II SA/Kr 353/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr) WSA Ewa Rynczak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [....] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] r. znak: [...] na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 126 oraz 145 § 1 pkt.1 i art. 123 kpa odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem Kolegium z [...] r. znak: [...] r., którym wyznaczono Zarząd Gminy [...], jako właściwy do prowadzenia sprawy dotyczącej zatwierdzenia projektu scalenia gruntów na terenie Gminy [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że [...] r. wpłynął wniosek P. B. o zmianę powyższego postanowienia w ten sposób, aby wyznaczyć Wójta Gminy [...] jako organ właściwy do zakończenia postępowania scaleniowego w [...] i wydania decyzji końcowej. W uzasadnieniu swojego pisma wnioskodawca podał, iż cyt. "przesłanki, na których oparł się organ orzekający okazały się fałszywe i nie zasługujące na uwzględnienie". Ponadto podniósł, że cyt. "ani w dacie wydania skarżonego postanowienia, ani obecnie nie istniały i nie istnieją jakiekolwiek przeszkody prawne w prowadzeniu tego postępowania przez Zarząd Gminy [...], a obecnie przez Wójta Gminy [...]". Wobec powyższego wniósł o zmianę postanowienia i przywrócenie poprzedniego organu tj. Wójta Gminy [...] jako właściwego w sprawie scalenia gruntów w [...]. Kolegium podało, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe - po zapoznaniu się z treścią pisma P. B. z [...] r. o zmianę postanowienia uznano, iż przedmiotowe pismo stanowi wniosek o wznowienie postępowania, gdyż w uzasadnieniu pisma P. B. powołuje się na fałszywe przesłanki, na których oparło się Kolegium, wydając postanowienie z [...] r. Zgodnie z art. 148 §1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, Postanowienie z [...] r. znak: [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zmieniające postanowienie Kolegium z [...] r. w pkt. [...] w ten sposób, że jako właściwy do prowadzenia sprawy dot. zatwierdzenia projektu scalenia gruntów na terenie Gminy [...] wyznaczyło Zarząd Gminy [...] jest ostateczne i nie przysługuje od niego żaden środek odwoławczy, a zatem nie przysługiwało na to postanowienie zażalenie - co wynika z treści niniejszego postanowienia. Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 126 kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie- również art. 145-152 k.p.a. oraz art. 156-159 k.p.a., z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 §3, 151 § l i 158, wydaje się postanowienie. Organ II instancji zauważył więc, że do postanowień - zgodnie z treścią art. 126 kpa - nie mają, zatem zastosowania przepisy art. 154 i 155 kpa, które normują kwestie uchylenia lub zmiany przez organ administracyjny decyzji ostatecznych. Z kolei, ponieważ postanowienie będące przedmiotem wniosku było ostateczne i nie przysługiwało na nie zażalenie, to do tego postanowienia nie mają również zastosowania przepisy dot. wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 - 152 kpa) i przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji (156-159 kpa). Wznowienie postępowanie jako instytucja procesowa stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej już zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozstrzygniętej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 §1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej. Złożone przez stronę żądanie wznowienia postępowania rodzi obowiązek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania z art. 149 §1 k.p.a. ( a w istocie o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia), o ile nie zachodzą przesłanki do wydania opartej na przepisie art. 149 § 3 decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Decyzja odmawiająca wznowienia (wszczęcia) postępowania może zapaść wówczas, gdy z żądaniem wszczęcia postępowania nie wystąpiła strona (w przeciwnym wypadku następuje umorzenie postępowania). Na etapie zatem poprzedzającym podjęcie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia lub decyzji o odmowie wznowienia następuje badanie przymiotu strony, oraz innych przedmiotowych lub podmiotowych przesłanek których ewentualnie wystąpienie czyni wznowienie postępowania niedopuszczalnym. Wniosek o ponowne rozpatrzenie wniósł P. B. Skarżący podał, że nie wnosił o wznowienie postępowania ani o stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] r., lecz o zmianę postanowienia zgodnie z jego wnioskiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 149 § 3 w związku z art. 126, art. 145 § 1 pkt. 1 i art. 123 kpa utrzymało w mocy swoje postanowienie z [...] r. Kolegium w uzasadnieniu swojego postanowienia podzieliło w pełni argumentację zawartą w postanowieniu z [...] r. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [...] wniósł P. B. Skarżący zarzucił obrazę prawa materialnego poprzez błędne uznanie, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. znak: [...] ma moc ostateczności i nie przysługują od niego żadne środki zaskarżenia, naruszenie przepisów postępowania poprzez nie uwzględnienie uzasadnionej przesłanki wynikającej z faktu przedłożenia przez ówczesnego Wójta Gminy [...] fałszywego oświadczenia o posiadaniu interesu prawnego w postępowaniu scaleniowym w [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznając sprawę nie stwierdził, aby przy wydawaniu zaskarżonych postanowień organy administracji naruszyły przepisy prawa. Zgodnie z art. 123 kpa w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyznaczyło jako właściwy do prowadzenia spraw dotyczących scalenia gruntów na terenie Gminy [...], Zarząd Gminy [...]. Postanowienie o wyznaczeniu innego organu jest postanowieniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy i na które nie przysługuje zażalenie. W myśl art. 126 kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109 -113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. Z treści art. 126 kpa wynika jasno, że jedynie postanowienia co do których przysługuje zażalenie mogą skorzystać z nadzwyczajnego trybu ich wzruszenia jakim jest stwierdzenie nieważności czy wznowienie postępowania. Natomiast przepis art. 126 kpa nie przewiduje możliwości zmiany lub uchylenia postanowienia w trybie art. 154 kpa z uwagi na interes społeczny lub słuszny interes strony. Możliwość zmiany lub uchylenia dotyczy tylko i wyłącznie decyzji administracyjnych, ostatecznych. Jednocześnie należy zauważyć, że wyłączenie organu administracji publicznej na podstawie art. 25 § 1 kpa następuje z mocy prawa. Dlatego też, jeżeli organ stwierdzi, że zachodzą przesłanki określone w art. 25 § 1 kpa to ma obowiązek wyłączyć się od rozpoznawania sprawy a organ wyższego stopnia nad organem załatwiającym sprawę może wyznaczyć inny podmiot (art. 26 § 1 zd. 2 kpa). Dlatego też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] było uprawnione do zmiany swojego ostatecznego postanowienia z [...] r. poprzez wyznaczenie Zarządu Gminy [...], jako właściwego do prowadzenia spraw dotyczących zatwierdzenia projektu scalenia gruntów na terenie Gminy [...] z uwagi na zaistniałe przesłanki do wyłączenia organu określone w art. 25 § 1 pkt. 1 kpa. Taka zmiana następuje bowiem z mocy samego prawa i organ obowiązany jest jej dokonać. Strona natomiast nie może domagać się zmiany lub uchylenia postanowienia w trybie art. 154 § 1 w zw. z art. 126 kpa, bo postanowienie nawet już ostateczne nie może zostać zmienione lub uchylone na wniosek strony. Jedynie postanowienia, co do których przysługuje możliwość wniesienia zażalenia mogą skorzystać z nadzwyczajnego trybu ich wzruszenia jakim jest stwierdzenie nieważności czy wznowienie postępowania. Niemniej jednak przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia od postanowienia o wyłączeniu organu i wyznaczeniu innego jako właściwego do rozpoznania sprawy. Tak, więc postanowienie takie nie mogłoby zostać nawet wzruszone poprzez wznowienie postępowania czy stwierdzenie nieważności. Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.