II SAB/Op 93/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka - spr. po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Fundacji A w K. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w K. na rzecz skarżącej Fundacji A w K. kwotę 100 (sto) złotych, 3) zasądzić od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w K. na rzecz skarżącej Fundacji A w K. kwotę 137 (sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Pismem procesowym z dnia 16 września 2021 r. Fundacja A w K. (zwana dalej także "skarżącą" lub "stroną skarżącą") - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata D. Ż., wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w K. (zwanego dalej także: "organem"), dotyczącą nierozpatrzenia wniosku z dnia 29 maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca zażądała zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 29 maja 2021 r., a także zasądzenia na rzecz strony skarżącej od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wraz ze skargą strona skarżąca uiściła wymagany w sprawie wpis od skargi w wysokości 100 zł, co potwierdza wyciąg bankowy znajdujący się w aktach sprawy (por. k-23 akt), a także opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa (por. k-8 akt). W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nieudzielanie odpowiedzi na wniosek spowodowane było okolicznością, że wniosek ten został złożony w formie elektronicznej i automatycznie został umieszczony w zakładce SPAM. Z tych względów organ nie miał możliwości do odniesienia się do tego wniosku. Ponadto, zdaniem organu, nie bez znaczenia dla sprawy jest fakt, że część informacji zawartych we wniosku znajdowały się w Biuletynie Informacji Publicznej, a zatem skarżąca mogła przedmiotową informację uzyskać w inny - prosty sposób. Organ zauważył także, że skarżący pomimo podnoszonej wagi żądanych informacji, nie sprawdził czy wiadomość dotarła do adresata, nie włączył opcji potwierdzenia odbioru przez adresata, jak też nie podjął dodatkowych starań (kontaktu telefonicznego, pisemnego, itp.). Organ podniósł także, że po wpłynięciu przedmiotowej skargi i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zaistniałą sytuację, została udzielona stronie skarżącej żądana informacja w dniu 11 października 2021 r. Pismem z dnia 16 listopada 2021 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o umorzenie postępowania sądowego, a także ponownie zażądał zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając żądanie podniósł, że termin na realizacje wniosków o udostępnienie informacji publicznej wynosi 14 dni. Wobec tego, organ powinien udzielić takiej informacji do dnia 14 czerwca 2021 r. Skarżący otrzymał ją po wniesieniu skargi, wobec czego skarga straciła na aktualności. Wskazując na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zaznaczył, że pomimo cofnięcia skargi wniosek o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów wywołanych niniejszą skargą należy uznać za zasadny. Dopiero bowiem wniesienie skargi spowodowało podjęcie odpowiednich działań ze strony organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie należało umorzyć. W art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., określono sytuacje, w których sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Zgodnie z pkt 1 i 2 wskazanego przepisu zdarzeniem powodującym umorzenie postępowania jest skuteczne cofnięcie skargi przez stronę oraz śmierć strony, przy spełnieniu dodatkowych warunków. Natomiast art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że bezprzedmiotowość postępowania sądowego może wynikać również z innych przyczyn, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć przedmiot postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Powtórzyć przyjdzie, że owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. Dodać jeszcze trzeba, że w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Z akt niniejszej sprawy wynika, że już po wniesieniu skargi organ udzielił stronie skarżącej żądnej informacji publicznej. W ocenie Sądu, konsekwencją powyższego ustalenia jest stwierdzenie, że w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego. Z kolei stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania skutkuje jego umorzeniem na podstawie cyt. wyżej art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., ponieważ przed wydaniem wyroku przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. - umorzył postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, to stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. W myśl art. 201 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. W przypadku skargi na bezczynność organu przez "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć sytuację, w której organ wydaje akt lub dokonuje czynności (tak w postanowienie NSA z dnia z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt II OZ 591/19 - dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z odpowiedzi na skargę Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w K., organ ten zastosował instytucję autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Na fakt uwzględnienia skargi przez organ, wskazuje udzielenie odpowiedzi na wniosek z dnia 29 maja 2021 r. po wpłynięciu skargi do organu po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a także stanowisko organu - przedstawione w odpowiedzi na skargę. Przy tym, jak wynika z treści pisma pełnomocnika strony skarżącej z dnia 16 listopada 2021 r. wniosek o umorzenie postępowania nastąpił z uwagi na zastosowaną przez organ autokontrolę. Wobec powyższego, w efekcie podjęcia czynności autokontrolnych wystąpiła podstawa do umorzenia postępowania sądowego na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., bowiem nastąpiło wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia (stanu bezczynności) z obrotu prawnego przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.). O umorzeniu postępowania, Sąd orzekł zatem jak w punkcie 1 sentencji. Skoro umorzenie postępowania nastąpiło z uwagi na jej uwzględnienie przez organ, to w punkcie 2 i 3 sentencji postanowienia należało zasądzić od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 237 zł . Składają się na nie: uiszczony przez stronę wpis od skargi w wysokości 100 zł, opłata skarbowa w wysokości 17 zł i wynagrodzenie pełnomocnika zgodnie z art. 201 § 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a., a to 120 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2018 r. poz. 1800). Sąd orzekający stwierdził bowiem, że skarżąca prowadzi lub prowadziła jednocześnie identycznych 26 spraw, w których reprezentuje ją ten sam pełnomocnik. Analiza zapadłych orzeczeń w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach wskazuje natomiast, że nakład pracy pełnomocnika strony skarżącej sprowadza się w sprawie do powielenia kilkunastu identycznie brzmiących zdań skargi, w której zmienia się jedynie adresat i data wniosku o udzielnie informacji publicznej. Pozostała treść jest tożsama, co oznacza nikły nakład pracy włożony w sporządzenie i prowadzenie kolejnych spraw ze skarg sądowoadministracyjnych, w tym niniejszej sprawy jako kolejnej i identycznej w treści w stosunku do pozostałych. Z podanych względów, w odróżnieniu od sprawy II SAB/Op 51/21 Sąd uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą okoliczności szczególne uzasadniające zastosowanie art. 206 P.p.s.a. (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II SAB/Go 62/16, dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).