VII U 1097/23
Sądy powszechne2025-12-30
Sygnatura
VII U 1097/23
Data orzeczenia
2025-12-30
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Agnieszka Stachurska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p> Sygn. akt VII U 1097/23</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 30 grudnia 2025 roku</p>
<p>Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: sędzia Agnieszka Stachurska</p>
<p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 grudnia 2025 roku w Warszawie</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">A. Z.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o świadczenie uzupełniające dla osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji</p>
<p>na skutek odwołania <span class="anon-block">A. Z.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>z dnia 12 maja 2023 roku, znak: <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje <span class="anon-block">A. Z.</span> świadczenie uzupełniające dla osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji na okres od 1 czerwca 2023 roku do 31 maja 2027 roku.</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">A. Z.</span> odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 12 maja 2023r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>, którą organ rentowy odmówił przyznania świadczenia uzupełniającego.</p>
<p>W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona wskazała, że miała udar mózgu, którego następstwem jest afazja mowy, napady padaczkowe, zaburzenia czynności fizjologicznych, migotanie przedsionków oraz porażenie prawej strony ciała. Ze wskazanych skutków udaru wynikają zalecenia dalszego leczenia, kontroli w poradni neurologicznej, kardiologicznej, endokrynologicznej oraz stosowania licznych środków farmakologicznych. Ponadto z przebytym udarem wiąże się znacznie ograniczona możliwość samodzielnej egzystencji. Ubezpieczona nie jest w stanie sama dotrzeć do lekarza, niekiedy zrozumieć jego mowy ani wypowiedzieć się. Aktualnie posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane na stałe, z którego wynika, że wymaga stałej opieki lub pomocy innej osoby <em>
<!-- -->(odwołanie – k. 3 a.s.).</em>
</p>
<p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o oddalenie odwołania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14 </sup>§ 1 k.p.c.</a>, a uzasadniając przedstawione stanowisko wskazał, że <span class="anon-block">A. Z.</span> nie spełnia ustawowej przesłanki warunkującej prawo do świadczenia uzupełniającego – nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, co orzekła komisja lekarska ZUS w orzeczeniu z 5 kwietnia 2023r. <em>
<!-- -->(odpowiedź na odwołanie – k. 4 a.s.).</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">A. Z.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span>, posiada wykształcenie zawodowe, jest sprzedawcą, nie pracuje zarobkowo od 2013r., tj. od kiedy doznała udaru.</p>
<p>W dniach 10 maja – 14 czerwca 2013r. była hospitalizowana w <span class="anon-block"> Klinice (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> z rozpoznaniem udaru niedokrwiennego lewej półkuli mózgu. W następstwie tego doszło u niej do niedowładu połowicznego prawostronnego z głębokimi zaburzeniami mowy o typie afazji, głównie ruchowej. Oprócz tego u <span class="anon-block">A. Z.</span> stwierdzono padaczkę naczyniopochodną z napadami uogólnionymi - nie w pełni kontrolowanymi farmakologicznie, niedowagę, przewlekłą niewydolność krążenia, utrwalone migotanie przedsionków, wole guzowate w okresie eutyreozy, przewlekłą utajoną niewydolność nerek o niejasnej etiologii, dnę moczanową, nietrzymanie moczu, nadczynność tarczycy leczoną radiojodem, żylaki podudzi i zmiany miażdżycowe tętnic piszczelowych <em>
<!-- -->(opinia biegłego sądowego specjalisty chorób wewnętrznych <span class="anon-block">P. D.</span> – k. 26 – 33 a.s.; opinia biegłego sądowego neurologa <span class="anon-block">W. G.</span> – k. 59- 63 a.s.; opinia biegłej sądowej neurolog <span class="anon-block">T. Ł.</span> – k. 102 – 109 a.s.).</em>
</p>
<p>W dniu 12 grudnia 2022r. wykonano u <span class="anon-block">A. Z.</span> badanie tomografii komputerowej, które ujawniło w lewej półkuli mózgu rozległy obszar zmian malacyjnych i niewielki obszar zmian malacyjnych w prawej okolicy potylicznej, zaś w okolicy rogu czołowego prawej komory bocznej skąpy, hypodensyjny obszar o cechach przewlekłych zmian naczyniopochodnych <em>
<!-- -->(opinia biegłego sądowego neurologa <span class="anon-block">W. G.</span> – k, 59 – 63 a.s.; opinia biegłej sądowej neurolog <span class="anon-block">T. Ł.</span> – k. 102 – 109 a.s.).</em>
</p>
<p>W styczniu 2023r. u <span class="anon-block">A. Z.</span> utrzymywała się nadal głęboka afazja, ponadto niedowład prawostronny, padaczka z napadami o częstotliwości jeden napad na 2-3 miesiące oraz objawy niewydolności chodu z powodu zaników mięśniowych prawej kończyny w obrębie uda i podudzia, osłabienia siły tej kończyny i osłabienia czucia skórnego po stronie prawej. Także w obrębie prawej kończyny górnej występowały zaniki mięśniowe, zaburzenia czucia o charakterze niedoczulicy po prawej stronie i ograniczona ruchomość stawu barkowego, a staw łokciowy ustawiony był w zgięciu z ograniczeniem ruchomości. Występował także brak funkcjonalnego chwytu i śladowe zdolności manualne <em>
<!-- -->(opinia biegłej sądowej neurolog <span class="anon-block">T. Ł.</span> – k. 102 – 109 a.s.).</em>
</p>
<p>Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">L.</span> orzeczeniem z dnia 2 października 2021r. zaliczył <span class="anon-block">A. Z.</span> do osób z niepełnosprawnością znacznego stopnia, na okres do 31 stycznia 2023r. z powodu chorób o symbolu „10-N”- choroby neurologiczne. Wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 16 maja 2013r.</p>
<p>W kolejnym orzeczeniu z dnia 16 marca 2023r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">L.</span> zaliczył <span class="anon-block">A. Z.</span> do osób z niepełnosprawnością znacznego stopnia na stałe, z powodu chorób o symbolu „10-N”.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. Z.</span> miała przyznane prawo do świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji do 28 lutego 2023r. Świadczenie zostało przedłużone do 31 maja 2023r. na podstawie art. 15 zc ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem <span class="anon-block"> (...)</span>19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.</p>
<p>W dniu 9 lutego 2023r. <span class="anon-block">A. Z.</span> złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> kolejny wniosek o świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji <em>
<!-- -->(wniosek z dnia 9 lutego 2023r. – k. 18 – 19 verte akt ZUS).</em>
</p>
<p>W toku postępowania w przedmiocie wniosku lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z dnia 1 marca 2023r. stwierdził, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji <em>
<!-- -->(orzeczenie lekarza orzecznika ZUS – k. 20 akt ZUS). </em>Ocenę o braku niezdolności do samodzielnej egzystencji podtrzymała komisja lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 5 kwietnia 2023r<em>
<!-- -->. (orzeczenie komisji lekarskiej ZUS – k. 21 akt ZUS).</em>
</p>
<p>W dniu 12 maja 2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wydał decyzję znak: <span class="anon-block">(...)</span>, którą odmówił <span class="anon-block">A. Z.</span> prawa do świadczenia uzupełniającego <em>
<!-- -->
(decyzja – k. 22 akt ZUS).</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">A. Z.</span> wniosła odwołanie od ww. decyzji organu rentowego, a Sąd postanowieniem z 8 września 2023r. dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego specjalisty chorób wewnętrznych celem ustalenia, czy ubezpieczona jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, a jeśli tak, to od kiedy i na jaki okres <em>
<!-- -->(odwołanie – k. 3 a.s., postanowienie z dnia 8 września 2023r.- k. 14 a.s.).</em>
</p>
<p>Biegły sądowy specjalista chorób wewnętrznych <span class="anon-block">P. D.</span> w opinii z dnia 30 listopada 2023r. stwierdził u <span class="anon-block">A. Z.</span> niedowagę, przewlekłą niewydolność krążenia, utrwalone migotanie przedsionków, wole guzkowe tarczycy w okresie eutyreozy, perforację wrzodów żołądka, przewlekłą utajoną niewydolność nerek, zaburzenia czynności wydalniczej układu moczowego, dnę moczanową, żylaki kończyn dolnych i stan po przebytym udarze niedokrwiennym lewej półkuli mózgu. Biegły wziął pod uwagę zaawansowanie chorób internistycznych, a jednocześnie brak klinicznych objawów zaawansowanych, niewyrównanych niewydolności układu oddechowego, sercowo-naczyniowego, pokarmowego, moczowego i endokrynnego, nie znajdując wystarczających podstaw do uznania <span class="anon-block">A. Z.</span> za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji z powodu naruszenia sprawności organizmu z przyczyn internistycznych. Biegły dodał, że ze względu na stwierdzone u ubezpieczonej choroby neurologiczne – stan po udarze niedokrwiennym lewej półkuli mózgu, afazja, niedowład prawostronny oraz padaczka poudarowa – konieczne jest zasięgnięcie opinii biegłego z dziedziny neurologii <em>
<!-- -->(opinia biegłego specjalisty chorób wewnętrznych <span class="anon-block">P. D.</span> – k. 26 – 33 a.s.).</em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 3 października 2024r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego neurologa na okoliczność, czy <span class="anon-block">A. Z.</span> jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, a jeśli tak, to od kiedy i na jaki okres <em>
<!-- -->(postanowienie z dnia 3 października 2024r. – k. 49 a.s.).</em>
</p>
<p>Biegły sądowy neurolog <span class="anon-block">W. G.</span> w opinii z dnia 27 grudnia 2024r. stwierdził, że <span class="anon-block">A. Z.</span> nadal jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, wymagającą pomocy ze strony osób drugich w zaspokajaniu codziennych potrzeb. W ocenie biegłego nie ma przesłanek wynikających zarówno z dokumentacji medycznej, jak i z charakteru uszkodzenia układu nerwowego i ich zaawansowania, żeby uznać, że stan zdrowia ubezpieczonej uległ poprawie po 31 maja 2023r. Biegły wskazał, że należy uznać ubezpieczoną nadal za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji do maja 2025r., tj. na okres 2 lat, a kontrolne badanie winno być wykonane przez orzecznika specjalistę neurologa/specjalistę w zakresie rehabilitacji medycznej lub po ocenie przez biegłego ZUS o tych specjalnościach <em>
<!-- -->(opinia biegłego sądowego neurologa <span class="anon-block">W. G.</span> – k. 59 – 63 a.s.).</em>
</p>
<p>Z uwagi na zastrzeżenia organu rentowego wobec opinii biegłego <span class="anon-block">W. G.</span>, Sąd postanowieniem z 22 stycznia 2025r. dopuścił dowód z opinii innego biegłego sądowego neurologa na te same okoliczności, co wcześniej opiniujących biegłych sądowych <em>
<!-- -->(postanowienie z dnia 22 stycznia 2025r. – k. 77 a.s.).</em>
</p>
<p>Biegła sądowa neurolog <span class="anon-block">T. Ł.</span> w opinii z 25 lipca 2025r. stwierdziła, że <span class="anon-block">A. Z.</span> jest nadal niezdolna do samodzielnej egzystencji po dniu 31 maja 2023r. i taka niezdolność powinna być orzeczona do 31 maja 2027r. Ubezpieczona z powodu naruszenia sprawności organizmu wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Nie jest w stanie samodzielnie wykonywać czynności takich jak np. komunikacja i wymaga wsparcia innych osób (<em>
<!-- -->opinia biegłej sądowej neurolog <span class="anon-block">T. Ł.</span> – k. 102 – 109 a.s.).</em>
</p>
<p>Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty, w tym dokumentację medyczną <span class="anon-block">A. Z.</span>, konieczną w procesie opiniowania przez biegłych sądowych oraz dokumenty obrazujące przebieg postępowania przed organem rentowym. Zostały one ocenione jako wiarygodne, ponieważ ich treść oraz forma nie budziły zastrzeżeń i nie zostały zakwestionowane przez strony.</p>
<p>Podstawą ustaleń faktycznych były również wszystkie sporządzone w trakcie postępowania opinie biegłych sądowych – specjalisty chorób wewnętrznych <span class="anon-block">P. D.</span> oraz neurologów <span class="anon-block">W. G.</span> i <span class="anon-block">T. Ł.</span>. Opinie te korespondują ze sobą, jeśli chodzi o charakterystykę rozpoznanych u <span class="anon-block">A. Z.</span> schorzeń i w tym zakresie Sąd uczynił je podstawą ustaleń faktycznych. Jednakże w zakresie, w jakim opinie miały dawać odpowiedź na stawiane przez Sąd pytanie, za kluczowe i rozstrzygające Sąd ocenił opinie biegłych neurologów. Na konieczność oceny stanu ubezpieczonej przez biegłego o takiej specjalności zwrócił uwagę biegły sądowy specjalista chorób wewnętrznych <span class="anon-block">P. D.</span>, akcentując, że pomimo iż choroby internistyczne nie powodowały niezdolności do samodzielnej egzystencji, to należy zbadać, czy takiego stanu nie sprowadzały schorzenia neurologiczne, występujące w związku z doznanym przez ubezpieczoną udarem niedokrwiennym lewej półkuli mózgu. Biegli neurolodzy <span class="anon-block">W. G.</span> i <span class="anon-block">T. Ł.</span> byli w tym zakresie zgodni, a sporządzone przez nich opinie uzupełniały się, dając pełny obraz neurologicznego oceny stanu zdrowia odwołującej się. Biegli dostrzegli będące skutkiem udaru deficyty występujące u <span class="anon-block">A. Z.</span>, dokonali ich kompleksowej charakterystyki i odnieśli je do aspektu codziennego funkcjonowania.</p>
<p>Organ rentowy zgłosił uwagi do opinii biegłego <span class="anon-block">W. G.</span>, jednak opinia kolejnego neurologa <span class="anon-block">T. Ł.</span>, która potwierdziła słuszność oceny i wniosków prezentowanych w pierwszej opinii neurologicznej, ostatecznie nie została zakwestionowana. Organ rentowy zaaprobował płynące z niej wnioski i nie zgłaszał dalszych dowodów, konstatując że nie ma podstaw do dalszej, skutecznej polemiki z biegłymi sądowymi.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie podlegało uwzględnieniu.</p>
<p>Rozpoznanie sprawy w analizowanym przypadku nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość daje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 1)">art. 148<sup>
<!-- --> 1</sup> § 1 k.p.c.</a>
<em>
<!-- -->, </em>który przewiduje, że sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie okoliczności istotne w sprawie zostały wyjaśnione i ostatecznie ustalone poprzez dowody przeprowadzone na posiedzeniu niejawnym. Nie było więc potrzeby wyznaczania rozprawy, tym bardziej że strony o to nie wnosiły. W tych okolicznościach Sąd na podstawie powołanego przepisu ocenił, że wyznaczenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na posiedzeniu niejawnym.</p>
<p>Regulacje dotyczące świadczenia, o które ubiega się <span class="anon-block">A. Z.</span> zostały zamieszczone w ustawie z dnia 31 lipca 2019r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (<em>
<!-- -->Dz. U. z 2023r., poz. 156</em>), zwanej dalej ustawą o świadczeniu uzupełniającym. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 tej ustawy, celem świadczenia uzupełniającego jest dodatkowe wsparcie dochodowe osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Na podstawie art. 2 ust. 1, takie świadczenie przysługuje osobom, które ukończyły 18 lat i których niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji albo orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji.</p>
<p>W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniu uzupełniającym, w sprawach nieuregulowanych w ustawie, dotyczących postępowania w sprawie świadczenia uzupełniającego, wypłaty tego świadczenia oraz wydawania orzeczeń, o których mowa w <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 2;art. 2 ust. 1)">art. 2 ust. 1</a>
</span>, stosuje się odpowiednio m.in. przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, z wyjątkiem art. 136 tej ustawy.</p>
<p>Przesłanką przyznania świadczenia uzupełniającego jest stwierdzenie niezdolności do samodzielnej egzystencji. Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 13;art. 13 ust. 5)">art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> <em>
<!-- -->(Dz. U. z 2022r., poz. 504)</em>, zwanej dalej ustawą emerytalną, wynika, że niezdolność do samodzielnej egzystencji to spowodowana naruszeniem sprawności organizmu konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy drugiej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem pojęcie to ma szeroki zakres przedmiotowy, obejmuje bowiem opiekę oznaczającą pielęgnację, a więc zapewnienie ubezpieczonemu możliwości poruszania się, odżywiania, zaspokajania potrzeb fizjologicznych, utrzymywania higieny osobistej, a także pomoc w załatwianiu elementarnych spraw życia codziennego, takich jak robienie zakupów, uiszczanie opłat czy składanie wizyt u lekarza. Niezdolność do samodzielnej egzystencji ma więc wymiar podwójny, dotyczący zarówno podstawowych czynności własnej osoby, jak i czynności życia codziennego. Orzeczenie niezdolności do samodzielnej egzystencji wymaga niemożności samodzielnego wykonywania tych czynności łącznie na obu wskazanych płaszczyznach. W ramach zakresu pojęcia „niezdolności do samodzielnej egzystencji” należy odróżnić opiekę oznaczającą pielęgnację od pomocy w załatwianiu elementarnych spraw życia codziennego, takich jak robienie zakupów, uiszczanie opłat czy składanie wizyt u lekarza <em>
<!-- -->(wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 6 marca 2013r., III AUa 1235/12</em>). Pojęcie niezdolności do samodzielnej egzystencji obejmuje z jednej strony opiekę, oznaczającą pielęgnację, czyli zapewnienie ubezpieczonemu możliwości poruszania się, odżywiania, zaspokojenia potrzeb fizjologicznych, czy utrzymania higieny osobistej, a z drugiej strony dotyczy też pomocy w załatwianiu elementarnych spraw życia codziennego, takich jak: robienie zakupów, uiszczanie opłat, składanie wizyt u lekarza, czy załatwianie spraw urzędowych. Dopiero te dwa aspekty ujmowane łącznie wyczerpują zakres znaczeniowy ustawowego pojęcia „niezdolności do samodzielnej egzystencji”. Pojęcie to w zaprezentowanym rozumieniu jest w orzecznictwie utrwalone <em>
<!-- -->(wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 kwietnia 2000r., III AUa 190/00, Prawo Pracy 2001/3/45; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 lutego 2002r., III AUa 1331/01, OSA 2003/7/28; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 marca 2003r., I AUa 651/02, Prawo Pracy 2004/7-8/65; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 1995r., AUr 531/95, OSA 1995/7-8/56).</em> Istotne jest przy tym, iż sam fakt, że osoba doznaje pewnych utrudnień w realizacji potrzeb życia codziennego nie może przesądzać o uznaniu jej za niezdolną do samodzielnej egzystencji (<em>
<!-- -->por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 3 września 2015r., III AUa 910/14).</em>
</p>
<p>W rozpatrywanej sprawie sporne było, czy <span class="anon-block">A. Z.</span> jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Dokonanie ustaleń w tym zakresie nie było możliwe bez odwołania się do wiadomości specjalnych i powołania biegłych w trybie <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 k.p.c.</a>
</span> Opinia biegłego ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny zebranego materiału dowodowego wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. W tym znaczeniu biegły jest pomocnikiem sądu, jednakże prezentuje własne stanowisko w kwestii, którą sąd rozstrzyga. Dowód z opinii biegłego podlega ocenie według <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>
</span> Zgodnie z wyjaśnieniem udzielonym przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 maja 1974r. <em>
<!-- -->
(I CR 100/74),</em> opinia biegłego tak, jak każdy inny dowód, podlega ocenie Sądu orzekającego tak co do jej zupełności i zgodności z wymaganiami formalnymi, jak i co do jej mocy przekonywującej. Wskazać należy, iż kryteria mające zastosowanie do oceny materiału dowodowego sformułował Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 7 listopada 2000r. <em>
<!-- -->
(I CKN 1170/98, OSNC 2001/4/64)</em> wyjaśniając, iż opinia biegłego podlega ocenie na podstawie właściwych dla jej przymiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki, wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Podstawy do dokonania ustaleń faktycznych nie może stanowić opinia dowolna, sprzeczna z materiałem dowodowym, niezupełna, pozbawiona argumentacji umożliwiającej sądowi dokonanie wszechstronnej oceny złożonej przez biegłego opinii <em>
<!-- -->
(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 1974r., II CR 817/73, LEX nr 7404).</em>
</p>
<p>Na okoliczność ustalenia, czy schorzenia występujące u <span class="anon-block">A. Z.</span> spowodowały naruszenie sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, tj. niezdolność do samodzielnej egzystencji, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych - specjalisty chorób wewnętrznych i dwóch neurologów. W części dotyczącej oceny dowodów zaprezentowana została argumentacja, z której wynika, dlaczego opiniom sporządzonym przez biegłych neurologów – <span class="anon-block">W. G.</span> i <span class="anon-block">T. Ł.</span> – Sąd nadał przymiot opinii kluczowych i na ich podstawie przyjął, że <span class="anon-block">A. Z.</span> po dacie zakończenia pobierania poprzednio przyznanego jej świadczenia uzupełniającego, tj. po 31 maja 2023r., nadal była niezdolna do samodzielnej egzystencji z powodu skutków udaru niedokrwiennego lewej półkuli mózgu, a więc przede wszystkim z uwagi na afazję, czyli zaburzenie mowy, skutkujące niemożnością komunikacji oraz ze względu na prawostronny niedowład skutkujący ograniczeniem zdolności poruszania się na skutek zaniku mięśni prawej kończyny dolnej i zdolności chwytnej prawej kończyny górnej.</p>
<p>Ponadto, co także sygnalizowali biegli z dziedziny neurologii, stan zdrowia odwołującej się, będący podstawą przyznania jej świadczenia uzupełniającego do 31 maja 2023r., nie uległ poprawie. W przeprowadzonym w grudniu 2022r. badaniu TK w lewej półkuli mózgu stwierdzono rozległy obszar zmian malacyjnych i niewielki obszar zmian malacyjnych w prawej okolicy potylicznej, a w okolicy rogu czołowego prawej komory bocznej obecny był skąpy, hypodensyjny obszar o cechach przewlekłych zmian naczyniopochodnych. <span class="anon-block">A. Z.</span> nadal po 31 maja 2023r. nie była zatem i wciąż nie jest w stanie załatwiać swoich spraw związanych z potrzebami życia codziennego. Ma zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, zarówno motoryczne, tj. porusza się z trudem, powoli i na krótkich dystansach, jak i związane z upośledzeniem mowy. Bez wątpienia są to czynniki uniemożliwiające jej funkcjonowanie w sposób taki, jak w przypadku osób samodzielnych. Z ich powodu nie jest zdolna do samodzielnego załatwiania wielu spraw życia codziennego, które z oczywistych względów wymagają wchodzenia w interakcje społeczne poprzez komunikację z otoczeniem, której - chociażby z uwagi na afazję - nie jest w stanie podjąć.</p>
<p>Reasumując Sąd stwierdził, że organ rentowy nieprawidłowo ocenił stan zdrowia odwołującej się, a przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwoliło na ustalenie, że po jej stronie spełniona została sporna przesłanka, uprawniająca do świadczenia, o które wnosiła.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał <span class="anon-block">A. Z.</span> świadczenie uzupełniające dla osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji na okres od 1 czerwca 2023r., tj. na dalszy okres po dacie zakończenia wypłaty świadczenia uprzednio przyznanego, do 31 maja 2027r., a więc zgodnie z opinią biegłej neurolog <span class="anon-block">T. Ł.</span>, której strony nie kwestionowały.</p>
</div>