II SA/Wa 898/18

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia zdolności do służby w Policji – oddala skargę – UZASADNIENIE Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Skład Orzekający w G. (dalej jako CKL lub Komisja) orzeczeniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. R. od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w O. (dalej jako RKL w O.) z dnia [...] listopada 2017 r., na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822 ze zm. – dalej jako ustawa o komisjach lekarskich), uchyliła zaskarżone orzeczenie oraz na podstawie dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej przez RKL w O. i zleconych przez siebie badań dodatkowych oraz badania własnego rozpoznała u orzekanej M. R.: 1. zaburzenia [...] - § 80 pkt 1 rub. 4 kat. N, lCD 10-F 60; 2. nadwagę - § 1 pkt 3 rub. 4 kat Z, lCD 10-E68 i orzekła kategorię zdolności do służby lub do pracy: N (niezdolna). W uzasadnieniu orzeczenia Komisja wskazała, iż M. R. została skierowana przez Komendę Wojewódzką Policji w O. na badanie do RKL w O., w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby. Po przeprowadzonym badaniu RKL w O. w orzeczeniu z dnia [...] listopada 2017 r. ustaliła rozpoznanie: 1. obniżoną dojrzałość emocjonalna osobowości - § 80 pkt 1 N (ICD 10-F 60), 2. infekcję układu moczowego do diagnostyki - § 45 pkt 1 N (lCD 10-R 69), 3. nadwagę (BMI-26) - § 1 pkt 3 Z (ICD 10-E 68). Kandydatka została uznana za niezdolną do służby. M. R. odwołała się od decyzji komisji I instancji do CKL kwestionując prawidłowość wykonania badania moczu. Ponadto podjęła polemikę z zasadnością oceny psychologicznej, podanej przez psychologa na potrzeby komisji I instancji. Zapewniła, że jest dojrzałą kobietą i zasygnalizowała popełnienie błędu w ocenie faktycznej stanu psychicznego orzekanej. W postępowaniu orzeczniczym odwoławczym M. R. została w dniu [...] marca 2018 r. poddana badaniu psychologicznemu, konsultacji [...] i badaniu przez członków komisji lekarskiej. Po przeprowadzonym badaniu CKL ustaliła rozpoznanie (w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie paragrafy i punkty z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3 ustawy o komisjach lekarskich, tj. wskazanych w załączniku do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu /Dz. U. z 2014 r., poz. 1899/): 1. zaburzenia [...] - § 80 pkt 1 rub. 4 kat N, lCD 10-F 60, 2. nadwaga - § 1 pkt 3 rub. 4 kat. Z, lCD 10-E 68. Uznano, że kandydatka jest niezdolna do służby w Policji. Badający psycholog ocenił intelekt kandydatki jako przeciętny. Jej rozumienie typowych zwyczajów, codziennych sytuacji społecznych, zachowań akceptowanych społecznie jak i przyczyn tych zachowań, plasuje się na niskim poziomie. Na niskim poziomie znajdują się również zdolność odróżniania szczegółów istotnych od nieistotnych oraz koordynacja wzrokowo-ruchowa. W czasie badania ujawniły się trudności w rozumieniu złożonych instrukcji i pytań. W działaniu była mało dynamiczna. Zaznaczył się niewielki wgląd we własne emocje i motywy działania. Miała trudności w formułowaniu odpowiedzi na zadawane pytania. Jej odporność na stres i frustracje pozostają poniżej normy. Badający psycholog uznał, że kandydatka pod względem psychologicznym jest niezdolna do służby w Policji. Konsultujący [...] potwierdził te opinię. W trakcie badania podmiotowego zwrócono uwagę na fakt, że kandydatka prezentuje mało realistyczne wyobrażenie na temat służby w Policji. W badaniu przedmiotowym stwierdzono nadwagę (BMI 26 kg/m2), która jednak w ocenie CKL nie upośledza sprawności ustroju. Na potrzeby komisji drugiej instancji nie powtarzano badania ogólnego moczu. Z dokumentacji RKL wynika, że w badaniu wykonanym na potrzeby komisji I instancji, stwierdzono erytrocyty świeże w ilości 1-3 w polu widzenia. Badanie kontrolne byłoby bezzasadne. Komisja na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego, badania psychologicznego i konsultacji psychiatrycznej, odbytych na potrzeby komisji II instancji oraz pozostałej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zebranej w toku procedowania, po wnikliwej analizie na posiedzeniu w dni [...] marca 2018 r., uznała M. R. za niezdolną do służby w Policji. Z powodu zmiany treści rozpoznania, na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich, CKL postanowiła uchylić orzeczenie komisji I instancji i wydać w sprawie nowe orzeczenie. Orzeczenie CKL z dnia [...] marca 2018 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez M. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia RKL w O. z dnia [...] listopada 2017 r. skarżąca postawiła zarzut naruszenia przepisów postepowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez wydanie decyzji merytorycznej z naruszeniem art. 46 tej ustawy, a więc po upływie 60 dni od dnia otrzymania odwołania skarżącej. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi orzeczniczemu oparcie diagnozy, co do zaburzeń osobowości upośledzających zdolności adaptacyjne o nieweryfikowalne, nieskonkretyzowane i nieprzytoczone w rozstrzygnięciu mierniki, których związek z diagnozą nie został w jakikolwiek sposób potwierdzony, sam zaś opis zachowania badanej podczas czynności odnosi się jedynie do orientacyjnych wartości jak "przeciętny", "niski", "poniżej normy" bez odniesienia do fachowych objawów tego typu schorzenia i sam w sobie stanowi jedynie powtórzenie pojęć, którymi operowali lekarze psychiatra i psycholog. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż uzasadnienie orzeczenia CKL, wydanego po przewidzianym przepisami prawa terminie, nie spełnia wymagań transparentności, szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Stanowi ono w istocie bezrefleksyjne powtórzenie stwierdzeń lekarzy badających kandydatkę na funkcjonariusza Policji, pozbawione wyjaśnienia z jakich powodów koresponduje ono z przekonaniem Komisji. Komentarza co do rzekomo nieodpowiedniego pojęcia o zasadach służby policjanta nie sposób wiązać diagnozą lekarską według ściśle przewidzianego rozporządzenia, nie stanowi on też próby wyjaśnienia powodu, dla którego badania lekarskie miałaby korespondować z pozostałym materiałem dowodowym, a jest on ewidentnie sprzeczny z wcześniej zgromadzonym materiałem, pozytywnym wynikiem testu multiselect, faktem trwałego zatrudnienia kandydatki. Organ II instancji nawet nie podjął próby wartościowania podanych przez lekarzy określeń poszczególnych cech kandydatki w odniesieniu do trafności postawionej diagnozy, nie podał standardów pozwalających przypisać zespół cech osoby do zaburzeń osobowości upośledzających zdolności adaptacyjne. Mając na uwadze powyższe skarżąca stwierdziła, iż orzeczenie i jego uzasadnienie nie daje żadnej rękojmi merytorycznego rozpoznania sprawy przez samą CKL, sugeruje wręcz zastąpienie roli komisji badaniami lekarza psychiatry i psychologa. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik CKL wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uwzględnienie jako dowodów z dokumentów: orzeczenia psychologicznego Wojskowej Pracowni Psychologicznej z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] r. stwierdzającego brak u M. R. przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia czynnej służby wojskowej na stanowisku wymagającym szczególnych predyspozycji psychofizycznych oraz kopii wpisu w książeczce wojskowej z dnia [...] sierpnia 2018 r., z której wynika zdolność skarżącej do czynnej służby woskowej - Kat. A., na okoliczność wadliwości badania przeprowadzonego przez CKL. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie stało się orzeczenie CLK z dnia [...] marca 2018 r. stwierdzające u skarżącej niezdolność do służby w Policji z powodu rozpoznania u orzekanej ułomność w postaci zaburzenia [...], co zgodnie z § 80 pkt 1 rub. 4 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 1899), kwalifikuje osobę orzekaną do kategorii "N". Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 481) oraz przepisów ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wspomniane komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są w omawianym przypadku organami administracji publicznej, a ich orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby stanowią decyzje administracyjne (por. wyroki NSA z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 354/09 – publik. Lex nr 586410, z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10 – publik. Lex nr 595620). Od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z art. 32 ustawy o komisjach lekarskich wynika, że rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby, funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, funkcjonariusza zwolnionego z tych służb, emeryta, rencisty, pracownika, kandydata do pracy lub osoby skierowanej do komisji lekarskiej, zwanych dalej "osobą badaną", i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby (ust. 1). Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie (ust 2). Natomiast w przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja lekarska może skierować osobę badaną na taką obserwację. Obserwacja w podmiocie leczniczym może nastąpić po wyrażeniu zgody przez osobę badaną (art. 32 ust. 3). Wskazać należy, że tryb postępowania komisji lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami k.p.a. i ma swój autonomiczny byt prawny i znajduje swoje umocowanie w ustawie o komisjach lekarskich, jednak zgodnie z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy k.p.a. W związku z przytoczonymi powyżej przepisami prawa oraz na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy należy stwierdzić, że w obu wydanych w sprawie orzeczeniach komisje lekarskie uznały skarżącą za niezdolną jako kandydatkę do służby w Policji. Jak wynika z orzeczenia CKL u skarżącej rozpoznano wskazaną powyżej ułomność czyniącą ją niezdolną do służby w Policji. Już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego psycholog w "Krótkiej charakterystyce psychologicznej" z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] stwierdził, iż skarżąca nie spełnia psychologicznych wymagań do służby w Policji z powodu stwierdzenia obniżonej dojrzałości emocjonalnej osobowości. Ponowna ocena [...] przeprowadzona została w związku z zarzutami dotyczącymi prawidłowości w badaniu psychologicznym. Opinia psychologa wydana w dniu [...] marca 2018 r. potwierdziła uprzednią ocenę stwierdzającą niezdolność do służby w Policji pod względem psychologicznym (stwierdzono m.in. osobowość z cechami niedojrzałości, odporność na stres i frustracje poniżej normy, trudności w formułowaniu odpowiedzi na zadawane pytania). Konsultacja [...] z tego samego dnia również wskazała na niezdolność skarżącej do pełnienia służby Policji w związku z ułomnością określoną w § 80 pkt 1 załącznika do powołanego rozporządzenia. Rozpoznanie dokonane przez CKL oparte zostało, w ocenie Sądu, na prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu orzeczniczym. Organ odwoławczy wziął pod uwagę zarzuty zawarte w odwołaniu i stosownie do treści tych zarzutów uzupełnił materiał dowodowy sprawy. Podkreślić należy, iż komisje lekarskie orzekają na podstawie skompletowanych dokumentów. Odwołanie od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej składa się do CKL za pośrednictwem komisji (art. 43 ustawy). CKL, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować kandydata na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. W analizowanej sprawie organ przeprowadził badania specjalistyczne w celu weryfikacji kwestionowanego przez stronę rozpoznania. Zaznaczyć należy, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich o zdolności do służby obejmuje: sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, a także ocenę, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do służby oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby. Ustalony m.in. na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że orzekająca w I instancji RKL w O. była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie, w myśl art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich. Stosownie zaś do art. 18 i art. 19 Komisja orzekała w składzie trzech lekarzy. Swoje orzeczenie wydała na podstawie wszechstronnego badania skarżącej oraz konsultacji specjalistycznych. Również CKL, orzekająca w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością. Orzeczenie zostało wydane w następstwie analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcia zostały należycie uzasadnione. Na podstawie przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych CKL stwierdziła u skarżącej wskazaną powyżej ułomność, a to oznacza, że miała podstawy do kwalifikacji jej do § 80 pkt 1 kt. 4, co spowodowało zaliczenie skarżącej do kategorii N – niezdolnej do służby w Policji. Jednocześnie należy podnieść, że CKL rozstrzygając w sprawie wniesionego odwołania od orzeczenia RKL w O., brała pod uwagę wszystkie zawarte w aktach wyniki badań, o czym świadczy uznanie, że nie występuje niezdolność skarżącej do służby z powodu infekcji układu moczowego do diagnostyki (§ 45 pkt 1). Zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1921/14 (dostępnym pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl), że jeżeli na moment orzekania wyniki badań skarżącego stwierdzają ewidentnie występowanie konkretnego schorzenia powiązanego z określoną kategorią zdrowia, to jest on niezdolny do służby. Sąd ocenia bowiem prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia w oparciu o stan faktyczny ustalony w postępowaniu przed organem oraz zgromadzony w tym postępowaniu materiał dowodowy (w tym wypadku wyniki badań lekarskich zgromadzonych w toku postępowania orzeczniczego). W tym kontekście wskazać wypada, iż przedłożone przez pełnomocnika skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2018 r. dokumenty nie wnoszą do sprawy niczego istotnego, a to z dwóch powodów. Po pierwsze, jako wydane już po podjęciu przez CKL zaskarżonego orzeczenia nie mogły zostać uwzględnione w postępowaniu odwoławczym i stanowić podstawy do rozważań organu orzeczniczego. Po wtóre, wymogi psychofizyczne stawiane kandydatom do służby w Policji i w innych służb mundurowych podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a kandydatom na żołnierza czynnej służby wojskowej, z uwagi na specyfikę tych służb, są odmienne, gdyż zostały określone w odrębnych aktach prawnych. W przypadku kandydata do pełnienia służby wojskowej badania psychologiczne przeprowadzane jest na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie badań psychologicznych osób zgłaszających chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 245). W praktyce oznacza to, iż cechy osobowościowe danego kandydata, które pozwalają mu doskonale pełnić określone role społeczne, podejmować zatrudnienie w sektorze cywilnych, czy też podjąć czynną służbę wojskową, lecz z powodu specyficznego charakteru pełnienia służby w Policji, gdzie liczy się stanowczość, opanowanie, kreatywność, czas reakcji w sytuacji stresowej, itp., będą przeszkodą do wstąpienia w szeregi tej właśnie formacji. W związku z powyższym Sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi uznając, iż zaskarżone orzeczenie CKL kwalifikujące skarżącą jako niezdolną do służby w Policji, nie narusza prawa materialnego jak również w sposób istotny przepisów prawa procesowego. CKL wprawdzie przekroczyła termin rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym, zakreślony w art. 46 ustawy o komisjach lekarskich, lecz na wynik sprawy nie miało to wpływu, gdyż z przekroczeniem terminu powołana ustawa nie wiąże skutków prawnych. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.