VI SA/Wa 1299/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji p o s t a n a w i a: odmówić przyznania W. K. prawa pomocy w żądanym zakresie. UZASADNIENIE W dniu 27 sierpnia 2007 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony przez W. K. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwojgiem małoletnich dzieci. Oboje małżonkowie prowadzą działalność gospodarczą z której łączny dochód brutto miesięcznie skarżący oszacował na 5 000 zł. Majątek skarżącego obejmuje dom o pow. 100 m2 oraz działkę rolną [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazywał na fakt, iż w obecnej sytuacji, z uwagi na konieczność spłaty zaciągniętych kredytów, osiągane przez niego dochody pozwalają jedynie na utrzymanie rodziny i nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z opłatami sądowymi. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a/ odpisu ostatniej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej osiągniętego od początku bieżącego roku podatkowego, b/ odpisu ostatniej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej przez żonę skarżącego działalności gospodarczej osiągniętego od początku bieżącego roku podatkowego, c/ odpisu zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2006, d/ wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, oraz określenie wysokości koniecznych miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z załączeniem dokumentów potwierdzających te dane. Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy W. K. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o prawo pomocy wypełnia ustawowe przesłanki jej przyznania, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.