. w niniejszym lokalu. W przekonaniu skarżącego powyższe okoliczności nie mogą przemawiać za zasadnością decyzji, gdyż zarówno organy I jak i II instancji nie dokonały właściwej i pełnej analizy stanu faktycznego i prawnego. S. Ch. wyjaśnił, że bezspornym jest, że E. P. nie przebywała w przedmiotowym lokalu od 3 grudnia 2007 r., powracała do niego jedynie sporadycznie, bez zamiaru pozostania, a tym bardziej zamieszkiwania, konkretnie wróciła do mieszkania w trakcie kontroli przeprowadzanej przez urzędników z Urzędu Miasta. Aktualnie przebywa i faktycznie zamieszkuje u swojej córki, opiekując się jej dziećmi, natomiast po powrocie E. P. ze szpitala ona sama potrzebowała opieki, którą sprawowała jej córka. Skarżący podkreślił, że przed wydaniem przez Sąd Rejonowy wyroku orzekającego eksmisję, E. P. już od kilku miesięcy nie zamieszkiwała w lokalu przy ul.[...]w O. a zatem opuściła mieszkanie dobrowolnie, bez nielegalnej interwencji S.Ch. Powołując się na wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. w sprawie o sygn. V SA 3169/00 oraz z dnia 6 lutego 2002 r. w sprawie o sygn. SA/Sz 1278/00 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1890/06 autor skargi podniósł, że organ orzekający powinien ocenić charakter opuszczenia lokalu w kontekście okoliczności, jaką była faktyczna możliwość przebywania w tym lokalu, gdyż w każdej sprawie obowiązkiem organu jest ustalenie zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Kwestia, czy E. P. wykazała wolę pozostawania w mieszkaniu nie został natomiast objęty analizą. S. Ch. podkreślił, że E. P. pozostawiła w jego mieszkaniu część rzeczy jedynie po to, by mu dokuczyć, a także na wypadek kontroli. Skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniom organów obu instancji utrwalone orzecznictwo nakazuje zbadać sprawę wszechstronnie, obiektywnie i starannie, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139/2006 poz. 993 ze zmianami), przytaczanej dalej jako ustawa, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Według art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Analiza cytowanych przepisów wskazuje, że tak jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (o jego opuszczeniu). Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem dokonania tej czynności przez organ administracji jest wyłącznie ustalenie faktu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w danym lokalu. Odmawiając wymeldowania E. P. Wojewoda prawidłowo zinterpretował i zastosował przepis art. 15 ust.2 ustawy, wobec czego nie można mu zarzucić jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego. Sąd podziela również przeprowadzoną przez organy ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów i poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne wskazujące jednoznacznie na to, że przesłanki określone w powołanym wyżej przepisie, niezbędne do wymeldowania, nie mają miejsca. Dowody te – wbrew zarzutom skargi - były wystarczające do wyjaśnienia, czy E. P. opuściła lokal przy ul. [...] w O. Z wyjaśnień złożonych zarówno przez nią jak i samego skarżącego na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 15 lipca 2008 r. w sposób jednoznaczny wynika, że w dacie wydania decyzji E. P. zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu. S. Ch. przyznał wówczas, że E. P. opuściła jego mieszkanie w dniu 3 grudnia 2007 r., jednakże w dniu 24 czerwca 2008 r. ponownie wprowadziła się do lokalu przy ul. [...] w O. E. P. wprawdzie podała, że w niniejszym lokalu ponownie zamieszkała pod koniec maja 2008r., jednak nie zmienia to faktu, że w dacie wydania decyzji organów obu instancji nie istniała konieczna przesłanka wymeldowania, a mianowicie opuszczenie lokalu. Zgodne co do faktu braku opuszczenia przedmiotowego lokalu twierdzenia stron znajdują potwierdzenie w ustaleniach dokonanych podczas kontroli meldunkowej przeprowadzonej w dniu 30 lipca 2008 r., w trakcie której ustalono, że E.P. zamieszkuje w małym pokoju lokalu przy ul. [...] w O. i w mieszkaniu tym znajdują się jej rzeczy osobiste. Tym samy dowody zebrane w sprawie przemawiają jednoznacznie za uznaniem, że podstawowa przesłanka której zaistnienie jest niezbędne do dokonania czynności wymeldowania (tj. opuszczenie lokalu), nie zaistniała w stanie faktycznym sprawy. W nawiązaniu do zarzutów skargi należy jednocześnie podkreślić, że dla oceny legalności zaskarżonej decyzji znaczenie ma stan faktyczny istniejący w dacie orzekania przez organy administracji, nie może natomiast wpływać na wynik sprawy podnoszona przez S. Ch. okoliczność, iż E. P. przez pewien czas (np. kilka miesięcy przed wydaniem wyroku nakazującego jej eksmisję) nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu. Jeśli chodzi o wniosek skarżącego o dopuszczenie dodatkowych dowodów na okoliczność braku "zamiaru" E. P. pozostawania w przedmiotowym lokalu, to niezależnie od tego, że S. Ch. nie podał, jakie konkretnie dowody ma na myśli, podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające, ale jedynie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Żadne dokumenty w rozumieniu tego przepisu nie zostały natomiast przez skarżącego złożone. Co do zarzutu, iż organ nie przeprowadził postępowania mającego na celu ustalenie zamiaru E. P. "i czy de facto wykazała wolę pozostawania w mieszkaniu", to w świetle rejestracyjnego charakteru czynności polegającej na wymeldowaniu, okoliczność ta nie ma w sprawie znaczenia. Jak już wyżej podniesiono, istotnym jest jedynie fakt opuszczenia lokalu, który na datę orzekania przez organy obu instancji niewątpliwie nie miał miejsca w stanie faktycznym sprawy. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.